Xôi đỗ xanh là một món ăn truyền thống, quen thuộc trong mâm cỗ của người Việt và cũng là lựa chọn bữa sáng được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, để có được một mẻ xôi dẻo thơm, hạt gạo căng bóng, quyện đều với vị bùi của đỗ xanh mà không bị khô cứng hay nhão nát lại là một thử thách. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu xôi đỗ xanh bằng chõ theo phương pháp truyền thống, đảm bảo thành công ngay từ lần đầu tiên, giúp bạn tự tin trổ tài đãi cả gia đình.
Tóm tắt các bước nấu xôi đỗ xanh bằng chõ

Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Món Thịt Bò Nấu Sốt Vang Chuẩn Vị Nhà Hàng
- Chuẩn bị nguyên liệu: Lựa chọn gạo nếp và đỗ xanh chất lượng. Vo sạch và ngâm riêng từng loại trong thời gian phù hợp để nguyên liệu nở mềm.
- Sơ chế và trộn: Sau khi ngâm đủ thời gian, vớt gạo và đỗ ra để ráo nước hoàn toàn. Trộn đều cả hai với một chút muối để tạo vị đậm đà.
- Đồ xôi lần 1: Cho hỗn hợp gạo đỗ vào chõ, tạo các lỗ nhỏ trên bề mặt để hơi nước lưu thông. Đồ xôi trong khoảng 20-30 phút cho đến khi hạt gạo trong và chín tới.
- Đồ xôi lần 2: Xới tơi xôi ra một chiếc mâm sạch, rưới đều một chút dầu ăn hoặc mỡ gà. Đợi xôi nguội bớt rồi cho lại vào chõ và đồ thêm khoảng 10-15 phút nữa cho xôi thật mềm dẻo.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bún Riêu Cua Đồng Để Bán Chuẩn Kinh Doanh
Để bắt đầu hành trình nấu một mẻ xôi ngon, khâu chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ đóng vai trò nền tảng. Việc lựa chọn kỹ lưỡng sẽ quyết định đến 50% sự thành công của món ăn.
Mẹo chọn gạo nếp ngon
Gạo nếp là linh hồn của món xôi. Một loại gạo nếp ngon sẽ cho ra thành phẩm có độ dẻo, thơm và căng bóng đặc trưng. Bạn nên ưu tiên chọn gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp nương. Đây là những loại gạo có hạt to, tròn đều, màu trắng đục và có mùi thơm tự nhiên.
Khi mua, bạn có thể lấy vài hạt gạo bóp nhẹ, nếu thấy có lớp bụi phấn trắng mịn dính vào tay thì đó là gạo mới, chất lượng tốt. Tránh chọn gạo có màu quá trắng hoặc có mùi lạ, vì có thể gạo đã bị tẩm hóa chất bảo quản, ảnh hưởng đến hương vị và sức khỏe.
Cách chọn đỗ xanh chất lượng
Đối với đỗ xanh, bạn nên chọn loại đỗ đã cà vỏ, có hạt màu vàng tươi, kích thước đồng đều và không bị sâu mọt. Hạt đỗ mẩy, chắc sẽ cho vị bùi và thơm hơn. Tránh mua loại đỗ có màu sắc nhợt nhạt hoặc có nhiều hạt đen, vỡ nát vì đây là dấu hiệu của đỗ cũ, đã để lâu ngày.
Các nguyên liệu phụ khác
Ngoài hai thành phần chính, bạn cần chuẩn bị thêm một chút muối ăn để xôi có vị đậm đà hơn. Thêm vào đó, một ít dầu ăn hoặc mỡ gà sẽ là bí quyết giúp hạt xôi bóng đẹp, tơi và không bị dính vào nhau sau khi chín.
- Gạo nếp: 1 kg
- Đỗ xanh đã cà vỏ: 500g
- Muối tinh: 1 muỗng cà phê
- Dầu ăn (hoặc mỡ gà): 2 muỗng canh
Hướng dẫn chi tiết cách nấu xôi đỗ xanh bằng chõ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bột Mặn Cho Bé Ăn Dặm Đúng Chuẩn Dinh Dưỡng
Nấu xôi bằng chõ là phương pháp truyền thống giúp xôi chín đều bằng hơi nước, giữ được trọn vẹn hương thơm và độ dẻo của hạt nếp. Hãy cùng thực hiện theo các bước chi tiết dưới đây.
Bước 1: Sơ chế gạo và đỗ xanh
Đây là bước quan trọng nhất quyết định độ mềm dẻo của xôi. Gạo nếp sau khi mua về, bạn vo nhẹ nhàng với nước sạch khoảng 2-3 lần để loại bỏ bụi bẩn. Lưu ý không nên vo quá kỹ sẽ làm mất lớp cám giàu dinh dưỡng bên ngoài hạt gạo. Sau đó, cho gạo vào một thau lớn, đổ ngập nước và ngâm trong khoảng 6-8 tiếng hoặc để qua đêm.
Với đỗ xanh, bạn cũng đãi sạch và ngâm trong nước ấm khoảng 3-4 tiếng. Việc ngâm riêng từng loại giúp đảm bảo cả gạo và đỗ đều đạt được độ mềm lý tưởng trước khi nấu, giúp xôi chín đều và không bị sượng.
Bước 2: Trộn nguyên liệu
Sau khi đã ngâm đủ thời gian, bạn vớt gạo và đỗ xanh ra hai rổ riêng, để cho thật ráo nước. Việc để ráo nước sẽ giúp xôi không bị nhão khi hấp.
Tiếp theo, cho gạo và đỗ vào một chiếc thau lớn. Thêm 1 muỗng cà phê muối tinh rồi dùng tay trộn nhẹ nhàng để muối phân bố đều. Muối không chỉ giúp xôi đậm vị hơn mà còn làm tăng hương thơm của gạo nếp.
Bước 3: Đồ xôi lần 1
Chuẩn bị chõ đồ xôi. Đổ một lượng nước vào phần nồi dưới của chõ, khoảng 1/3 chiều cao nồi là đủ. Đun sôi nước trước khi cho xôi vào hấp.
Khi nước đã sôi mạnh, bạn cho toàn bộ hỗn hợp gạo đỗ đã trộn vào xửng hấp. Dùng đũa san phẳng bề mặt và tạo vài lỗ nhỏ trên mặt gạo để hơi nước có thể bốc lên đều, giúp xôi chín nhanh và đều hơn. Đậy vung kín và bắt đầu đồ xôi ở lửa lớn trong khoảng 20-30 phút.
Bước 4: Đồ xôi lần 2 (Bí quyết giúp xôi dẻo ngon)
Sau khi đồ lần 1, bạn sẽ thấy hạt gạo đã chuyển sang màu trong và chín tới. Lúc này, hãy mở vung, xới tơi xôi ra một chiếc mâm hoặc khay lớn đã được làm sạch.
Rưới đều 2 muỗng canh dầu ăn hoặc mỡ gà lên bề mặt xôi. Dùng đũa hoặc tay (đã đeo găng) đánh tơi các hạt xôi, vừa giúp xôi nguội bớt vừa giúp dầu mỡ áo đều lên từng hạt. Bước này giúp xôi có độ bóng đẹp, tơi mềm và không bị dính cục.
Sau khi xôi đã nguội bớt, bạn cho xôi trở lại chõ và tiếp tục đồ lần 2 thêm khoảng 10-15 phút nữa. Lần đồ thứ hai này chính là bí quyết vàng giúp hạt xôi ngậm đủ hơi nước, trở nên căng mọng, mềm dẻo và thơm ngon hơn hẳn.
Bí quyết nấu xôi đỗ xanh bằng chõ ngon bất bại
Để nâng tầm món xôi của bạn, hãy ghi nhớ những mẹo nhỏ nhưng vô cùng hữu ích sau đây. Chúng sẽ giúp bạn xử lý các vấn đề thường gặp và tạo ra thành phẩm hoàn hảo nhất.
Tỷ lệ gạo và đỗ hoàn hảo
Tỷ lệ lý tưởng giữa gạo và đỗ xanh là 2:1, tức là cứ 1kg gạo nếp thì dùng 500g đỗ xanh. Tỷ lệ này đảm bảo sự cân bằng hài hòa giữa độ dẻo của nếp và vị bùi của đỗ, khiến món xôi không bị quá khô hay quá ngấy. Bạn có thể điều chỉnh một chút tùy theo sở thích cá nhân.
Kỹ thuật canh lửa và nước khi đồ xôi
Lượng nước trong nồi hấp chỉ nên chiếm khoảng 1/3 dung tích nồi. Nếu cho quá nhiều nước, khi sôi mạnh, nước có thể trào lên làm nhão lớp xôi ở đáy. Ngược lại, quá ít nước sẽ khiến nồi bị cạn trước khi xôi kịp chín.
Trong suốt quá trình đồ xôi, hãy duy trì ngọn lửa đều và ổn định. Lửa quá to sẽ làm nước nhanh cạn, lửa quá nhỏ sẽ không đủ hơi để làm chín xôi. Thỉnh thoảng, bạn có thể mở vung, lau sạch hơi nước đọng trên nắp để nước không nhỏ giọt xuống làm xôi bị nhão mặt.
Tại sao xôi bị khô hoặc nhão và cách khắc phục?
Xôi bị khô thường do thời gian ngâm gạo chưa đủ hoặc do thiếu nước trong quá trình đồ. Để khắc phục, bạn có thể vẩy thêm một chút nước ấm lên bề mặt xôi rồi đồ lại thêm vài phút.
Ngược lại, xôi bị nhão là do ngâm gạo quá lâu, không để ráo nước trước khi đồ, hoặc do cho quá nhiều nước vào nồi hấp. Nếu xôi đã bị nhão, cách tốt nhất là mở vung và đồ thêm một lúc ở lửa nhỏ để hơi nước bay bớt đi.
Hướng dẫn bảo quản xôi đỗ xanh giữ được độ dẻo
Xôi đỗ xanh ngon nhất khi ăn nóng. Tuy nhiên, nếu bạn nấu nhiều và muốn bảo quản để dùng dần, hãy để xôi nguội hoàn toàn. Sau đó, cho xôi vào hộp kín hoặc bọc kỹ bằng màng bọc thực phẩm rồi cất trong ngăn mát tủ lạnh, có thể giữ được 2-3 ngày.
Khi muốn ăn lại, bạn chỉ cần lấy xôi ra hấp lại bằng chõ hoặc lò vi sóng khoảng 5-7 phút là xôi sẽ mềm dẻo trở lại như mới nấu. Tránh hâm lại bằng chảo vì sẽ làm xôi bị khô và cứng.
Từ những nguyên liệu đơn giản, quen thuộc, cùng một chút tỉ mỉ và kiên nhẫn, bạn hoàn toàn có thể tự tay thực hiện cách nấu xôi đỗ xanh bằng chõ thơm ngon đúng chuẩn. Món xôi dẻo thơm, bùi béo không chỉ là một lựa chọn tuyệt vời cho bữa ăn gia đình mà còn thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người nội trợ. Hy vọng với những chia sẻ chi tiết trên, bạn sẽ có thêm một công thức tủ để trổ tài và mang đến niềm vui cho những người thân yêu.
