Canh rươi rau cải là một trong những món ăn đặc sản trứ danh của ẩm thực miền Bắc, đặc biệt là vào mùa rươi cuối thu đầu đông. Món canh này là sự hòa quyện tinh tế giữa vị ngọt béo của rươi, vị đắng nhẹ đặc trưng của rau cải và hương thơm nồng nàn của vỏ quýt, gừng, thì là. Tuy nhiên, để thực hiện cách nấu canh rươi rau cải sao cho chuẩn vị, nước dùng trong, rươi không bị nát và khử được hoàn toàn vị tanh thì đòi hỏi sự khéo léo và một vài bí quyết nhỏ. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước để có một bát canh rươi thơm ngon, ấm lòng.
Tóm tắt các bước nấu canh rươi rau cải

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Củ Từ Dẻo Bùi, Ngọt Thanh Đúng Vị?
- Sơ chế rươi: Rửa sạch rươi nhẹ nhàng, sau đó làm sạch lông bằng nước nóng khoảng 80 độ C.
- Chuẩn bị nguyên liệu khác: Rửa sạch rau cải và thái khúc. Băm nhỏ thịt lợn, hành khô, gừng và vỏ quýt.
- Đánh và ướp rươi: Dùng đũa đánh nhuyễn rươi rồi trộn đều với thịt băm, vỏ quýt, gừng và các loại gia vị để tạo thành hỗn hợp chả rươi.
- Nấu nước dùng: Phi thơm hành khô, xào cà chua để tạo màu, sau đó cho nước vào đun sôi.
- Nấu canh: Dùng thìa múc từng viên chả rươi thả vào nồi nước dùng đang sôi. Khi rươi chín nổi lên, cho rau cải vào nấu vừa chín tới.
- Hoàn thành: Nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn, thêm hành lá, thì là và múc ra bát thưởng thức nóng.
Rươi là gì? Nét đặc sắc của ẩm thực miền Bắc

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Nha Đam Với Đậu Đen Thanh Mát, Giải Nhiệt
Rươi, hay còn được mệnh danh là “lộc trời”, là một loài nhuyễn thể thuộc họ Rươi, thường sống ở vùng nước lợ ven biển các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình. Chúng chỉ xuất hiện vào một thời điểm rất ngắn trong năm, thường gắn liền với câu ca dao “tháng chín đôi mươi, tháng mười mồng năm”. Chính sự hiếm có và hương vị đặc biệt đã biến rươi trở thành một đặc sản đắt giá và được nhiều người săn đón.
Trong văn hóa ẩm thực Việt, rươi có thể được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như chả rươi, rươi kho niêu đất, mắm rươi, và đặc biệt là món canh rươi. Món canh này không chỉ là một món ăn ngon mà còn là một phần ký ức, một nét văn hóa đặc trưng của những ngày se lạnh. Vị béo ngậy của rươi kết hợp với các loại gia vị có tính ấm như gừng, vỏ quýt không chỉ tạo ra sự cân bằng về hương vị mà còn về âm dương theo quan niệm dân gian.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu canh rươi rau cải

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Gà Ác Cho Bé 1 Tuổi Bổ Dưỡng, Dễ Tiêu
Để có một nồi canh rươi ngon đúng điệu, khâu lựa chọn và chuẩn bị nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Một nguyên liệu tươi ngon sẽ quyết định đến 70% sự thành công của món ăn.
Rươi tươi
Đây là linh hồn của món ăn. Bạn nên chọn những con rươi còn tươi sống, to khỏe, có màu hồng hoặc đỏ au, thân mập mạp và đang bơi nhanh. Tránh mua những con rươi có màu xanh nhờ, thân gầy, yếu ớt hoặc đã chết nát vì chúng sẽ làm món canh có mùi tanh khó chịu và không đảm bảo chất lượng. Nếu không có rươi tươi, bạn có thể dùng rươi đông lạnh từ các cơ sở uy tín, nhưng cần rã đông đúng cách trước khi chế biến.
Rau cải
Loại rau cải phù hợp nhất để nấu với rươi là cải canh (hay còn gọi là cải bẹ xanh). Loại rau này có vị đắng nhẹ đặc trưng, khi nấu cùng vị béo của rươi sẽ tạo ra một sự cân bằng hoàn hảo, giúp món ăn không bị ngán. Khi mua, bạn nên chọn những cây cải có bẹ to, lá xanh mướt, tươi non, không bị dập nát hay có dấu hiệu sâu bệnh.
Các nguyên liệu khác
Để món ăn thêm tròn vị, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các loại gia vị đi kèm. Dưới đây là định lượng gợi ý cho một nồi canh dành cho 4 người ăn:
| Nguyên liệu | Định lượng |
|---|---|
| Rươi tươi | 300g |
| Thịt lợn xay | 150g (chọn loại có cả nạc và mỡ) |
| Rau cải canh | 1 mớ (khoảng 400g) |
| Cà chua | 2 quả |
| Vỏ quýt tươi hoặc khô | 1/2 vỏ |
| Gừng tươi | 1 nhánh nhỏ |
| Hành khô | 2 củ |
| Hành lá, thì là | 1 mớ nhỏ |
| Gia vị cơ bản | Nước mắm, muối, hạt nêm, tiêu xay |
| Dầu ăn | 2 muỗng canh |
| Nước lọc hoặc nước dùng xương | 1.2 lít |
Vai trò của vỏ quýt và gừng trong món rươi
Vỏ quýt và gừng không chỉ là gia vị thông thường mà còn là hai thành phần không thể thiếu trong công thức nấu canh rươi rau cải. Theo Đông y, rươi có tính hàn, dễ gây lạnh bụng. Gừng với tính ấm nóng sẽ giúp cân bằng lại, làm ấm cơ thể và quan trọng hơn là có tác dụng khử mùi tanh của rươi rất hiệu quả.
Bên cạnh đó, vỏ quýt với tinh dầu thơm đặc trưng sẽ tạo ra một tầng hương vị độc đáo, giúp món canh trở nên khác biệt và hấp dẫn hơn. Mùi thơm nhẹ nhàng của vỏ quýt hòa quyện với vị ngọt béo của rươi tạo nên một bản giao hưởng hương vị mà không một loại gia vị nào có thể thay thế được.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu canh rươi rau cải
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện món ăn theo các bước chi tiết dưới đây. Quy trình này đòi hỏi sự cẩn thận, đặc biệt là ở khâu sơ chế rươi.
Bước 1: Sơ chế rươi đúng cách
Đây là bước quan trọng nhất quyết định món canh có bị tanh hay không. Đầu tiên, bạn cho rươi vào một chậu lớn, đổ nước sạch vào và dùng tay hoặc đũa khuấy nhẹ nhàng để loại bỏ bụi bẩn và rác. Lặp lại vài lần cho đến khi nước trong.
Tiếp theo là công đoạn “làm lông”. Bạn đun một ấm nước nóng khoảng 80-90 độ C (không dùng nước sôi 100 độ vì sẽ làm rươi bị chín và vỡ nát). Đổ từ từ nước nóng vào chậu rươi, đồng thời dùng đũa khuấy nhẹ theo một chiều. Lông và chân của rươi sẽ rụng ra và nổi lên mặt nước. Bạn chắt bỏ phần nước đục này đi và lặp lại thêm 1-2 lần cho đến khi rươi sạch hoàn toàn. Cuối cùng, vớt rươi ra rổ để cho ráo nước.
Bước 2: Sơ chế các nguyên liệu khác
Trong lúc đợi rươi ráo nước, bạn tiến hành chuẩn bị các nguyên liệu còn lại. Rau cải nhặt bỏ lá già, úa, rửa sạch và ngâm với nước muối loãng khoảng 15 phút, sau đó vớt ra thái khúc vừa ăn.
Cà chua rửa sạch, thái múi cau. Hành khô bóc vỏ, băm nhỏ. Gừng cạo vỏ, một nửa băm nhỏ, một nửa thái chỉ. Vỏ quýt nếu dùng loại tươi thì thái chỉ thật mỏng, nếu dùng vỏ khô thì ngâm nước cho mềm rồi băm nhỏ. Hành lá và thì là rửa sạch, thái nhỏ.
Bước 3: Đánh rươi và ướp gia vị
Cho rươi đã ráo nước vào một tô lớn. Dùng đũa hoặc phới lồng đánh mạnh tay cho đến khi rươi vỡ ra, hòa quyện vào nhau thành một hỗn hợp sền sệt, bông tơi.
Sau khi rươi đã được đánh nhuyễn, bạn cho thịt lợn xay, gừng băm, vỏ quýt băm, 1/2 lượng hành khô băm vào tô. Nêm thêm 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê tiêu xay. Trộn thật đều tất cả các nguyên liệu để hỗn hợp chả rươi thấm đều gia vị. Ướp trong khoảng 15 phút.
Bước 4: Nấu nước dùng
Bắc một chiếc nồi lên bếp, cho vào 2 muỗng canh dầu ăn. Khi dầu nóng, cho phần hành khô băm còn lại vào phi thơm. Tiếp đến, bạn cho cà chua vào xào sơ để tạo màu đỏ đẹp tự nhiên cho nước dùng.
Khi cà chua đã mềm, bạn đổ vào nồi khoảng 1.2 lít nước lọc hoặc nước hầm xương (nếu có). Đun sôi nồi nước dùng, nêm vào một chút muối và hạt nêm cho đậm đà.
Bước 5: Nấu canh
Khi nồi nước dùng sôi bùng trở lại, bạn hạ nhỏ lửa. Dùng thìa múc từng phần hỗn hợp chả rươi đã ướp, nhẹ nhàng thả vào nồi. Lưu ý không khuấy mạnh tay lúc này để tránh làm vỡ các viên chả rươi.
Tiếp tục đun ở lửa vừa cho đến khi các viên chả rươi chín và nổi hết lên trên mặt nước. Lúc này, bạn cho phần rau cải đã thái khúc vào nồi. Tăng lửa lớn để rau nhanh chín và giữ được màu xanh mướt cùng độ giòn.
Bước 6: Hoàn thành và nêm nếm
Khi rau cải vừa chín tới, bạn nêm nếm lại gia vị lần cuối cho vừa với khẩu vị gia đình. Cuối cùng, cho hành lá, thì là thái nhỏ và gừng thái chỉ vào nồi, khuấy nhẹ rồi tắt bếp. Mùi thơm của các loại rau gia vị sẽ ngay lập tức lan tỏa, vô cùng hấp dẫn.
Thành phẩm canh rươi rau cải đạt chuẩn
Món canh rươi rau cải sau khi hoàn thành phải đáp ứng được các tiêu chí về cả thị giác, khứu giác và vị giác. Một bát canh ngon đúng điệu sẽ có nước dùng trong, không bị vẩn đục, có màu vàng óng nhẹ của mỡ rươi tiết ra và sắc đỏ của cà chua, xen lẫn màu xanh tươi của rau cải.
Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt thanh tự nhiên của nước dùng, vị béo ngậy đặc trưng của rươi tan trong miệng, quyện với vị đắng nhẹ của rau cải rất vừa phải. Đặc biệt, hương thơm nồng ấm của gừng và vỏ quýt là điểm nhấn không thể thiếu, giúp món ăn trở nên tinh tế và đánh thức mọi giác quan. Chả rươi mềm xốp nhưng không bở nát, đậm đà gia vị.
Mẹo nhỏ giúp món canh rươi rau cải ngon hơn
Để nâng tầm món ăn này, bạn có thể tham khảo thêm một vài mẹo nhỏ từ những người sành ăn và có kinh nghiệm lâu năm tại cholaithieu.com.
- Sử dụng nước hầm xương: Thay vì nước lọc, bạn có thể sử dụng nước hầm xương gà hoặc xương heo để nấu canh. Nước dùng sẽ có vị ngọt sâu và đậm đà hơn rất nhiều.
- Không đun rau cải quá lâu: Rau cải rất nhanh chín. Bạn chỉ nên đun khoảng 2-3 phút sau khi nước sôi trở lại. Nấu quá lâu sẽ làm rau bị nhũn, mất đi độ giòn và chuyển sang màu vàng không đẹp mắt.
- Thêm một chút mẻ (cơm mẻ): Nếu thích hương vị có chút chua thanh, bạn có thể lọc một ít nước mẻ cho vào nồi nước dùng. Vị chua nhẹ của mẻ sẽ giúp cân bằng vị béo của rươi và làm món canh thêm phần hấp dẫn.
- Ăn nóng và dùng ngay: Canh rươi rau cải ngon nhất khi được thưởng thức ngay lúc còn nóng hổi. Để nguội, canh sẽ có nguy cơ bị tanh và mất đi hương vị thơm ngon vốn có.
Cách bảo quản rươi tươi và rươi đã chế biến
Vì rươi chỉ có theo mùa nên việc bảo quản đúng cách để có thể dùng quanh năm là rất cần thiết.
Bảo quản rươi tươi
Nếu bạn mua được số lượng lớn rươi tươi mà chưa dùng hết, cách tốt nhất là cấp đông. Sau khi làm sạch lông như hướng dẫn ở trên, bạn để rươi thật ráo nước. Chia rươi thành từng phần nhỏ vừa đủ cho một lần nấu, cho vào hộp nhựa hoặc túi zip, đậy kín và cất vào ngăn đá tủ lạnh. Với cách này, rươi có thể được bảo quản trong vòng 6 tháng đến 1 năm mà vẫn giữ được độ tươi ngon.
Bảo quản canh rươi đã nấu
Canh rươi đã nấu nếu không dùng hết có thể bảo quản trong tủ lạnh. Bạn để canh nguội hoàn toàn, sau đó cho vào hộp có nắp đậy kín và cất vào ngăn mát. Canh có thể giữ được trong khoảng 1-2 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần hâm nóng lại. Tuy nhiên, hương vị sẽ không thể thơm ngon như lúc mới nấu.
Những câu hỏi thường gặp về canh rươi
1. Ăn rươi có tốt không?
Rươi là một thực phẩm rất giàu dinh dưỡng. Chúng chứa hàm lượng lớn protein, lipid, các loại muối khoáng quan trọng như canxi, photpho, sắt, kẽm… Ăn rươi giúp bồi bổ sức khỏe, đặc biệt tốt cho những người cần phục hồi thể trạng.
2. Tại sao canh rươi bị tanh và có vị chát?
Canh rươi bị tanh thường do các nguyên nhân: rươi không còn tươi, sơ chế và làm lông không kỹ, hoặc thiếu các gia vị khử tanh đặc trưng như gừng và vỏ quýt. Vị chát có thể xuất phát từ việc bạn cho quá nhiều vỏ quýt hoặc đun rau cải quá kỹ.
3. Bà bầu có ăn được rươi không?
Rươi rất giàu đạm và có thể gây dị ứng ở một số người có cơ địa nhạy cảm. Do đó, phụ nữ mang thai nên thận trọng khi ăn rươi. Tốt nhất là nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Với những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu canh rươi rau cải thơm ngon, bổ dưỡng để chiêu đãi gia đình. Đây không chỉ là một món ăn theo mùa mà còn là tinh hoa ẩm thực, là hương vị mang đậm dấu ấn của miền Bắc Việt Nam. Chúc bạn thành công và có một bữa ăn ấm cúng bên những người thân yêu.
