Cách nấu canh cá ngần chua thanh, không tanh đúng vị?

Canh cá ngần là một món ăn dân dã nhưng lại mang hương vị tinh tế, đặc trưng của vùng sông nước, đặc biệt là khu vực sông Đà. Với thịt cá trắng trong, không xương, mềm ngọt tự nhiên kết hợp cùng vị chua thanh của cà chua, dứa và mùi thơm đặc trưng của các loại rau gia vị, món canh này không chỉ ngon miệng mà còn vô cùng bổ dưỡng. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu canh cá ngần sao cho nước dùng trong, cá không bị nát và khử được hoàn toàn mùi tanh, mang đến cho gia đình bạn một món canh hoàn hảo.

Nội Dung Bài Viết

Tóm tắt các bước nấu canh cá ngần

Sơ chế cá ngần và nguyên liệu: Cá ngần được rửa nhẹ nhàng với nước muối loãng để làm sạch và khử tanh, sau đó để ráo. Các nguyên liệu khác như cà chua, dứa, hành, thì là được rửa sạch và thái nhỏ phù hợp.
Xào sơ cá ngần: Ướp cá với một ít gia vị cơ bản rồi xào nhanh trên lửa lớn với hành phi thơm để cá săn lại, giữ được độ ngọt và không bị nát khi nấu.
Nấu nước dùng: Phi thơm hành, cho cà chua và dứa vào xào để tạo màu và vị ngọt tự nhiên cho nước dùng. Thêm lượng nước vừa đủ và đun sôi.
Hoàn thiện nồi canh: Khi nước dùng sôi, nhẹ nhàng cho cá ngần đã xào vào. Nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn, đun sôi trở lại trong khoảng 1-2 phút.
Thêm rau thơm: Cuối cùng, cho hành lá, thì là, và một vài lát ớt vào nồi, khuấy nhẹ rồi tắt bếp. Múc canh ra bát và thưởng thức khi còn nóng.

Cá ngần là cá gì? Nguồn gốc và đặc điểm

Cá ngần, hay còn được gọi là cá ngân, là một loài cá đặc sản sống ở vùng nước ngọt sạch, nổi tiếng nhất là ở khu vực lòng hồ thủy điện Hòa Bình trên sông Đà. Đây là loài cá có vòng đời ngắn, chỉ xuất hiện một mùa duy nhất trong năm, thường là vào khoảng tháng 4 đến tháng 6 âm lịch.

Đặc điểm nổi bật nhất của cá ngần là thân hình nhỏ bé, chỉ dài khoảng 4-5cm, trong suốt như thủy tinh và gần như không có xương, chỉ có một sụn mềm chạy dọc sống lưng. Khi được nấu chín, thịt cá chuyển sang màu trắng đục, ăn rất mềm, ngọt và không hề có vị tanh nồng như nhiều loại cá nước ngọt khác. Chính vì đặc điểm không xương này, cá ngần rất được ưa chuộng để chế biến các món ăn cho trẻ em và người lớn tuổi.

Hương vị của cá ngần được đánh giá là thanh ngọt tự nhiên, béo nhẹ mà không ngấy. Chúng thường được dùng để nấu canh, làm chả, chiên giòn hoặc rim mặn. Trong đó, món canh chua cá ngần là phổ biến và được yêu thích hơn cả vì giữ lại trọn vẹn nhất vị ngọt nguyên bản của cá.

Mùa cá ngần và cách chọn cá tươi ngon nhất

Để có một nồi canh ngon, khâu chọn nguyên liệu là quan trọng nhất. Vì cá ngần chỉ có theo mùa nên việc lựa chọn cá tươi ngon sẽ quyết định đến 80% sự thành công của món ăn.

Bạn nên tìm mua cá ngần vào đúng mùa vụ của chúng, khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 hằng năm. Đây là thời điểm cá ngon nhất, béo và ngọt thịt. Khi chọn mua, hãy ưu tiên những con cá còn sống, bơi lội nhanh nhẹn trong chậu nước. Nếu không, hãy dựa vào những dấu hiệu sau để nhận biết cá tươi:

Màu sắc: Cá ngần tươi sẽ có thân trong suốt, ánh lên màu trắng bạc tự nhiên. Tránh chọn những con cá đã chuyển sang màu trắng đục hoặc ngả vàng, đó là dấu hiệu cá đã để lâu, không còn tươi.
Mắt cá: Mắt cá phải trong và sáng. Nếu mắt cá bị đục, đó là cá ươn.
Thân cá: Dùng tay cảm nhận, cá tươi sẽ có thân mình săn chắc, không bị mềm nhũn hay trương phình. Khi cầm lên, cá không bị chảy nhớt quá nhiều.
Mùi hương: Cá ngần tươi gần như không có mùi tanh. Nếu bạn ngửi thấy mùi hôi tanh nồng nặc, tuyệt đối không nên mua.

Việc chọn được cá tươi không chỉ giúp món canh cá ngần thơm ngon hơn mà còn đảm bảo giá trị dinh dưỡng và an toàn cho sức khỏe của cả gia đình.

Chuẩn bị nguyên liệu cho món canh cá ngần

Công thức dưới đây được chuẩn bị cho khẩu phần ăn của 3-4 người, bạn có thể gia giảm tùy theo số lượng thành viên trong gia đình.

Cá ngần tươi: 250 – 300 gram
Cà chua: 2 quả lớn, chín mọng để tạo màu và vị chua dịu.
Dứa (thơm): 1/2 quả, chọn quả chín vừa để canh có vị ngọt thanh.
Nguyên liệu tạo vị chua: Bạn có thể chọn một trong các loại sau: 2-3 quả sấu, một vắt me nhỏ, hoặc 2 thìa canh mẻ ngấu (mẻ sẽ cho vị chua thanh và thơm nhất).
Hành khô: 2 củ
Rau thơm: Một mớ nhỏ hành lá, thì là. Có thể thêm một ít rau răm nếu thích.
Gia vị cơ bản: Dầu ăn (hoặc mỡ lợn), nước mắm ngon, muối, hạt nêm, bột ngọt (tùy chọn), một chút đường, tiêu xay.
Ớt tươi: 1-2 quả để thêm vị cay và khử tanh (tùy chọn).

Hướng dẫn chi tiết cách nấu canh cá ngần

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện công thức nấu canh cá ngần chi tiết qua từng bước dưới đây.

Bước 1: Sơ chế cá ngần và các nguyên liệu khác

Đây là bước quan trọng để đảm bảo món canh không bị tanh và các nguyên liệu thấm đều gia vị.

Đối với cá ngần: Cho cá vào một chậu nước sạch, thêm vào một thìa cà phê muối hạt và khuấy nhẹ. Ngâm cá khoảng 2-3 phút rồi nhẹ nhàng rửa lại dưới vòi nước chảy yếu. Vì cá rất mềm, bạn tuyệt đối không nên vò xát mạnh tay sẽ làm cá bị nát. Sau khi rửa sạch, vớt cá ra rổ để cho thật ráo nước. Cho cá vào bát, ướp cùng 1/2 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê nước mắm, một ít tiêu xay. Trộn đều một cách nhẹ nhàng và để khoảng 15 phút cho cá thấm gia vị.
Đối với các nguyên liệu khác:
- Cà chua rửa sạch, 1 quả thái múi cau, 1 quả băm nhỏ để tạo màu.
- Dứa gọt vỏ, bỏ mắt, thái thành những miếng tam giác vừa ăn.
- Hành khô bóc vỏ, băm nhỏ.
- Hành lá, thì là, rau răm nhặt bỏ gốc và lá úa, rửa sạch rồi thái nhỏ.
- Nếu dùng sấu thì cạo vỏ, khía vài đường quanh quả. Nếu dùng me thì cho vào bát, thêm chút nước nóng, dầm nát rồi lọc bỏ bã lấy nước cốt. Nếu dùng mẻ thì lọc qua rây để lấy nước mịn.

Bước 2: Xào sơ cá ngần để giữ độ ngọt

Bắc một chiếc nồi lên bếp, cho vào 1 thìa canh dầu ăn. Khi dầu nóng, cho một nửa phần hành khô băm vào phi thơm. Tiếp đó, cho cá ngần đã ướp vào xào nhanh tay trên lửa lớn trong khoảng 1 phút. Thao tác này giúp cá săn lại, khi nấu sẽ không bị vỡ nát và giữ được vị ngọt bên trong. Khi thấy cá chuyển sang màu trắng đục thì nhanh chóng trút ra đĩa riêng.

Bước 3: Nấu nước dùng chua thanh đậm vị

Vẫn sử dụng nồi vừa xào cá, bạn cho thêm 1 thìa canh dầu ăn rồi cho nốt phần hành khô còn lại vào phi thơm. Khi hành dậy mùi, cho phần cà chua băm nhỏ vào xào đến khi cà chua mềm nhuyễn, tạo ra màu đỏ đẹp mắt.

Tiếp theo, cho dứa và cà chua thái múi cau vào xào cùng khoảng 2 phút. Sau đó, đổ vào nồi khoảng 1.5 lít nước lọc (hoặc nước dùng xương nếu có). Cho nguyên liệu tạo chua (sấu, nước cốt me hoặc mẻ) vào nồi. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, nấu thêm khoảng 5-7 phút để dứa và cà chua tiết ra vị ngọt, vị chua hòa quyện vào nước dùng.

Bước 4: Hoàn thiện nồi canh và nêm nếm

Nguyên Liệu Làm Canh Chua Cá Ngần Cho 3 Người

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Cua Có Nhiều Gạch Đóng Tảng, Thơm Lừng

Khi nước dùng đã có vị chua ngọt vừa ý, bạn tăng lửa lớn trở lại cho nước sôi bùng lên. Nhẹ nhàng trút phần cá ngần đã xào ở Bước 2 vào nồi.

Đợi nước canh sôi lại, bạn bắt đầu nêm nếm gia vị. Nêm vào nồi khoảng 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê đường để cân bằng vị chua. Bạn hãy nếm thử và điều chỉnh gia vị cho phù hợp với khẩu vị của gia đình mình. Lưu ý, kể từ lúc cho cá vào, bạn không nên khuấy đảo mạnh để tránh làm cá bị nát.

Bí quyết để nồi canh cá ngần ngon chuẩn vị

Mặc dù cách làm canh cá ngần không quá phức tạp, nhưng để món ăn đạt đến độ hoàn hảo, bạn nên lưu ý một vài bí quyết nhỏ sau đây.

Tại sao nên xào sơ cá trước khi nấu?

Việc xào sơ cá ngần với hành thơm trước khi cho vào nồi nước dùng là một bước không thể bỏ qua. Quá trình này giúp thịt cá săn chắc lại, bề mặt cá được “khóa” lại bởi nhiệt độ cao, nhờ đó giữ trọn vẹn vị ngọt tự nhiên bên trong. Hơn nữa, hành phi thơm cũng giúp khử mùi tanh còn sót lại và làm món canh dậy mùi hấp dẫn hơn.

Cách tạo vị chua thanh tự nhiên cho canh

Vị chua của món canh quyết định rất nhiều đến hương vị tổng thể. Mỗi loại nguyên liệu tạo chua sẽ mang đến một sắc thái khác nhau. Mẻ sẽ cho vị chua dịu, thơm nồng đặc trưng. Sấu cho vị chua thanh mát. Me lại mang đến vị chua đậm đà hơn. Tùy vào sở thích, bạn có thể lựa chọn nhưng việc kết hợp cà chua và dứa là bắt buộc để có được vị ngọt hậu, cân bằng lại vị chua gắt.

Thời điểm thêm rau thơm quyết định hương vị

Hành lá và thì là là hai loại rau thơm không thể thiếu trong các món canh cá. Tuy nhiên, chúng rất nhanh chín và dễ bị nồng nếu nấu quá lâu. Thời điểm lý tưởng nhất để cho rau thơm vào là ngay sau khi bạn đã nêm nếm gia vị lần cuối và chuẩn bị tắt bếp. Hơi nóng của canh sẽ làm rau chín tái, giữ được màu xanh đẹp mắt và tỏa ra hương thơm tươi mới nhất.

Những lỗi thường gặp khi nấu canh cá ngần và cách khắc phục

Trong quá trình nấu nướng, đôi khi bạn sẽ gặp phải một số vấn đề không mong muốn. Dưới đây là các lỗi thường gặp và cách khắc phục hiệu quả.

Canh bị tanh: Nguyên nhân chính là do cá không tươi hoặc khâu sơ chế chưa kỹ. Để khắc phục, bạn có thể thêm vài lát gừng đập dập vào nồi nước dùng ngay từ đầu hoặc cho một vài lát ớt tươi vào sau cùng.
Cá bị nát: Điều này xảy ra khi bạn khuấy đảo quá mạnh hoặc nấu cá quá lâu. Hãy nhớ rằng cá ngần rất nhanh chín. Bạn chỉ nên cho cá vào khi nước dùng đã sôi bùng và nấu thêm khoảng 1-2 phút là đủ.
Nước dùng bị đục: Nguyên nhân có thể do bạn không vớt bọt trong quá trình nấu hoặc do xào cà chua chưa đủ nhuyễn. Hãy đảm bảo xào cà chua kỹ để tạo màu và vớt bọt thường xuyên để nước dùng được trong.

Thưởng thức và bảo quản canh cá ngần đúng cách

Canh cá ngần ngon nhất là khi được thưởng thức lúc còn nóng hổi. Múc canh ra bát tô, rắc thêm một chút tiêu xay lên trên để tăng thêm hương vị. Vị ngọt thanh của cá, vị chua dịu của nước dùng, mùi thơm nồng của thì là hòa quyện vào nhau tạo nên một món ăn cực kỳ hấp dẫn.

Món canh này rất hợp để ăn cùng cơm trắng nóng. Vị chua ngọt của canh sẽ giúp cân bằng vị giác, làm cho bữa cơm gia đình thêm phần ngon miệng, đặc biệt là trong những ngày hè oi ả. Bạn cũng có thể dùng canh chan với bún tươi, cũng là một sự kết hợp tuyệt vời.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Rau Răm Cá Diếc Không Tanh, Chuẩn Vị

Nếu không dùng hết, bạn có thể bảo quản canh trong hộp kín và để trong ngăn mát tủ lạnh. Khi ăn, chỉ cần hâm nóng lại. Tuy nhiên, món canh sẽ mất đi phần nào hương vị thơm ngon ban đầu, vì vậy tốt nhất là nên nấu lượng vừa đủ ăn trong một bữa.

Với những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu canh cá ngần chua thanh, không tanh để chiêu đãi cả gia đình. Đây chắc chắn sẽ là một món ăn bổ dưỡng, lạ miệng và mang đậm hương vị quê hương, giúp làm phong phú thêm thực đơn hàng ngày của bạn. Chúc bạn thành công và có một bữa ăn ngon miệng