Chè trôi nước là món không thể thiếu trong mâm cúng đầy tháng, mang ý nghĩa cầu chúc cho bé một cuộc đời tròn đầy, viên mãn. Tuy nhiên, để thực hiện cách nấu chè trôi nước cúng đầy tháng với những viên bánh mềm dẻo, nhân đậu xanh ngọt bùi tan chảy và nước đường gừng ấm nồng không phải là điều đơn giản. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ là cẩm nang toàn diện, hướng dẫn bạn từng bước chi tiết, kèm theo những bí quyết chuyên sâu để bạn tự tin vào bếp chuẩn bị một mâm cúng thật tươm tất và ý nghĩa.
Tóm tắt các bước nấu chè trôi nước cúng đầy tháng
- Chuẩn bị nhân đậu xanh: Ngâm mềm, hấp chín đậu xanh rồi xay nhuyễn. Sên nhân trên chảo cùng đường, nước cốt dừa cho đến khi thành một khối dẻo mịn, không dính chảo rồi vo thành từng viên tròn đều.
- Nhào bột vỏ bánh: Trộn đều bột nếp với muối. Từ từ cho nước sôi và nước cốt lá dứa vào, nhào đều tay đến khi bột tạo thành một khối dẻo mịn, không dính tay. Ủ bột trong khoảng 30 phút.
- Tạo hình và luộc bánh: Chia bột thành các phần bằng nhau, ấn dẹt rồi cho viên nhân vào giữa và vo tròn. Luộc bánh trong nước sôi cho đến khi nổi lên, sau đó vớt ra ngâm ngay vào tô nước lạnh.
- Nấu nước đường gừng và nước cốt dừa: Thắng đường với nước và gừng thái sợi để tạo thành hỗn hợp sánh nhẹ. Nấu riêng nước cốt dừa với một ít bột năng để tạo độ sánh.
- Hoàn thành: Vớt bánh từ tô nước lạnh cho vào nồi nước đường gừng, đun sôi nhẹ lại. Khi ăn, múc chè ra chén, chan thêm nước cốt dừa và rắc mè rang.
Ý nghĩa của món chè trôi nước trong mâm cúng đầy tháng
Trong văn hóa ẩm thực và tín ngưỡng của người Việt, mỗi món ăn trong các dịp lễ trọng đại đều mang một thông điệp riêng. Chè trôi nước trong mâm cúng đầy tháng cho bé không chỉ là một món tráng miệng thơm ngon mà còn chứa đựng những ý nghĩa sâu sắc, là lời cầu chúc của gia đình dành cho thành viên mới.
Những viên bánh trôi nước tròn trịa, trắng ngần tượng trưng cho sự viên mãn, tròn đầy và suôn sẻ. Gia đình dâng lên mâm cúng với mong muốn 12 Bà Mụ và Đức Ông sẽ phù hộ cho bé có một cuộc sống hanh thông, mọi việc trong đời đều thuận lợi, trôi chảy như chính tên gọi của món chè. Màu trắng của bột nếp còn biểu trưng cho sự trong sáng, thuần khiết của một sinh linh bé bỏng mới chào đời.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu chè trôi nước lá dứa
Sự thành công của món chè phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của nguyên liệu. Một mẻ bột ngon, một phần nhân thơm bùi sẽ quyết định đến 70% hương vị của thành phẩm. Dưới đây là danh sách nguyên liệu và các mẹo lựa chọn để bạn có được sự chuẩn bị tốt nhất.
Phần vỏ bánh:
- Bột nếp: 300g
- Nước đang sôi: 200ml
- Nước cốt lá dứa: 50ml
- Muối: 1/3 muỗng cà phê
Phần nhân đậu xanh:

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đường Thốt Nốt Ngọt Thanh Không Bị Gắt?
- Đậu xanh không vỏ: 150g
- Đường cát trắng: 100g
- Nước cốt dừa: 50ml
- Dừa non bào sợi: 1/3 chén
- Muối: 1/4 muỗng cà phê
Phần nước đường gừng và nước cốt dừa:
- Đường thốt nốt hoặc đường nâu: 100g
- Đường cát trắng: 100g
- Gừng tươi: 1 củ lớn
- Nước cốt dừa: 200ml
- Bột năng: 1 muỗng cà phê
- Lá dứa: 2-3 lá
- Mè trắng rang vàng
Mẹo chọn bột nếp ngon
Bột nếp là linh hồn của vỏ bánh. Để có lớp vỏ dẻo thơm, bạn nên chọn loại bột nếp mới, có màu trắng tinh, sờ vào cảm thấy mịn màng và không bị vón cục. Bột cũ thường có mùi hơi ngai ngái và khi nhào sẽ khó đạt được độ dẻo mong muốn, làm vỏ bánh dễ bị cứng hoặc nứt vỡ khi luộc.
Cách chọn đậu xanh làm nhân
Đối với nhân đậu xanh, hãy ưu tiên loại đậu xanh đã cà vỏ, hạt đều, màu vàng tươi và có mùi thơm tự nhiên. Tránh mua những loại đậu có màu sắc lạ, hạt bị sâu mọt hoặc có mùi ẩm mốc vì chúng không chỉ ảnh hưởng đến hương vị mà còn không tốt cho sức khỏe.
Những nguyên liệu quan trọng khác
Gừng nên chọn củ già vì sẽ có vị cay nồng và thơm hơn gừng non. Nước cốt dừa bạn có thể tự làm từ dừa tươi để có độ béo ngậy tự nhiên hoặc sử dụng nước cốt dừa đóng lon loại tốt để tiết kiệm thời gian. Lá dứa tươi sẽ giúp món chè có màu xanh đẹp mắt và hương thơm thanh khiết.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu chè trôi nước cúng đầy tháng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Hố Khô Ngon Đậm Đà, Đơn Giản Tại Nhà
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện công thức chè trôi nước một cách tuần tự. Hãy làm theo từng bước cẩn thận để đảm bảo thành phẩm cuối cùng được như ý.
Bước 1: Sơ chế và làm nhân đậu xanh
Nhân đậu xanh ngon là nhân phải có độ ngọt vừa phải, thơm bùi và đủ độ dẻo để vo viên mà không bị chảy.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Chép Om Dưa Chua Ngon Không Tanh Tại Nhà?
Đầu tiên, bạn vo sạch 150g đậu xanh không vỏ, sau đó ngâm trong nước ấm khoảng 4-5 tiếng cho đậu nở mềm. Việc ngâm đậu không chỉ giúp rút ngắn thời gian hấp mà còn loại bỏ các tạp chất, giúp đậu chín bùi và thơm hơn. Sau khi ngâm, bạn vớt đậu ra, xả lại với nước sạch và cho vào nồi hấp chín.
Khi đậu đã chín mềm, bạn cho đậu vào máy xay sinh tố cùng với 100g đường và 1/4 muỗng cà phê muối rồi xay cho thật nhuyễn mịn. Nếu không có máy xay, bạn có thể dùng muỗng hoặc chày nghiền nát đậu khi còn nóng. Tiếp theo, bắc chảo chống dính lên bếp, cho hỗn hợp đậu xanh đã xay vào sên với lửa nhỏ. Đảo đều tay liên tục để nhân không bị cháy. Khi nhân bắt đầu sánh lại, bạn cho 50ml nước cốt dừa vào và tiếp tục sên cho đến khi nhân quyện thành một khối dẻo, không còn dính chảo thì tắt bếp. Cuối cùng, cho phần dừa non bào sợi vào trộn đều và để nhân nguội bớt trước khi vo thành các viên tròn nhỏ bằng nhau.
Bước 2: Nhào bột vỏ bánh lá dứa
Vỏ bánh đạt chuẩn phải có độ dẻo, dai, không bị dính tay và có màu xanh đẹp mắt từ lá dứa.

Bạn cho 300g bột nếp và 1/3 muỗng cà phê muối vào một âu lớn, trộn đều. Muối sẽ giúp vỏ bánh có vị đậm đà hơn. Sau đó, từ từ rót 200ml nước đang sôi vào âu bột, dùng đũa khuấy nhanh cho bột thấm nước và bớt nóng. Việc dùng nước sôi sẽ giúp bột nếp “chín” một phần, làm cho khối bột dẻo dai và dễ tạo hình hơn.
Khi bột đã nguội bớt, bạn dùng tay nhào đều. Tiếp tục cho 50ml nước cốt lá dứa vào và nhào cho đến khi khối bột trở nên dẻo mịn, đàn hồi, không dính tay và có màu xanh đều. Dùng màng bọc thực phẩm bọc kín âu bột lại và để bột nghỉ trong khoảng 30 phút. Quá trình này giúp bột nở hoàn toàn, làm cho vỏ bánh mềm mại hơn sau khi luộc.
Bước 3: Nặn và tạo hình viên chè
Sau khi bột đã nghỉ đủ thời gian, bạn lấy ra nhào sơ lại khoảng 5 phút. Chia bột thành các phần nhỏ đều nhau, lưu ý viên bột vỏ phải to hơn viên nhân một chút.

Dùng lòng bàn tay ấn dẹt viên bột, đặt viên nhân đậu xanh vào giữa. Cẩn thận gói kín lại sao cho vỏ bánh bao trọn phần nhân, không để không khí lọt vào bên trong. Sau đó, nhẹ nhàng vo tròn viên bánh giữa hai lòng bàn tay để có được hình dạng tròn trịa, bề mặt láng mịn. Lặp lại thao tác cho đến khi hết bột và nhân.
Bước 4: Luộc bánh trôi nước
Bắc một nồi nước lớn lên bếp, đun sôi. Khi nước sôi bùng, bạn nhẹ nhàng thả từng viên bánh đã nặn vào nồi. Đừng cho quá nhiều bánh vào cùng một lúc để tránh chúng dính vào nhau và nhiệt độ nước bị giảm đột ngột.

Luộc bánh ở lửa vừa. Khi bánh chín, chúng sẽ tự động nổi lên trên mặt nước. Bạn tiếp tục đun thêm khoảng 1-2 phút nữa để đảm bảo vỏ bánh chín hoàn toàn. Trong lúc đó, hãy chuẩn bị sẵn một âu nước đá lạnh. Khi vớt bánh ra, hãy cho ngay vào âu nước lạnh này. “Sốc nhiệt” sẽ giúp các viên chè săn lại, giữ được độ dẻo dai và không bị dính vào nhau.
Bước 5: Nấu nước đường gừng và nước cốt dừa
Trong một chiếc nồi khác, bạn cho 100g đường thốt nốt, 100g đường trắng, một ít gừng thái sợi và khoảng 500ml nước lọc. Bật bếp đun ở lửa vừa, khuấy nhẹ cho đường tan hết. Đun sôi khoảng 15-20 phút cho nước đường hơi sánh lại và dậy mùi thơm nồng của gừng.

Để nấu nước cốt dừa, bạn cho 200ml nước cốt dừa, 100ml nước lạnh, một chút muối và đường vào nồi, thêm vài cọng lá dứa để tạo mùi thơm. Đun sôi nhẹ. Hòa tan 1 muỗng cà phê bột năng với chút nước rồi từ từ đổ vào nồi nước cốt dừa, vừa đổ vừa khuấy đều để tạo độ sánh mịn. Đun sôi lại rồi tắt bếp.
Cuối cùng, vớt các viên chè từ âu nước lạnh cho vào nồi nước đường gừng. Bật lửa đun sôi trở lại một lần nữa để bánh thấm vị ngọt của đường. Khi ăn, bạn múc chè ra chén, chan thêm nước cốt dừa béo ngậy và rắc một ít mè rang vàng lên trên là đã hoàn thành món chè trôi nước cúng đầy tháng thơm ngon, đẹp mắt.
Bí quyết để có món chè trôi nước hoàn hảo
Để món chè của bạn thực sự nổi bật, hãy ghi nhớ những mẹo nhỏ nhưng vô cùng hữu ích sau đây. Đây là những kinh nghiệm được đúc kết từ thực tế, giúp bạn khắc phục các lỗi thường gặp.
Vỏ bánh bị cứng hoặc nứt?
Nguyên nhân chính thường là do tỉ lệ nước và bột chưa chuẩn hoặc bột chưa được nhào kỹ. Nếu bột quá khô, hãy thêm từ từ từng muỗng nước nóng và nhào lại. Ngược lại, nếu bột quá nhão, hãy thêm từng chút bột nếp khô. Đảm bảo bạn đã ủ bột đủ 30 phút để bột có thời gian “nghỉ” và trở nên dẻo dai hơn.
Nhân bánh bị khô hoặc chảy nước?
Nhân bị khô là do sên quá lửa hoặc quá lâu. Nhân bị chảy là do chưa sên tới, độ ẩm còn cao. Bí quyết là sên nhân ở lửa nhỏ và kiên nhẫn đảo đều tay. Khi nhân đã tạo thành một khối dẻo mịn, không dính chảo, đó là lúc hoàn hảo để tắt bếp.
Làm sao để viên chè không bị dính vào nhau?
Chìa khóa nằm ở hai công đoạn: luộc và ngâm nước lạnh. Khi luộc, hãy đảm bảo nồi nước đủ rộng và không cho quá nhiều bánh vào cùng một lúc. Quan trọng nhất, ngay sau khi vớt bánh ra khỏi nồi nước sôi, phải ngâm chúng ngay vào tô nước đá lạnh. Thao tác này sẽ rửa sạch lớp bột hồ bên ngoài vỏ bánh và làm chúng săn lại, không thể dính vào nhau.

Cách bảo quản chè trôi nước đã nấu
Chè trôi nước ngon nhất khi dùng nóng. Nếu bạn nấu số lượng nhiều và dùng không hết, có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Khi ăn, bạn chỉ cần hâm nóng lại phần chè và nước đường. Tuy nhiên, lưu ý rằng vỏ bánh sau khi để tủ lạnh có thể sẽ hơi cứng lại một chút. Tốt nhất là nên thưởng thức món chè này trong ngày để cảm nhận trọn vẹn hương vị thơm ngon nhất.
Những lưu ý quan trọng trong mâm cúng đầy tháng
Bên cạnh cách nấu chè trôi nước cúng đầy tháng, việc chuẩn bị một mâm cúng đầy đủ, đúng nghi lễ cũng là điều vô cùng quan trọng mà các bậc cha mẹ cần lưu tâm.
Cách tính ngày cúng đầy tháng
Theo phong tục truyền thống, ngày cúng đầy tháng được tính theo lịch Âm và có sự khác biệt giữa bé trai và bé gái. Dân gian có câu “gái sụt hai, trai sụt một”. Điều này có nghĩa là, nếu bé gái sinh vào ngày 20 tháng 3 Âm lịch, ngày cúng đầy tháng sẽ là ngày 18 tháng 4 Âm lịch. Tương tự, nếu là bé trai, ngày cúng sẽ là ngày 19 tháng 4 Âm lịch. Lễ cúng thường được cử hành vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối.
Lễ vật cần chuẩn bị
Mâm cúng đầy tháng thường được chia làm hai, một mâm cúng 12 Bà Mụ và một mâm cúng Đức Ông. Lễ vật cơ bản bao gồm: xôi, chè, gà luộc, thịt quay, hoa quả, trầu cau, hương hoa, vàng mã. Đặc biệt, lễ vật dâng lên 12 Bà Mụ thường được chia thành 12 phần nhỏ (12 đĩa xôi, 12 chén chè).
Nghi thức cúng
Sau khi bày biện lễ vật lên bàn cúng theo nguyên tắc “Đông bình Tây quả” (bình hoa phía Đông, lễ vật phía Tây), người lớn tuổi và có uy tín trong gia đình sẽ thắp nhang và đọc bài văn khấn. Bài khấn nhằm cảm tạ các vị thần linh, 12 Bà Mụ đã che chở cho mẹ tròn con vuông và cầu mong những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với em bé. Sau khi kết thúc lễ cúng, gia đình và họ hàng sẽ cùng nhau thụ lộc và gửi những lời chúc phúc đến em bé.
Với những hướng dẫn chi tiết và toàn diện này, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu chè trôi nước cúng đầy tháng cũng như các nghi thức quan trọng khác. Việc tự tay chuẩn bị một mâm cúng tươm tất không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn là cách tuyệt vời để gửi gắm tình yêu thương và những lời cầu chúc tốt đẹp nhất cho tương lai của con trẻ. Chúc bạn thành công và có một buổi lễ đầy tháng thật ấm cúng và ý nghĩa bên gia đình.
