Bún thang, tinh hoa ẩm thực Hà thành, thường được biết đến với sự cầu kỳ và phức tạp trong cách chế biến. Tuy nhiên, việc thực hiện cách nấu bún thang đơn giản tại nhà hoàn toàn khả thi nếu bạn nắm vững các bước cốt lõi và những bí quyết nhỏ. Món ăn này là sự kết hợp hài hòa của nhiều nguyên liệu, tạo nên một bản giao hưởng của màu sắc và hương vị khó quên.
Bài viết này sẽ là kim chỉ nam chi tiết, giúp bạn tự tin vào bếp và chinh phục món bún thang trứ danh. Từ khâu chọn lựa nguyên liệu tươi ngon, ninh một nồi nước dùng trong vắt ngọt thanh, đến cách trình bày một tô bún đẹp mắt, tất cả sẽ được hướng dẫn cặn kẽ. Cùng cholaithieu.com khám phá công thức để làm nên món ăn tinh tế này nhé.
Tóm tắt các bước chính nấu bún thang

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chân Giò Hạt Sen Chuẩn Vị Không Bị Hôi?
- Ninh nước dùng: Hầm xương heo và gà ta cùng hành tây, hành tím nướng và tôm khô trên lửa nhỏ để lấy vị ngọt tự nhiên và giữ cho nước dùng luôn trong vắt.
- Sơ chế nguyên liệu ăn kèm: Luộc gà, xé sợi. Tráng trứng thật mỏng rồi thái chỉ. Giò lụa thái sợi. Tôm khô giã nhuyễn làm ruốc. Ngâm củ cải khô và trộn với gia vị.
- Hoàn thiện nước dùng: Sau khi hầm đủ thời gian, vớt bỏ xương và xác hành, nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn, đảm bảo vị ngọt thanh là chủ đạo.
- Trình bày và thưởng thức: Chần bún, xếp các loại topping đã thái sợi lên trên, chan nước dùng nóng hổi và thưởng thức cùng mắm tôm, chanh, ớt.
Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của món bún thang
Bún thang không chỉ là một món ăn, mà còn là một phần di sản văn hóa ẩm thực của đất Hà thành. Tên gọi “thang” của món bún đến nay vẫn còn nhiều giả thuyết thú vị. Một số người cho rằng “thang” ở đây có nghĩa là một “thang thuốc Bắc”, bởi một tô bún thang hội tụ rất nhiều nguyên liệu bổ dưỡng, được sắp xếp hài hòa như cách một thầy thuốc bốc thuốc.
Một giả thuyết khác, được nhiều nhà nghiên cứu ẩm thực ủng hộ hơn, cho rằng từ “thang” (湯) trong tiếng Hán có nghĩa là “canh”. Bún thang có thể bắt nguồn từ món canh thượng thang cầu kỳ của các gia đình quyền quý Hà Nội xưa. Dù hiểu theo cách nào, bún thang vẫn thể hiện trọn vẹn sự tinh tế, khéo léo và triết lý ẩm thực của người Tràng An.
Món ăn này ban đầu thường xuất hiện trong mâm cỗ ngày Tết, như một cách để những người phụ nữ Hà Nội tận dụng các món ăn còn lại sau Tết như gà luộc, giò lụa. Họ đã khéo léo biến tấu, kết hợp chúng lại để tạo ra một món ăn mới lạ, hấp dẫn, vừa tiết kiệm lại vừa ngon miệng, giúp giải ngán hiệu quả sau những ngày Tết đầy ắp thịt mỡ.
Chuẩn bị nguyên liệu: Bí quyết cho tô bún thang hoàn hảo
Sự thành công của công thức bún thang phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng và sự tươi ngon của nguyên liệu. Mỗi thành phần đều đóng một vai trò riêng, góp phần tạo nên hương vị tổng thể không thể nhầm lẫn.
Phần nước dùng (linh hồn món ăn)
- Xương ống heo: Chọn khoảng 1.5kg xương ống tươi, có màu hồng nhạt. Xương ống sẽ cho nước dùng vị ngọt sâu và béo nhẹ.
- Gà ta: Một con gà ta khoảng 1.5kg là lý tưởng nhất. Thịt gà ta chắc, da vàng óng và thơm, nước luộc gà sẽ là nền tảng cho vị ngọt thanh của nước dùng.
- Tôm khô: Khoảng 50g tôm khô loại ngon, thân tôm còn nguyên vẹn, màu đỏ tự nhiên. Tôm khô giúp tăng thêm một tầng vị ngọt đằm thắm cho nước dùng.
- Hành khô, hành tây, gừng: Những gia vị này giúp khử mùi và tạo hương thơm đặc trưng cho nồi nước dùng.
Phần nhân (sự hòa quyện màu sắc)
- Trứng gà: 3 quả trứng gà ta sẽ cho lòng đỏ đậm màu, khi tráng lên sẽ có màu vàng đẹp mắt.
- Giò lụa: 300g giò lụa ngon, không có nhiều bột, khi ăn có độ giòn dai tự nhiên.
- Nấm hương khô: 20 cái nấm hương khô loại ngon, cánh dày, mùi thơm nồng.
- Củ cải khô: 50g củ cải khô là một thành phần không thể thiếu, giúp cân bằng vị giác với độ giòn sần sật và vị chua ngọt nhẹ.
Gia vị và rau thơm đặc trưng
- Mắm tôm: Đây là gia vị “gây nghiện” và tạo nên sự khác biệt cho bún thang. Hãy chọn loại mắm tôm ngon, có màu tím sim và mùi thơm dịu.
- Rau răm, hành lá: Hai loại rau thơm này sẽ làm dậy mùi món ăn và tăng thêm màu xanh tươi mát cho tô bún.
- Các gia vị thông thường: Muối, đường, nước mắm ngon, giấm, chanh, ớt.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Bồ Ngót Với Tôm Ngọt Thanh, Không Bị Tanh
Hướng dẫn cách nấu bún thang đơn giản chi tiết
Dưới đây là các bước chi tiết trong cách làm bún thang để bạn có thể dễ dàng thực hiện tại nhà, đảm bảo thành phẩm thơm ngon không kém ngoài hàng.
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu và ninh nước dùng
Đây là công đoạn quan trọng và tốn nhiều thời gian nhất, quyết định đến 70% hương vị của món ăn. Xương heo mua về rửa sạch với muối, sau đó chần qua nước sôi khoảng 3-5 phút để loại bỏ hoàn toàn tạp chất và mùi hôi. Vớt xương ra rửa lại một lần nữa dưới vòi nước lạnh.
Gà ta làm sạch, xát muối khắp mình gà để khử mùi và giúp da sạch hơn. Hành tây, hành tím, gừng nướng sơ trên lửa cho đến khi dậy mùi thơm và lớp vỏ ngoài hơi xém. Việc nướng hành gừng sẽ giúp nước dùng thơm hơn rất nhiều.
Cho xương heo, gà, hành tây, hành tím, gừng đã nướng, 2/3 lượng tôm khô và một thìa cà phê muối vào một nồi lớn cùng khoảng 4.5 lít nước lạnh. Bắc nồi lên bếp, đun ở lửa lớn cho đến khi sôi. Khi nước sôi, lập tức hạ nhỏ lửa xuống mức thấp nhất, chỉ để nước sôi liu riu. Trong quá trình ninh, hãy thường xuyên dùng muôi hớt bọt để giữ cho nước dùng luôn trong. Tuyệt đối không khuấy đảo nồi nước dùng.
Ninh được khoảng 45 phút, gà đã chín tới. Vớt gà ra và ngâm ngay vào một thau nước đá lạnh. Sốc nhiệt sẽ giúp da gà giòn, thịt trắng và không bị thâm đen. Khi gà nguội hoàn toàn, vớt ra để ráo, lọc lấy phần thịt và xé hoặc thái thành sợi mỏng. Phần xương gà tiếp tục cho lại vào nồi nước dùng để ninh tiếp.
Bước 2: Chuẩn bị các nguyên liệu ăn kèm
Trong khi chờ ninh nước dùng, chúng ta sẽ chuẩn bị các loại topping.
* Trứng tráng mỏng: Đập 3 quả trứng vào bát, thêm một chút muối và đánh tan. Bắc chảo chống dính lên bếp, quét một lớp dầu ăn thật mỏng rồi dùng giấy ăn lau sạch. Múc một muôi trứng nhỏ, láng đều khắp mặt chảo để tạo thành một lớp mỏng. Khi trứng chín, lật mặt rồi lấy ra ngay. Cuộn tròn các miếng trứng lại và thái thành sợi thật nhỏ.
- Giò lụa: Thái giò lụa thành những lát mỏng, sau đó chồng các lát lên nhau và thái thành sợi nhỏ đều nhau.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Mì Cao Lầu Chuẩn Vị Hội An Tại Nhà
- Ruốc tôm khô: 1/3 lượng tôm khô còn lại sau khi ngâm mềm, cho vào cối giã hoặc máy xay xay nhuyễn. Bắc chảo lên bếp, cho tôm vào rang ở lửa vừa cho đến khi tôm khô tơi, bông lên thành ruốc thì tắt bếp.
- Củ cải dầm: Củ cải khô ngâm nước ấm khoảng 4-5 tiếng cho nở mềm, sau đó vắt kiệt nước và cắt sợi vừa ăn. Pha hỗn hợp gồm 3 thìa nước mắm, 3 thìa đường, 2 thìa giấm, khuấy đều. Trộn đều hỗn hợp này với củ cải, thêm chút gừng và ớt băm để ướp cho thấm vị.
- Các nguyên liệu khác: Nấm hương ngâm nở, rửa sạch. Hành lá, rau răm rửa sạch, thái nhỏ.
Bước 3: Hoàn thiện và nêm nếm nước dùng

Sau khi đã ninh xương tổng cộng khoảng 2.5 – 3 giờ, nước dùng đã đạt độ ngọt đậm đà. Lúc này, bạn vớt nấm hương ra. Lọc nước dùng qua một lớp rây hoặc vải mỏng để loại bỏ hết xương vụn và cặn, đảm bảo nước dùng trong tuyệt đối.
Bắc nồi nước dùng đã lọc lên bếp, nêm nếm với 2 thìa canh hạt nêm, 2 thìa canh nước mắm ngon. Khuấy nhẹ cho gia vị tan đều. Bạn nên nếm thử và điều chỉnh cho vừa khẩu vị gia đình, nhưng hãy giữ vị ngọt thanh tự nhiên làm chủ đạo. Giữ nồi nước dùng luôn nóng trên bếp.

Bước 4: Trình bày và thưởng thức
Chần bún tươi qua nước sôi rồi cho vào tô. Đây là bước trình bày thể hiện sự khéo léo. Lần lượt xếp các nguyên liệu đã chuẩn bị: thịt gà xé, giò lụa, trứng thái chỉ, một ít ruốc tôm khô vào giữa, rắc hành lá và rau răm thái nhỏ lên trên.
Múc nước dùng đang sôi nóng hổi cùng vài cây nấm hương chan nhẹ nhàng vào tô. Một tô bún thang chuẩn vị là sự tổng hòa của màu vàng óng từ trứng và da gà, màu hồng nhạt của giò lụa, màu nâu của ruốc tôm và nấm hương, điểm xuyết màu xanh của hành răm.
Khi ăn, bạn cho thêm một chút mắm tôm, vắt thêm lát chanh và vài lát ớt tươi. Trộn đều và thưởng thức khi còn nóng hổi cùng với củ cải dầm chua ngọt giòn giòn. Tất cả hương vị hòa quyện tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên.

Những lỗi thường gặp khi nấu bún thang và cách khắc phục
Để có được một tô bún thang hoàn hảo, người nấu cần tránh một số sai lầm phổ biến. Nắm được những lỗi này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong quá trình thực hiện công thức nấu bún thang.
- Nước dùng bị đục: Đây là lỗi phổ biến nhất. Nguyên nhân thường do không chần xương kỹ, không hớt bọt thường xuyên hoặc ninh ở lửa quá lớn. Cách khắc phục là luôn ninh ở lửa liu riu, hớt bọt liên tục và tuyệt đối không đậy nắp vung kín.
- Thịt gà bị khô và xỉn màu: Lỗi này xảy ra khi luộc gà quá lâu hoặc không ngâm gà vào nước đá sau khi vớt ra. Hãy canh thời gian luộc gà vừa chín tới và chuẩn bị sẵn một thau nước đá để sốc nhiệt ngay lập tức.
- Trứng tráng bị dày và khô: Nguyên nhân là do cho quá nhiều trứng vào chảo một lúc hoặc tráng ở lửa lớn. Bí quyết là dùng chảo chống dính tốt, chỉ cho một lớp trứng thật mỏng và tráng nhanh ở lửa vừa.
- Mùi mắm tôm quá nồng: Nhiều người không quen sẽ thấy mùi mắm tôm hơi khó chịu. Để khắc phục, bạn có thể pha mắm tôm với một chút đường, chanh và rượu trắng, sau đó chưng nóng lên, mùi sẽ dịu đi đáng kể.
Như vậy, cách nấu bún thang đơn giản chuẩn vị Hà Nội không hề quá phức tạp nếu bạn kiên nhẫn và tỉ mỉ trong từng công đoạn. Từ nồi nước dùng trong vắt, ngọt thanh đến các loại nhân được chuẩn bị chu đáo, tất cả tạo nên một bản giao hưởng hương vị tinh tế. Hy vọng với hướng dẫn chi tiết này, bạn sẽ tự tin trổ tài chiêu đãi gia đình một món ăn đậm đà bản sắc văn hóa ẩm thực Việt.




