Cách nấu cháo ngán ngon chuẩn vị Quảng Ninh?

Cháo ngán là một đặc sản trứ danh của ẩm thực Quảng Ninh, chinh phục thực khách bằng hương vị ngọt thanh đặc trưng của con ngán, hòa quyện với sự sánh mịn của cháo và hương thơm nồng của các loại rau gia vị. Mặc dù là món ăn nổi tiếng, nhiều người vẫn còn e ngại khi tự chế biến tại nhà vì sợ không xử lý được mùi tanh của ngán. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu cháo ngán ngon đúng điệu, giúp bạn dễ dàng thực hiện thành công món ăn bổ dưỡng này ngay tại gian bếp của mình.

Tóm tắt các bước nấu cháo ngán ngon

1. Sơ chế ngán: Ngâm ngán trong nước vo gạo hoặc nước muối loãng có ớt để nhả sạch cát. Chần sơ ngán, tách lấy thịt và nước, loại bỏ túi phân.
2. Chuẩn bị cháo: Rang gạo cho thơm vàng, sau đó cho vào nồi ninh cùng nước lọc và nước luộc ngán cho đến khi cháo chín nhừ, sánh mịn.
3. Xào nhân ngán: Thái nhỏ thịt ngán, ướp với gia vị. Phi thơm hành khô rồi cho thịt ngán vào xào săn, dậy mùi thơm.
4. Hoàn thành: Cho phần nhân ngán đã xào vào nồi cháo đang sôi, khuấy đều, nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn rồi tắt bếp. Múc cháo ra bát, thêm hành lá, tía tô, rau răm và thưởng thức nóng.

Ngán là con gì? Vì sao cháo ngán nổi tiếng?

Ngán là một loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ, sống ở vùng nước mặn và nước lợ, có hình dáng bên ngoài tương tự con ngao nhưng vỏ sần sùi và kích thước lớn hơn. Thịt ngán có màu trắng ngà, dai giòn và mang một vị ngọt đậm đà rất riêng biệt, được xem là một trong những hải sản quý và bổ dưỡng nhất của vùng biển Quảng Ninh.

Sở dĩ cháo ngán trở thành một món ăn nổi tiếng không chỉ vì hương vị độc đáo mà còn vì giá trị dinh dưỡng cao. Theo kinh nghiệm dân gian, ngán có tác dụng bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực. Vị ngọt tự nhiên của thịt ngán khi được ninh kỹ cùng cháo trắng tạo nên một hương vị thanh tao, không hề tanh mà lại rất cuốn hút. Đây không chỉ là một món ăn thông thường mà còn là niềm tự hào trong văn hóa ẩm thực của người dân đất mỏ.

Bí quyết chọn ngán tươi ngon cho món cháo chất lượng

Chất lượng của món cháo phụ thuộc rất nhiều vào việc lựa chọn nguyên liệu, đặc biệt là ngán. Để có một nồi cháo thơm ngon và không bị sạn cát, bạn cần biết cách chọn ngán tươi sống.

Một con ngán tươi ngon thường có vỏ cứng, khép chặt miệng. Khi cầm lên cảm thấy nặng tay, chứng tỏ bên trong đầy thịt và nước. Bạn có thể thử gõ nhẹ hai con ngán vào nhau, nếu nghe thấy tiếng trong, chắc nịch thì đó là ngán tươi. Ngược lại, nếu nghe tiếng bộp bộp, rỗng ruột thì có thể ngán đã chết hoặc không còn tươi.

Tránh chọn những con có miệng há, khi chạm vào không có phản ứng khép lại, hoặc những con có mùi hôi bất thường. Đây là dấu hiệu của ngán đã chết, khi nấu sẽ làm hỏng hương vị của cả nồi cháo. Việc lựa chọn ngán cẩn thận là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong công thức nấu cháo ngán ngon.

Chuẩn bị nguyên liệu nấu cháo ngán cho 4 người ăn

Việc chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu sẽ giúp quá trình nấu nướng diễn ra thuận lợi và nhanh chóng hơn. Dưới đây là danh sách các thành phần cần thiết cho một nồi cháo ngán thơm ngon dành cho gia đình 4 người.

• Ngán tươi: 1 kg (chọn con to, đều)
• Gạo tẻ: 150 gram (khoảng 1 bát ăn cơm)
• Gạo nếp: 50 gram (để cháo có độ sánh dẻo)
• Hành khô: 3 củ
• Hành lá, rau răm, tía tô: Mỗi loại 1 mớ nhỏ
• Gừng tươi: 1 nhánh nhỏ
• Gia vị thông dụng: Nước mắm, hạt nêm, bột ngọt, tiêu xay, dầu ăn.

Lựa chọn gạo cũng rất quan trọng. Bạn nên kết hợp cả gạo tẻ và gạo nếp theo tỷ lệ khoảng 3 tẻ : 1 nếp. Gạo tẻ ngon, hạt mẩy sẽ giúp cháo ngọt vị, trong khi gạo nếp sẽ tạo ra độ sánh mịn tự nhiên cho món ăn.

Hướng dẫn chi tiết cách nấu cháo ngán ngon

Sau khi đã chuẩn bị xong tất cả nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt đầu thực hiện cách nấu cháo ngán ngon theo từng bước chi tiết dưới đây. Quy trình được chia nhỏ để bạn dễ dàng theo dõi và thực hiện thành công ngay từ lần đầu tiên.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Hạt É Sương Sâm Thanh Mát Giải Nhiệt?

Bước 1: Sơ chế ngán đúng cách để không bị tanh

Sơ chế ngán là công đoạn quyết định đến 70% sự thành công của món cháo. Nếu làm không kỹ, cháo sẽ có mùi tanh và lẫn sạn cát, làm giảm đi rất nhiều giá trị của món ăn.

Đầu tiên, bạn rửa sạch ngán dưới vòi nước chảy để loại bỏ bùn đất bám bên ngoài vỏ. Sau đó, ngâm ngán trong nước vo gạo hoặc nước muối pha loãng, cắt thêm vài lát ớt tươi trong khoảng 2-3 tiếng. Vị cay của ớt sẽ kích thích ngán há miệng và nhả hết cát bẩn ra ngoài.

Tiếp theo, đun sôi một nồi nước. Khi nước sôi bùng, bạn cho ngán vào chần nhanh trong khoảng 1-2 phút cho đến khi ngán vừa hé miệng thì vớt ra ngay. Đừng luộc quá lâu vì sẽ làm thịt ngán bị dai. Giữ lại toàn bộ phần nước luộc ngán vì đây là phần nước cốt rất ngọt, dùng để nấu cháo. Lọc nước luộc qua một tấm vải mỏng hoặc rây để loại bỏ cặn bẩn còn sót lại.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Bắp Ngon Sánh Mịn, Thơm Lừng Tại Nhà?

Dùng dao nhọn cạy miệng ngán, tách lấy phần thịt. Lưu ý quan trọng là phải nặn bỏ phần túi phân màu đen ở bụng ngán để cháo không bị đắng và tanh. Rửa lại phần thịt ngán với một chút nước luộc đã lọc cho thật sạch rồi thái nhỏ.

Bước 2: Rang gạo và nấu cháo

Để nồi cháo có mùi thơm hấp dẫn và không bị vữa, bí quyết nằm ở công đoạn rang gạo. Trộn đều gạo tẻ và gạo nếp, vo sạch rồi để cho ráo nước.

Bắc một chiếc chảo lên bếp, đợi chảo nóng thì cho gạo vào rang ở lửa nhỏ. Đảo đều tay cho đến khi hạt gạo se lại, chuyển sang màu trắng đục và có mùi thơm nhẹ thì tắt bếp. Việc rang gạo không chỉ giúp cháo thơm hơn mà còn làm cho hạt cháo khi ninh sẽ nở bung đều, sánh mịn mà không bị nát.

Tiếp đến, bạn cho phần gạo đã rang vào nồi cùng với phần nước luộc ngán đã lọc trong. Thêm nước lọc sao cho lượng nước gấp khoảng 8-10 lần lượng gạo. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, ninh cháo liu riu trong khoảng 45-60 phút. Thỉnh thoảng khuấy nhẹ để cháo không bị bén đáy nồi. Ninh cho đến khi hạt gạo nở bung, cháo sánh lại là được.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Trai Cho Bé 8 Tháng Tuổi Chi Tiết Nhất

Bước 3: Xào nhân ngán đậm đà, dậy mùi thơm

Trong lúc chờ cháo chín nhừ, chúng ta sẽ tiến hành xào nhân ngán. Đây là bước tạo nên hương vị đậm đà đặc trưng cho món ăn.

Hành khô bóc vỏ, rửa sạch và thái lát mỏng. Bắc một chiếc chảo khác lên bếp, cho một ít dầu ăn vào đun nóng rồi phi thơm hành khô. Khi hành chuyển sang màu vàng và dậy mùi thơm, bạn cho phần thịt ngán đã thái nhỏ vào xào nhanh tay ở lửa lớn.

Nêm vào chảo một chút nước mắm, hạt nêm và tiêu xay cho vừa vị. Xào nhanh trong khoảng 2-3 phút để thịt ngán săn lại, ngấm đều gia vị là được. Tránh xào quá lâu sẽ khiến thịt ngán bị dai và mất đi vị ngọt tự nhiên. Việc xào nhân riêng giúp thịt ngán đậm đà hơn và khử được hoàn toàn mùi tanh còn sót lại.

Bước 4: Hoàn thành và nêm nếm nồi cháo

Khi cháo đã được ninh nhừ và sánh mịn, bạn trút toàn bộ phần nhân ngán vừa xào vào nồi cháo. Dùng muôi khuấy đều để nhân ngán hòa quyện vào cháo. Đun sôi trở lại khoảng 5 phút nữa.

Lúc này, bạn nêm nếm lại gia vị cho vừa với khẩu vị của gia đình. Cháo ngán ngon chuẩn vị thường có vị ngọt thanh tự nhiên của ngán là chính, vì vậy bạn chỉ cần nêm gia vị một cách nhẹ nhàng. Cuối cùng, cho hành lá, rau răm, tía tô đã thái nhỏ vào, khuấy đều một lần nữa rồi tắt bếp.

Yêu cầu thành phẩm và cách thưởng thức

Một bát cháo ngán ngon đúng chuẩn phải có độ sánh mịn vừa phải, không quá đặc cũng không quá loãng. Hạt cháo nở bung đều, quyện lẫn với những miếng thịt ngán dai giòn, ngọt thịt. Màu cháo trắng ngà, điểm xuyết màu xanh của hành lá, rau răm và màu tím của tía tô trông rất bắt mắt.

Hương vị của cháo là sự hòa quyện tinh tế giữa vị ngọt thanh của ngán, vị thơm của gạo rang và mùi nồng ấm đặc trưng của các loại rau gia vị. Khi ăn không hề cảm thấy một chút mùi tanh nào, thay vào đó là vị ngọt đậm đà nơi đầu lưỡi và hậu vị thanh mát.

Cháo ngán phải được thưởng thức ngay khi còn nóng hổi. Múc cháo ra bát, rắc thêm một chút tiêu xay lên trên để tăng thêm hương vị. Bạn có thể ăn kèm với quẩy giòn nếu thích. Đây chắc chắn là món ăn bổ dưỡng, giúp làm ấm cơ thể, rất phù hợp cho những ngày thời tiết se lạnh hoặc khi cần bồi bổ sức khỏe.

Mẹo và lưu ý quan trọng khi nấu cháo ngán

Để hoàn thiện cách làm cháo ngán ngon và tránh những sai lầm không đáng có, hãy ghi nhớ một vài lưu ý quan trọng dưới đây:

• Không bỏ nước luộc ngán: Nước luộc ngán chứa toàn bộ tinh túy và vị ngọt tự nhiên. Việc sử dụng nước này để nấu cháo sẽ giúp món ăn ngon hơn rất nhiều lần so với chỉ dùng nước lọc.
• Xử lý túi phân: Tuyệt đối không được quên loại bỏ túi phân của ngán. Đây là nguyên nhân chính gây ra vị đắng và mùi tanh khó chịu cho món cháo.
• Thời gian xào ngán: Chỉ nên xào thịt ngán vừa săn tới. Xào quá lâu sẽ làm thịt ngán bị teo lại, trở nên dai và mất đi vị ngọt vốn có.
• Điều chỉnh độ đặc của cháo: Nếu cháo quá đặc, bạn có thể thêm một chút nước sôi và khuấy đều. Ngược lại, nếu cháo quá loãng, hãy mở vung và đun thêm một lúc ở lửa vừa để hơi nước bay đi bớt.
• Gia vị đi kèm: Hành lá, rau răm và đặc biệt là tía tô là những loại rau gia vị không thể thiếu. Chúng không chỉ tăng hương vị mà còn giúp cân bằng tính hàn của hải sản.

Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết và bí quyết được chia sẻ trong bài viết, bạn đã hoàn toàn tự tin để thực hiện thành công món đặc sản này. Việc tự tay chuẩn bị một nồi cháo nóng hổi, bổ dưỡng không chỉ là cách chăm sóc sức khỏe cho gia đình mà còn là cơ hội để khám phá thêm một nét đẹp của ẩm thực Việt Nam. Chúc bạn thành công với cách nấu cháo ngán ngon và có những bữa ăn thật ấm cúng bên người thân.