Cách nấu chè thập cẩm Nghệ An chuẩn vị, thanh mát tại nhà

Chè thập cẩm là một món ăn giải nhiệt quen thuộc của người Việt, nhưng mỗi vùng miền lại có một biến tấu mang đậm dấu ấn riêng. Nếu bạn đã từng một lần thưởng thức chè xứ Nghệ, hẳn sẽ không quên được hương vị ngọt thanh, bùi béo đặc trưng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu chè thập cẩm Nghệ An đúng điệu, giúp bạn dễ dàng tái hiện lại món ăn trứ danh này ngay tại gian bếp của mình, mang đến một thức quà giải nhiệt tuyệt vời cho cả gia đình.

Tóm tắt các bước nấu chè thập cẩm Nghệ An

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đậu Phộng Mềm Bùi, Sánh Mịn Tại Nhà?

1. Sơ chế nguyên liệu: Vo sạch và ngâm các loại đậu (đậu xanh, đậu đỏ) và hạt sen trong nước ấm ít nhất 4-6 tiếng để chúng nở mềm, giúp quá trình nấu nhanh hơn và chè ngon hơn.
2. Nấu chín các loại hạt: Ninh riêng từng loại đậu và hạt sen với một lượng nước vừa đủ cho đến khi chín mềm nhưng không bị nát. Vớt ra để ráo.
3. Nấu nước cốt dừa và nước đường: Đun sôi hỗn hợp nước cốt dừa, một ít nước lọc, đường và một chút muối. Hòa tan bột năng với nước rồi từ từ cho vào nồi, khuấy đều cho đến khi hỗn hợp sánh lại. Nấu riêng nước đường với vài lát gừng để tạo mùi thơm.
4. Hoàn thành và trình bày: Múc lần lượt các loại đậu, hạt sen, trân châu, thạch (nếu có) vào bát. Chan nước cốt dừa và nước đường gừng lên trên. Cuối cùng, thêm đá bào và một ít dừa khô hoặc lạc rang để tăng thêm hương vị trước khi thưởng thức.

Chè thập cẩm Nghệ An – Nét tinh túy trong ẩm thực xứ Nghệ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đậu Đen Không Cần Ngâm Mềm Ngon Tại Nhà

Khi nhắc đến ẩm thực Nghệ An, người ta thường nghĩ ngay đến những món ăn dân dã, đậm đà tình quê như cháo lươn, bánh mướt, nhút Thanh Chương. Bên cạnh những đặc sản mặn mà đó, chè thập cẩm Nghệ An nổi lên như một điểm nhấn ngọt ngào, một thức quà vặt thanh mát không thể thiếu, đặc biệt là trong những ngày hè oi ả. Món chè này không chỉ là một món ăn giải nhiệt đơn thuần, mà còn là sự kết tinh của sự khéo léo, tinh tế và tấm lòng của người dân nơi đây.

Không giống với chè thập cẩm ở nhiều vùng miền khác thường có nhiều loại thạch sặc sỡ, chè xứ Nghệ tập trung vào hương vị nguyên bản của các loại đậu và hạt. Vị ngọt của chè không gắt mà thanh dịu, đến từ đường phèn hoặc đường thốt nốt. Vị béo ngậy không phải từ sữa đặc mà là từ nước cốt dừa tự vắt, sánh mịn và thơm lừng. Tất cả hòa quyện với cái bùi bùi của đậu xanh, đậu đỏ, hạt sen; cái dai dai của trân châu và đôi khi là sự giòn sần sật của mộc nhĩ (nấm mèo).

Điểm đặc biệt làm nên linh hồn của món chè này chính là sự cân bằng hoàn hảo giữa các thành phần. Mọi thứ đều vừa đủ, không có nguyên liệu nào quá lấn át, tạo nên một tổng thể hài hòa. Đó là lý do vì sao, dù chỉ được nấu từ những nguyên liệu vô cùng quen thuộc, cách nấu chè thập cẩm Nghệ An lại tạo ra một hương vị đặc trưng không thể nhầm lẫn, khiến bao người con xa quê phải nhớ nhung và du khách phương xa phải lưu luyến.

Bí quyết chọn nguyên liệu tươi ngon để nấu chè thập cẩm

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đậu Đỏ Cúng Thôi Nôi Đúng Chuẩn?

Chất lượng của món chè phụ thuộc rất nhiều vào khâu lựa chọn nguyên liệu. Một món chè ngon phải được làm từ những thành phần tươi mới nhất. Dành thời gian để lựa chọn cẩn thận sẽ quyết định đến 80% sự thành công của món ăn.

Lựa chọn các loại đậu

Đối với đậu xanh và đậu đỏ, bạn nên chọn loại đậu mới, hạt đều, mẩy, không bị sâu mọt hay có mùi mốc. Hạt đậu có màu sắc tươi sáng, vỏ căng bóng là dấu hiệu của đậu chất lượng. Tránh mua những loại đậu đã để lâu, hạt bị teo tóp, có màu xỉn vì khi nấu sẽ khó mềm và không có vị ngọt bùi tự nhiên. Đậu xanh nên chọn loại đã cà vỏ để tiết kiệm thời gian sơ chế.

Lựa chọn hạt sen

Hạt sen là một thành phần quan trọng tạo nên hương vị thanh tao cho món chè. Bạn nên ưu tiên chọn hạt sen tươi nếu có thể. Hạt sen tươi có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, căng tròn. Khi mua, hãy thử bấm móng tay vào hạt, nếu thấy mềm và dễ dàng là sen còn non, nấu sẽ nhanh bở và thơm. Nếu dùng hạt sen khô, hãy chọn loại có màu trắng đục, hạt nở đều và không bị thâm đen. Hạt sen khô cần được ngâm kỹ hơn để loại bỏ vị đắng và giúp sen nhanh mềm khi nấu.

Lựa chọn dừa và các nguyên liệu khác

Nước cốt dừa ngon nhất là được làm từ dừa già cùi. Chọn những quả dừa già, cầm nặng tay, lắc nghe tiếng nước bên trong ít. Cùi dừa già sẽ cho ra nước cốt béo ngậy và thơm hơn hẳn so với nước cốt dừa đóng hộp. Đối với các thành phần khác như bột năng, bột sắn dây, hãy đảm bảo chúng còn hạn sử dụng, không bị vón cục hay có mùi lạ. Việc tìm kiếm các nguyên liệu chất lượng có thể tham khảo tại các khu chợ truyền thống hoặc các trang thương mại điện tử uy tín như cholaithieu.com.

Chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ cho món chè thập cẩm Nghệ An

Để thực hiện cách nấu chè thập cẩm Nghệ An cho khoảng 4-6 người ăn, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau đây. Việc định lượng chính xác sẽ giúp món chè có hương vị cân bằng và hoàn hảo nhất.

• Đậu đỏ: 150g
• Đậu xanh đã cà vỏ: 150g
• Hạt sen khô (hoặc tươi): 100g
• Dừa già (để lấy nước cốt): 1 quả (khoảng 400g cùi dừa)
• Bột năng (hoặc bột sắn dây): 100g
• Đường phèn (hoặc đường cát trắng): 300g (có thể điều chỉnh theo khẩu vị)
• Gừng: 1 nhánh nhỏ
• Muối tinh: 1/2 muỗng cà phê
• Dừa khô, lạc rang giã dập: 50g (để trang trí)
• Vani (tùy chọn): 1 ống

Những nguyên liệu này đều rất phổ biến và dễ dàng tìm thấy ở các chợ hoặc siêu thị. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp quá trình nấu nướng của bạn trở nên suôn sẻ và thú vị hơn rất nhiều.

Hướng dẫn chi tiết cách nấu chè thập cẩm Nghệ An

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau bắt tay vào thực hiện từng bước để hoàn thành món chè thơm ngon này. Hãy tuân thủ theo trình tự và các mẹo nhỏ được chia sẻ để đảm bảo thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng tốt nhất.

Bước 1: Sơ chế các loại nguyên liệu

Sơ chế là bước đầu tiên và vô cùng quan trọng, quyết định độ mềm và ngon của các loại hạt. Bạn cần vo sạch đậu xanh, đậu đỏ và hạt sen khô, loại bỏ những hạt lép, sâu mọt. Sau đó, ngâm riêng từng loại vào các bát nước ấm khác nhau. Thời gian ngâm lý tưởng là từ 4-6 tiếng, hoặc có thể ngâm qua đêm trong tủ lạnh. Việc ngâm đủ thời gian giúp hạt ngậm no nước, khi nấu sẽ nhanh chín mềm, bở tơi và giữ được hình dáng nguyên vẹn.

Trong khi ngâm đậu, bạn tiến hành sơ chế dừa. Bổ quả dừa, nạo lấy phần cùi trắng. Chia cùi dừa thành hai phần. Một phần (khoảng 300g) bạn cho vào máy xay sinh tố cùng với 400ml nước ấm, xay nhuyễn rồi lọc qua rây hoặc túi vải để thu được nước cốt dừa. Phần cùi dừa còn lại (100g) bạn có thể thái sợi mỏng hoặc nạo sợi để ăn kèm, tăng thêm độ giòn và béo cho món chè.

Gừng cạo vỏ, rửa sạch và thái vài lát mỏng để nấu cùng nước đường, tạo hương thơm nồng ấm đặc trưng.

Bước 2: Nấu chín mềm các loại đậu và hạt

Sau khi ngâm, vớt các loại đậu và hạt sen ra, rửa sạch lại một lần nữa. Cho từng loại vào các nồi riêng biệt. Đổ nước ngập mặt nguyên liệu khoảng 2-3 cm và bắt đầu ninh. Bạn nên nấu riêng từng loại vì thời gian chín của chúng khác nhau. Hạt sen và đậu đỏ thường mất nhiều thời gian hơn đậu xanh.

Ninh ở lửa vừa cho đến khi nước sôi thì hạ nhỏ lửa, đun liu riu. Thỉnh thoảng hớt bọt để nước chè được trong. Kiểm tra độ mềm bằng cách dùng tay bóp nhẹ, nếu hạt dễ dàng vỡ ra là đã đạt yêu cầu. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn. Theo kinh nghiệm từ các chuyên gia ẩm thực, việc sử dụng nồi áp suất có thể rút ngắn đáng kể thời gian ninh đậu mà vẫn đảm bảo độ mềm ngon. Khi các loại hạt đã chín mềm, bạn vớt ra để ráo nước. Tuyệt đối không cho đường vào ninh cùng từ đầu vì sẽ làm hạt bị sượng và khó chín.

Bước 3: Nấu nước cốt dừa và nước đường gừng

Phần nước cốt dừa béo ngậy là linh hồn của món chè. Cho phần nước cốt dừa đã vắt vào nồi cùng với 100ml nước lọc, 150g đường và 1/4 muỗng cà phê muối. Đun ở lửa nhỏ, vừa đun vừa khuấy đều tay để đường và muối tan hết. Muối sẽ giúp vị ngọt của nước cốt dừa trở nên đậm đà hơn.

Khi hỗn hợp sôi lăn tăn, bạn hòa tan khoảng 30g bột năng với một ít nước lọc, sau đó từ từ đổ vào nồi nước cốt dừa, tiếp tục khuấy đều cho đến khi hỗn hợp sánh lại. Không nên đun sôi bùng vì có thể làm nước cốt dừa bị vón cục và mất đi vị béo. Khi đạt độ sánh mong muốn, bạn có thể thêm một ống vani để tăng hương thơm rồi tắt bếp.

Đối với nước đường, bạn cho 150g đường còn lại vào một nồi khác cùng 200ml nước và vài lát gừng đã chuẩn bị. Đun sôi cho đường tan hoàn toàn là được. Nước đường gừng sẽ giúp món chè có vị ngọt thanh và hương thơm ấm áp, cân bằng lại vị béo của nước cốt dừa.

Bước 4: Hoàn thiện và kết hợp các thành phần

Đây là bước cuối cùng và thú vị nhất trong cách nấu chè thập cẩm Nghệ An. Khi ăn, bạn lần lượt múc đậu đỏ, đậu xanh, hạt sen vào bát. Mỗi thứ một ít để tạo sự đa dạng về màu sắc và hương vị. Bạn có thể thêm các loại topping khác như trân châu, thạch đen, dừa non thái sợi vào giai đoạn này nếu thích.

Sau đó, rưới đều phần nước cốt dừa sánh mịn và nước đường gừng thơm lừng lên trên. Cuối cùng, thêm một lớp đá bào mát lạnh, rắc thêm một chút lạc rang giã dập và dừa khô để hoàn thiện. Vậy là bạn đã có một bát chè thập cẩm chuẩn vị xứ Nghệ, thơm ngon và hấp dẫn.

Mẹo nhỏ giúp món chè thập cẩm Nghệ An thêm phần hấp dẫn

Để nâng tầm món chè tự nấu tại nhà, bạn có thể áp dụng một vài mẹo nhỏ sau đây. Những chi tiết này tuy đơn giản nhưng lại tạo ra sự khác biệt lớn về hương vị và trải nghiệm thưởng thức.

• Tạo màu tự nhiên: Thay vì dùng phẩm màu, bạn có thể tạo màu cho các loại trân châu hoặc thạch bằng các nguyên liệu tự nhiên. Ví dụ, dùng nước cốt lá dứa để có màu xanh, nước cốt củ dền cho màu đỏ hồng, hoặc bột nghệ cho màu vàng.
• Độ ngọt linh hoạt: Mức độ ngọt của chè nên được điều chỉnh theo khẩu vị gia đình. Bạn có thể giảm lượng đường trong nước cốt dừa và nấu nước đường riêng. Khi ăn, ai thích ngọt nhiều có thể thêm nước đường. Cách này giúp mọi thành viên đều có thể thưởng thức món chè một cách trọn vẹn.
• Thêm thạch rau câu: Để món chè thêm phong phú, bạn có thể tự làm thạch rau câu giòn hoặc dẻo. Nấu bột rau câu với nước dừa tươi hoặc nước hoa quả sẽ tạo ra những miếng thạch thơm ngon, mát lạnh, làm tăng thêm sự hấp dẫn cho món ăn.
• Bảo quản đúng cách: Nếu nấu nhiều, bạn nên bảo quản riêng từng thành phần (các loại đậu đã nấu, nước cốt dừa, nước đường) trong các hộp kín và để trong ngăn mát tủ lạnh. Khi ăn chỉ cần lấy ra và kết hợp lại. Cách này giúp chè giữ được hương vị tươi ngon nhất trong khoảng 2-3 ngày.

Câu hỏi thường gặp về cách nấu chè thập cẩm Nghệ An (FAQ)

Khi thực hiện một công thức mới, việc có những thắc mắc là điều không thể tránh khỏi. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp và giải đáp chi tiết để giúp bạn tự tin hơn khi vào bếp.

Tại sao đậu nấu xong bị sượng, không mềm?

Nguyên nhân chính khiến đậu bị sượng là do bạn cho đường vào nấu cùng đậu ngay từ đầu. Đường sẽ làm cho lớp vỏ ngoài của hạt đậu cứng lại, ngăn không cho nước thấm vào bên trong, khiến hạt không thể chín mềm. Luôn nhớ chỉ ninh đậu với nước lọc, sau khi đậu đã chín mềm mới kết hợp với nước đường.

Có thể dùng nước cốt dừa đóng hộp thay thế không?

Bạn hoàn toàn có thể dùng nước cốt dừa đóng hộp để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, hương vị và độ béo ngậy chắc chắn sẽ không bằng nước cốt dừa tự vắt từ dừa tươi. Nếu sử dụng loại đóng hộp, hãy chọn thương hiệu uy tín và thêm một chút muối để cân bằng lại hương vị.

Chè thập cẩm để trong tủ lạnh được bao lâu?

Nếu bạn bảo quản riêng từng thành phần trong hộp kín, chè có thể giữ được chất lượng tốt trong khoảng 2-3 ngày trong ngăn mát tủ lạnh. Nước cốt dừa là thành phần dễ hỏng nhất, vì vậy nên sử dụng sớm. Không nên để chè đã trộn chung với đá trong tủ lạnh vì đá tan sẽ làm chè bị nhạt và các nguyên liệu bị nhũn.

Làm sao để nước cốt dừa không bị vón cục khi nấu?

Để nước cốt dừa sánh mịn, bạn nên đun ở lửa nhỏ và khuấy đều tay liên tục, đặc biệt là sau khi cho bột năng vào. Không nên để lửa quá to làm nước cốt sôi bùng lên, đây là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng vón cục.

Với những hướng dẫn chi tiết và các mẹo hữu ích trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu chè thập cẩm Nghệ An để có thể tự tay chiêu đãi gia đình và bạn bè món tráng miệng thanh mát, bổ dưỡng này. Chúc bạn thành công và có những trải nghiệm ẩm thực thật tuyệt vời bên những người thân yêu.