Nhân trần là một thức uống quen thuộc, đặc biệt là trong những ngày hè oi ả. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách nấu nhân trần ngon, giữ được trọn vẹn hương thơm thảo mộc và vị ngọt thanh mà không bị đắng chát. Một ấm trà nhân trần nấu đúng cách không chỉ giúp giải nhiệt, thanh lọc cơ thể mà còn là một phương thuốc dân gian hỗ trợ chức năng gan. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước, từ khâu chọn nguyên liệu đến kỹ thuật hãm trà chuẩn vị nhất.
Công thức nấu nhân trần ngon nhanh chóng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Súp Trứng Gà Sánh Mịn, Không Tanh?
- Chuẩn bị nguyên liệu: Chuẩn bị 50g nhân trần khô, 10g cam thảo, 2-3 quả la hán, 2 lít nước lọc và đường phèn tùy khẩu vị.
- Sơ chế: Rửa sạch nhân trần, cam thảo và la hán qua nước lạnh để loại bỏ bụi bẩn. Bẻ nhỏ quả la hán để dễ ra vị ngọt.
- Hãm trà: Cho tất cả nguyên liệu vào ấm hoặc nồi lớn. Đun sôi 2 lít nước rồi đổ vào ấm, đậy nắp và hãm trong khoảng 20-30 phút.
- Hoàn thành: Sau khi hãm đủ thời gian, rót nước trà qua rây lọc để loại bỏ bã. Thêm đường phèn tùy theo khẩu vị, khuấy đều cho tan và thưởng thức nóng hoặc lạnh.
Nhân trần là gì? Tại sao lại được yêu thích?

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Xôi Nếp Than Bằng Nồi Cơm Điện Dẻo Thơm Đơn Giản
Nhân trần, hay còn có tên khoa học là Adenosma caeruleum, là một loại cây thân thảo mọc hoang ở nhiều vùng đồi núi nước ta. Từ xa xưa, nhân trần đã được y học cổ truyền xem như một vị thuốc quý với nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, đặc biệt là khả năng thanh nhiệt, giải độc và lợi gan mật.
Lý do nhân trần trở thành thức uống được yêu thích, đặc biệt vào mùa hè, xuất phát từ chính những đặc tính dược liệu của nó. Theo Đông y, mùa hè thuộc hành Hỏa, cơ thể dễ bị “nhiệt” gây ra các triệu chứng như mụn nhọt, mẩn ngứa, cảm giác bứt rứt, khó chịu. Nước nhân trần với tính hàn, vị đắng nhẹ có tác dụng làm mát cơ thể từ bên trong, giúp cân bằng và mang lại cảm giác dễ chịu.
Hơn nữa, hương thơm đặc trưng của nhân trần cũng là một yếu tố tạo nên sự hấp dẫn. Đó là một mùi hương thảo mộc nhẹ nhàng, phảng phất chút đắng nhưng lại rất thư giãn. Khi được kết hợp cùng cam thảo hay la hán quả, vị đắng sẽ được trung hòa, để lại hậu vị ngọt thanh nơi cuống họng, vô cùng sảng khoái. Đây không chỉ là một loại nước giải khát mà còn là một trải nghiệm vị giác tinh tế.
Bí quyết chọn nguyên liệu để có ấm nhân trần ngon đúng điệu

Có thể bạn quan tâm: Thực Đơn Các Món Ăn Ngon Hàng Ngày Miền Bắc Đậm Vị
Chất lượng của ấm trà phụ thuộc rất nhiều vào khâu lựa chọn nguyên liệu ban đầu. Một mẻ nhân trần chất lượng sẽ cho ra nước trà trong, thơm và không bị gắt. Để làm được điều này, bạn cần chú ý đến từng thành phần.
Phân biệt nhân trần khô và nhân trần tươi
Trên thị trường hiện có cả nhân trần tươi và khô. Nhân trần tươi thường có hương thơm nồng hơn, tuy nhiên lại khó bảo quản và không phải lúc nào cũng có sẵn. Nước hãm từ nhân trần tươi thường có màu xanh nhạt và vị chát nhẹ.
Ngược lại, nhân trần khô là lựa chọn phổ biến và tiện lợi hơn cả. Khi được phơi sấy đúng cách, nhân trần khô vẫn giữ được gần như toàn bộ dược tính và hương thơm. Nước hãm từ nhân trần khô có màu nâu vàng óng ả, vị đậm đà và dễ uống hơn. Đối với hầu hết các công thức, nhân trần khô được ưu tiên sử dụng vì tính ổn định và dễ định lượng.
Cách chọn mua nhân trần khô chất lượng
Để có được cách nấu nhân trần ngon, việc chọn nhân trần khô chất lượng là bước không thể bỏ qua. Bạn nên tìm mua ở những cửa hàng thuốc Đông y uy tín hoặc các cơ sở có nguồn gốc rõ ràng. Khi chọn, hãy chú ý các đặc điểm sau:
- Màu sắc: Nhân trần khô ngon có màu nâu sậm hoặc hơi ngả vàng, màu sắc đồng đều. Tránh chọn loại có màu xanh lét (có thể do sấy chưa đủ khô hoặc tẩm hóa chất) hoặc màu đen xỉn, có đốm trắng (dấu hiệu của nấm mốc).
- Mùi hương: Đưa lên mũi ngửi sẽ cảm nhận được mùi thơm thảo mộc đặc trưng, nhẹ nhàng và tự nhiên. Nếu có mùi hắc, mùi ẩm mốc hoặc mùi lạ thì tuyệt đối không nên mua.
- Độ khô: Cành và lá phải khô giòn, dễ gãy. Tránh mua loại còn ẩm, mềm vì chúng rất dễ bị mốc và làm hỏng hương vị của trà.
- Sạch sẽ: Quan sát kỹ xem có lẫn nhiều tạp chất, cành cây lạ, bụi đất hay không.
Các nguyên liệu kết hợp giúp nhân trần thêm ngon
Bản thân nhân trần có vị đắng nhẹ, để làm dịu vị này và tăng thêm hương vị cũng như công dụng, người ta thường kết hợp với một số loại thảo mộc khác.
- Cam thảo: Đây là “người bạn đồng hành” không thể thiếu của nhân trần. Cam thảo có vị ngọt tự nhiên, tính bình, có tác dụng điều hòa các vị thuốc và làm dịu vị đắng gắt của nhân trần. Chỉ cần một vài lát cam thảo là đủ để ấm trà trở nên tròn vị hơn.
- La hán quả: Với vị ngọt đậm nhưng thanh mát, la hán quả là sự lựa chọn tuyệt vời để tạo ngọt tự nhiên cho trà, thay thế cho đường. Ngoài ra, la hán còn có tác dụng thanh phế, nhuận tràng, rất tốt cho hệ hô hấp.
- Táo đỏ, kỷ tử: Thêm một vài quả táo đỏ hoặc một nhúm kỷ tử không chỉ giúp nước trà có vị ngọt dịu mà còn bổ sung thêm các dưỡng chất, giúp bồi bổ khí huyết, an thần.
- Bông cúc: Kết hợp nhân trần với bông cúc khô sẽ tạo ra một ấm trà có hương thơm tinh tế, giúp thư giãn tinh thần và cải thiện giấc ngủ.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu nhân trần ngon không bị đắng
Đây chính là phần quan trọng nhất, nơi bạn sẽ học được kỹ thuật để tạo ra một ấm trà nhân trần hoàn hảo. Quy trình này tuy đơn giản nhưng mỗi bước đều có những mẹo nhỏ để đảm bảo thành phẩm thơm ngon nhất.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ
- Nhân trần khô: 50g
- Cam thảo: 10g (khoảng 5-7 lát)
- La hán quả: 2-3 quả
- Nước lọc: 2 lít
- Đường phèn: Tùy khẩu vị (có thể không cần nếu đã dùng la hán)
- Dụng cụ: Ấm đun nước, nồi lớn hoặc bình hãm trà giữ nhiệt, rây lọc.
Bước 1: Sơ chế và rửa sạch nguyên liệu
Đây là bước cực kỳ quan trọng để loại bỏ vị chát và đắng gắt không mong muốn. Nhân trần khô sau quá trình phơi sấy và vận chuyển thường bám nhiều bụi bẩn.
Bạn cho nhân trần và cam thảo vào một chiếc rổ, xả nhanh dưới vòi nước lạnh. Dùng tay đảo nhẹ nhàng để bụi bẩn trôi đi. Lưu ý, chỉ rửa nhanh, không nên ngâm lâu vì sẽ làm mất đi các dưỡng chất và hương thơm của thảo mộc. Sau khi rửa, để ráo nước. Đối với la hán quả, bạn chỉ cần rửa sạch vỏ rồi dùng tay bóp nhẹ cho vỡ ra hoặc bẻ làm đôi, làm ba để tinh chất ngọt dễ dàng tiết ra khi hãm.
Bước 2: Kỹ thuật hãm trà lần đầu (Nước cốt)
Nhiều người có thói quen cho nhân trần vào nồi và đun sôi liên tục, đây là nguyên nhân chính khiến nước trà bị đắng và nồng. Cách nấu nhân trần ngon chuẩn là dùng phương pháp hãm, tương tự như pha trà.
Đun sôi 2 lít nước. Cho toàn bộ nhân trần, cam thảo và la hán đã sơ chế vào một chiếc nồi lớn hoặc bình giữ nhiệt. Khi nước vừa sôi già, tắt bếp và đổ ngay vào bình. Đậy kín nắp và ủ (hãm) trong khoảng 20-30 phút. Lần hãm đầu tiên này sẽ cho ra nước trà cốt đậm đặc và thơm nhất. Không nên hãm quá lâu vì sẽ làm trà bị đắng chát.
Bước 3: Hãm trà lần hai và phối trộn
Sau khi đã chắt hết nước hãm lần đầu ra một bình chứa khác, bạn có thể tận dụng phần bã để hãm lần thứ hai. Lần này, bạn chỉ cần dùng khoảng 1 – 1.5 lít nước sôi và hãm trong khoảng 15 phút. Nước hãm lần hai sẽ nhạt màu và loãng hơn.
Việc phối trộn nước hãm lần một và lần hai lại với nhau sẽ giúp cân bằng hương vị. Ấm trà của bạn sẽ có vị ngọt thanh vừa phải, không quá đậm đặc nhưng vẫn giữ được trọn vẹn hương thơm. Đây là một mẹo nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rất lớn cho chất lượng thành phẩm.
Bước 4: Hoàn thành và thưởng thức
Sau khi đã phối trộn, bạn có thể nêm nếm và thêm đường phèn nếu thích ngọt hơn. Khuấy đều cho đường tan hết khi nước trà còn ấm. Nước nhân trần có thể thưởng thức theo hai cách:
- Uống nóng: Rót trà ra tách và thưởng thức ngay khi còn ấm. Uống nóng giúp làm ấm cơ thể, thư giãn tinh thần, đặc biệt phù hợp vào những ngày mưa hoặc buổi tối.
- Uống lạnh: Để trà nguội hoàn toàn rồi cho vào chai, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Một ly trà nhân trần mát lạnh trong ngày hè oi bức sẽ giúp bạn xua tan cơn khát và giải nhiệt tức thì. Bạn có thể thêm vài viên đá và một lát chanh mỏng để tăng thêm sự sảng khoái.
Các biến tấu cách nấu nhân trần ngon phổ biến
Ngoài công thức cơ bản, bạn hoàn toàn có thể sáng tạo để làm mới hương vị cho món trà thảo mộc này.
Cách nấu nhân trần với râu ngô, mã đề
Đây là sự kết hợp “kinh điển” giúp tăng cường công dụng lợi tiểu, mát gan. Râu ngô và mã đề đều là những vị thuốc dân gian lành tính. Bạn chỉ cần thêm khoảng 20g râu ngô khô và 15g mã đề khô vào công thức cơ bản, các bước thực hiện hoàn toàn tương tự.
Cách nấu nhân trần atiso đỏ (hibiscus)
Atiso đỏ (hibiscus) mang đến vị chua nhẹ và màu đỏ hồng đẹp mắt cho ấm trà. Sự kết hợp này tạo ra một thức uống có vị chua ngọt cân bằng, rất hấp dẫn. Bạn chỉ cần thêm khoảng 5-7 bông atiso đỏ khô vào hãm cùng nhân trần. Lưu ý, hibiscus có vị chua khá rõ nên bạn có thể cần điều chỉnh lượng đường cho phù hợp.
Cách nấu nhân trần hạt chia thanh mát
Để tăng thêm giá trị dinh dưỡng và tạo cảm giác thú vị khi uống, bạn có thể thêm hạt chia. Sau khi đã nấu xong nước nhân trần và để nguội bớt, bạn cho 1-2 muỗng cà phê hạt chia vào khuấy đều. Để khoảng 10-15 phút cho hạt chia nở ra là có thể thưởng thức. Thức uống này vừa giúp giải nhiệt, vừa cung cấp chất xơ và omega-3.
Những lưu ý quan trọng khi sử dụng nước nhân trần
Mặc dù nhân trần rất tốt, nhưng không phải ai cũng phù hợp và việc sử dụng cần có chừng mực.
- Không lạm dụng: Chỉ nên uống với liều lượng vừa phải, không nên thay thế hoàn toàn nước lọc hàng ngày. Uống quá nhiều có thể gây mất nước hoặc ảnh hưởng đến sự cân bằng điện giải của cơ thể.
- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Nhóm đối tượng này nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, vì nhân trần có thể ảnh hưởng đến thai nhi hoặc chất lượng sữa mẹ.
- Người có thể trạng hàn, huyết áp thấp: Nhân trần có tính mát (hàn), do đó những người hay bị lạnh bụng, tiêu chảy, huyết áp thấp nên hạn chế sử dụng.
- Không kết hợp với cam thảo trong thời gian dài: Theo một số nghiên cứu, việc dùng nhân trần và cam thảo liều cao kéo dài có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Tốt nhất chỉ nên dùng theo đợt khi cảm thấy cơ thể nóng trong.
Câu hỏi thường gặp về cách nấu nhân trần
Nhân trần có vị gì?
Nhân trần tự nhiên có vị đắng nhẹ, hậu vị hơi ngọt và mang hương thơm thảo mộc đặc trưng. Khi kết hợp với cam thảo hoặc la hán, vị đắng sẽ được làm dịu đi rất nhiều, chỉ còn lại vị ngọt thanh dễ chịu.
Uống nhân trần hàng ngày có tốt không?
Không nên uống nhân trần hàng ngày trong thời gian dài. Nó được xem như một vị thuốc, chỉ nên dùng khi cơ thể có dấu hiệu nóng trong, nhiệt miệng, mẩn ngứa. Việc sử dụng hàng ngày có thể làm mất cân bằng tự nhiên của cơ thể.
Tại sao nước nhân trần của tôi bị đắng?
Có hai nguyên nhân chính: bạn đã đun sôi nhân trần quá lâu thay vì hãm trà, hoặc bạn hãm trà trong thời gian quá dài (hơn 30 phút). Hãy tuân thủ đúng kỹ thuật hãm để nước trà có vị ngon nhất.
Bảo quản nước nhân trần như thế nào?
Nước nhân trần sau khi nấu nên được bảo quản trong bình kín và để trong ngăn mát tủ lạnh. Thời gian sử dụng tốt nhất là trong vòng 24-48 giờ. Không nên để nước trà ở nhiệt độ phòng quá lâu vì rất dễ bị thiu.
Tóm lại, để thực hiện cách nấu nhân trần ngon không hề khó, chỉ cần bạn chú ý một chút trong việc lựa chọn nguyên liệu và áp dụng đúng kỹ thuật hãm trà thay vì đun sôi. Với những hướng dẫn chi tiết từ cholaithieu.com, hy vọng bạn sẽ tự tay chuẩn bị được những ấm trà nhân trần thơm mát, bổ dưỡng để chiêu đãi cả gia đình, đặc biệt là trong những ngày hè sắp tới. Chúc bạn thành công
