Nhiều người e ngại về cách nấu gạo lứt bằng bếp ga vì cho rằng cơm dễ bị khô cứng, sượng hoặc khê. Tuy nhiên, đây lại là một kỹ năng nấu ăn cơ bản giúp bạn chủ động trong mọi hoàn cảnh, đặc biệt khi không có nồi cơm điện chuyên dụng. Bằng cách áp dụng đúng kỹ thuật từ khâu chọn gạo, ngâm và canh lửa, bạn hoàn toàn có thể nấu được nồi cơm gạo lứt thơm dẻo, bung nở đều và giữ trọn vẹn dinh dưỡng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước để bạn thực hiện thành công.
Tóm tắt các bước nấu gạo lứt bằng bếp ga
- Vo và ngâm gạo: Vo sạch gạo lứt để loại bỏ bụi bẩn, sau đó ngâm trong nước sạch ít nhất 2-3 tiếng để hạt gạo ngậm đủ nước, giúp cơm mềm hơn khi nấu.
- Đong nước và nấu sôi: Cho gạo đã ngâm vào nồi, thêm nước theo tỷ lệ 1 phần gạo và 1.5-2 phần nước. Đun trên lửa vừa cho đến khi nước sôi bùng.
- Hạ nhỏ lửa và nấu chín: Khi nước đã sôi, hạ lửa xuống mức nhỏ nhất, đậy vung và đun liu riu cho đến khi gạo chín và nước cạn hoàn toàn.
- Tắt bếp và ủ cơm: Sau khi nước cạn, tắt bếp nhưng vẫn đậy kín vung. Ủ cơm thêm khoảng 15-20 phút để hơi nóng giúp cơm chín đều, ráo mặt và dẻo hơn.
Tại sao nên biết cách nấu gạo lứt bằng bếp ga?
Trong cuộc sống hiện đại, nồi cơm điện đã trở thành vật dụng quen thuộc. Tuy nhiên, việc nắm vững cách nấu gạo lứt bằng bếp ga truyền thống mang lại nhiều lợi ích thiết thực và thể hiện sự am hiểu sâu sắc về ẩm thực.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Nước Mía Lau Giải Nhiệt Đơn Giản Tại Nhà?
Đầu tiên, nó mang đến sự linh hoạt tuyệt đối. Bạn có thể nấu cơm ở bất cứ đâu, từ căn bếp gia đình đến những chuyến dã ngoại, miễn là có bếp ga và một chiếc nồi phù hợp. Kỹ năng này giúp bạn không bị phụ thuộc vào thiết bị điện, luôn sẵn sàng cho một bữa ăn lành mạnh.
Thứ hai, nấu bằng bếp ga cho phép bạn kiểm soát nhiệt độ một cách chủ động. Bạn có thể dễ dàng điều chỉnh lửa to, vừa hoặc nhỏ tùy theo từng giai đoạn, từ lúc đun sôi cho đến khi ủ cơm. Sự kiểm soát này là chìa khóa để tạo ra hạt cơm chín đều từ trong ra ngoài, không bị sượng hay nhão.
Cuối cùng, việc tự tay canh lửa, lắng nghe tiếng nước sôi và cảm nhận mùi thơm của cơm chín là một trải nghiệm nấu nướng rất chân thực và thú vị. Nó giúp bạn kết nối sâu hơn với món ăn và trân trọng hơn giá trị của từng hạt gạo.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ cần thiết
Để bắt đầu, việc chuẩn bị kỹ lưỡng nguyên liệu và dụng cụ là bước đầu tiên đảm bảo thành công. Mọi thứ không cần cầu kỳ, nhưng phải được chọn lựa cẩn thận.
Nguyên liệu chính
- Gạo lứt: 1 chén (khoảng 200g)
- Nước lọc: Khoảng 1 lít (để vo, ngâm và nấu)
- Dầu ăn (tùy chọn): 1 muỗng cà phê
- Muối (tùy chọn): 1/2 muỗng cà phê
Mẹo chọn gạo lứt ngon, đảm bảo chất lượng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Súp Tôm Cho Bé Ăn Dặm Ngon Miệng, Đủ Chất
Chất lượng của gạo là yếu tố quyết định đến 70% độ ngon của nồi cơm. Để chọn được gạo lứt ngon, bạn nên chú ý đến các đặc điểm sau. Hạt gạo phải còn nguyên vẹn, ít bị gãy nát, vì hạt gãy sẽ làm cơm dễ bị nhão và mất đi kết cấu đẹp mắt.
Nên chọn loại gạo có lớp vỏ cám màu nâu đồng đều, bề mặt hơi sần và có độ bóng tự nhiên. Đây là dấu hiệu của gạo mới, còn giữ nhiều dưỡng chất. Tránh những loại gạo có màu sắc lạ, đốm trắng hoặc có dấu hiệu ẩm mốc. Bên cạnh đó, gạo ngon thường có mùi thơm nhẹ đặc trưng của cám gạo, không có mùi lạ hay mùi hôi của gạo cũ.
Dụng cụ không thể thiếu
- Nồi có đáy dày: Đây là dụng cụ quan trọng nhất. Một chiếc nồi gang, nồi inox 3 lớp hoặc nồi đất có đáy dày sẽ giúp phân bổ nhiệt lượng đều, giữ nhiệt tốt và hạn chế tối đa tình trạng cơm bị cháy khét ở đáy. Tuyệt đối không dùng lòng nồi cơm điện để nấu trên bếp ga.
- Tô lớn: Dùng để vo và ngâm gạo.
- Bếp ga: Nguồn cung cấp nhiệt chính.
- Đũa hoặc vá xới cơm: Dùng để xới tơi cơm sau khi chín.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu gạo lứt bằng bếp ga
Dưới đây là các bước chi tiết trong công thức nấu gạo lứt bằng bếp ga, giúp bạn có được thành phẩm hoàn hảo nhất.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Dưa Cải Chua Ngon Không Bị Gắt?
Bước 1: Vo và ngâm gạo – Chìa khóa cho cơm mềm
Đầu tiên, bạn cho lượng gạo lứt đã chuẩn bị vào tô lớn. Đổ nước sạch vào và dùng tay vo nhẹ nhàng theo chuyển động tròn để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất bám trên bề mặt hạt gạo. Lặp lại quá trình này khoảng 2-3 lần nước cho đến khi nước trong hơn.
Sau khi vo sạch, chắt bỏ hết nước và đổ vào một lượng nước sạch mới để ngâm gạo. Bước ngâm gạo là cực kỳ quan trọng đối với gạo lứt. Lớp vỏ cám cứng bên ngoài của gạo lứt cần thời gian để ngậm đủ nước và trở nên mềm hơn. Bạn nên ngâm gạo ít nhất từ 2-3 tiếng, hoặc lý tưởng nhất là ngâm qua đêm trong tủ lạnh. Việc này không chỉ giúp cơm nhanh chín, mềm dẻo hơn mà còn giúp giảm bớt axit phytic, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn.

Bước 2: Canh tỷ lệ nước và bắt đầu nấu
Sau khi ngâm, vớt gạo ra và để ráo nước. Cho toàn bộ gạo vào nồi đáy dày đã chuẩn bị. Bây giờ là lúc đong nước để nấu. Tỷ lệ vàng thường được áp dụng là 1 phần gạo và 1.5 đến 2 phần nước. Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể thay đổi tùy thuộc vào loại gạo lứt bạn dùng (gạo lứt đỏ, lứt đen,…) và thời gian bạn đã ngâm gạo. Nếu đã ngâm lâu, bạn có thể giảm một chút lượng nước.
Để cơm đậm đà và bóng đẹp hơn, bạn có thể cho thêm vào nồi 1/2 muỗng cà phê muối và 1 muỗng cà phê dầu ăn, sau đó khuấy đều. Đặt nồi lên bếp, vặn lửa ở mức vừa và đun cho đến khi nước trong nồi sôi bùng lên.

Bước 3: Hạ nhỏ lửa – Giai đoạn quyết định độ chín
Ngay khi nước sôi, hãy nhanh chóng hạ lửa xuống mức nhỏ nhất có thể. Dùng đũa khuấy nhẹ một vòng để các hạt gạo được dàn đều, sau đó đậy chặt vung nồi lại. Giai đoạn này rất quan trọng, việc duy trì nhiệt độ thấp và ổn định sẽ giúp gạo chín từ từ bằng hơi nước, hạt gạo sẽ nở đều mà không bị vỡ nát hay cháy đáy.
Tiếp tục đun liu riu trong khoảng 25-30 phút cho đến khi bạn thấy nước đã cạn gần hết. Trong suốt quá trình này, hạn chế tối đa việc mở vung nồi để tránh làm thất thoát hơi nóng, ảnh hưởng đến độ chín của cơm.

Bước 4: Ủ cơm sau khi tắt bếp
Khi cơm đã cạn nước, hãy tắt bếp hoàn toàn. Tuy nhiên, đừng vội mở vung ngay. Hãy để nguyên nồi cơm trên bếp và ủ thêm khoảng 15-20 phút. Quá trình “nghỉ” này cho phép lượng hơi nước còn lại trong nồi tiếp tục làm chín phần lõi của hạt gạo, giúp cơm trở nên khô ráo, tơi xốp và dẻo hơn rất nhiều. Đây là bí quyết để cơm gạo lứt nấu bằng bếp ga ngon không thua kém nồi điện.
Bước 5: Xới tơi và hoàn thành
Sau thời gian ủ, bạn mở vung nồi. Dùng đũa hoặc vá xới cơm, nhẹ nhàng xới từ dưới đáy nồi lên trên để các hạt cơm được tơi ra và không bị dính vào nhau. Lúc này, bạn sẽ cảm nhận được mùi thơm đặc trưng của gạo lứt và thấy hạt cơm căng bóng, mềm dẻo. Cơm đã sẵn sàng để thưởng thức.

Những lỗi thường gặp và cách khắc phục hiệu quả
Khi thực hiện cách nấu gạo lứt bằng bếp ga, bạn có thể gặp một vài sự cố không mong muốn. Hiểu rõ nguyên nhân và cách khắc phục sẽ giúp bạn tự tin hơn trong những lần nấu sau.
Cơm bị khô và sượng
Đây là lỗi phổ biến nhất. Nguyên nhân chính thường là do không ngâm gạo đủ thời gian hoặc cho quá ít nước. Lớp cám cứng của gạo lứt cần đủ nước và thời gian để mềm ra. Để khắc phục, nếu cơm chỉ hơi khô, bạn có thể vẩy thêm một chút nước nóng lên bề mặt cơm, đậy vung và đun lại ở lửa nhỏ nhất trong vài phút để cơm hấp thụ thêm hơi ẩm.

Cơm bị nhão và dính
Ngược lại với tình trạng trên, cơm nhão là do bạn đã cho quá nhiều nước so với tỷ lệ. Để “cứu” nồi cơm bị nhão, bạn hãy mở vung ra, dùng đũa xới tơi cơm và tiếp tục đun ở lửa nhỏ để hơi nước bay đi bớt. Cách này sẽ giúp cơm ráo mặt và se lại phần nào.
Cơm bị khê, cháy đáy nồi
Nguyên nhân của tình trạng này là do bạn đun ở lửa quá lớn sau khi nước đã sôi, hoặc sử dụng nồi có đáy quá mỏng. Nhiệt độ cao tập trung ở đáy nồi sẽ làm lớp cơm dưới cùng bị cháy trước khi các hạt gạo bên trên kịp chín. Để tránh điều này, hãy luôn nhớ hạ lửa xuống mức nhỏ nhất và ưu tiên dùng nồi đáy dày.
Mẹo nhỏ giúp nâng tầm món cơm gạo lứt
- Thêm một chút muối và dầu ăn: Như đã đề cập, một chút muối sẽ giúp vị cơm đậm đà hơn, trong khi dầu ăn (dầu oliu, dầu dừa) giúp hạt cơm bóng đẹp, tơi xốp và hạn chế dính đáy nồi.
- Sử dụng nước luộc gà hoặc nước dùng rau củ: Thay vì dùng nước lọc, bạn có thể dùng các loại nước dùng để nấu cơm. Cách này sẽ bổ sung thêm hương vị và dinh dưỡng cho món cơm gạo lứt.
- Thêm các loại đậu: Bạn có thể ngâm và nấu cơm gạo lứt cùng với các loại đậu như đậu đen, đậu đỏ để tăng cường protein và chất xơ, làm cho bữa ăn thêm phần bổ dưỡng.
Cách bảo quản và thưởng thức cơm gạo lứt
Cơm gạo lứt nấu chín có thể được bảo quản trong hộp kín ở ngăn mát tủ lạnh từ 3-4 ngày. Khi ăn, bạn có thể hấp lại hoặc cho vào lò vi sóng làm nóng. Cơm gạo lứt có hương vị thơm bùi, rất hợp để ăn kèm với các món kho như cá kho, thịt kho, hoặc các món ăn chay như đậu phụ kho, rau củ luộc và đặc biệt là muối vừng, muối mè. Sự kết hợp này không chỉ ngon miệng mà còn mang lại một bữa ăn cân bằng và lành mạnh.
Vậy là bạn đã nắm vững toàn bộ cách nấu gạo lứt bằng bếp ga để có được thành phẩm thơm ngon, dẻo mềm mà không lo bị khô cứng. Tuy cần một chút tỉ mỉ hơn so với nồi điện, nhưng việc tự tay điều chỉnh lửa và cảm nhận từng giai đoạn chín của hạt gạo sẽ mang lại một trải nghiệm nấu nướng thú vị. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết từ cholaithieu.com, bạn sẽ tự tin trổ tài và mang đến cho gia đình những bữa cơm bổ dưỡng.
