Bún riêu cua là một món ăn tinh túy của ẩm thực Việt Nam, nổi bật với hương vị đậm đà, chua thanh dịu nhẹ và màu sắc hấp dẫn. Tuy có nhiều biến thể, nhưng cách nấu bún riêu xương heo luôn được yêu thích bởi vị ngọt sâu của nước dùng ninh từ xương, hòa quyện hoàn hảo với vị béo ngậy của riêu cua và hương thơm đặc trưng của mắm tôm. Mặc dù có vẻ cầu kỳ, nhưng việc tự tay chuẩn bị một nồi bún riêu chất lượng tại nhà hoàn toàn không khó nếu bạn nắm vững các bước cơ bản. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từ khâu chọn nguyên liệu đến khi hoàn thành một tô bún riêu thơm ngon, chuẩn vị như ngoài hàng.
Tóm tắt các bước nấu bún riêu xương heo

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Cua Không Bị Tanh Chuẩn Vị Miền Bắc?
- Hầm nước dùng: Xương heo sau khi sơ chế sạch sẽ được hầm trong nhiều giờ cùng các loại củ quả để lấy vị ngọt tự nhiên, tạo nên phần hồn của món ăn.
- Làm riêu cua: Cua đồng xay được lọc kỹ, nấu trên lửa nhỏ để thịt cua kết tủa thành từng mảng riêu mềm mại, béo ngậy và không bị vỡ.
- Chuẩn bị nguyên liệu phụ: Đậu phụ được chiên vàng giòn, cà chua được xào sơ để tạo màu và vị chua nhẹ cho nước dùng.
- Chưng màu điều và phi hành: Dầu màu điều và hành phi là hai yếu tố không thể thiếu, giúp món ăn có màu sắc bắt mắt và hương thơm quyến rũ.
- Hoàn thiện nồi nước dùng: Tất cả các thành phần được kết hợp lại, nêm nếm gia vị vừa ăn để tạo ra một nồi nước dùng bún riêu hoàn chỉnh, đậm đà.
- Trình bày: Bún được chần nóng, xếp vào tô cùng đậu phụ, chả (nếu có), chan nước dùng nóng hổi, thêm riêu cua, hành lá, và thưởng thức cùng các loại rau sống.
Nguồn gốc và đặc trưng của món bún riêu xương heo

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Lá Đắng Ngon Không Bị Quá Đắng?
Bún riêu là một món ăn dân dã, quen thuộc có nguồn gốc từ vùng Đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam. Theo dòng chảy thời gian, món ăn này đã lan tỏa khắp mọi miền đất nước và hình thành nhiều phiên bản khác nhau, mỗi nơi lại có một nét chấm phá riêng để phù hợp với khẩu vị địa phương. Tuy nhiên, phiên bản gốc vẫn giữ được những nét đặc trưng không thể nhầm lẫn: vị ngọt của cua đồng, vị chua thanh của giấm bỗng hoặc me, và màu đỏ cam hấp dẫn từ gạch cua chưng cùng dầu điều.
Phiên bản bún riêu xương heo là một sự cải tiến đầy tinh tế từ công thức truyền thống. Thay vì chỉ sử dụng nước lọc cua để nấu, người ta đã thêm công đoạn hầm xương heo. Việc này không chỉ giúp tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có mà còn mang lại một chiều sâu hương vị hoàn toàn mới cho món ăn. Nước dùng được ninh từ xương ống hoặc xương sườn có vị ngọt thanh, đậm đà và sâu lắng hơn hẳn. Vị ngọt này đến từ tủy xương và thịt, một vị ngọt tự nhiên, không gắt, bổ sung hoàn hảo cho vị ngọt thanh tao của thịt cua đồng.
Đặc trưng lớn nhất của món ăn này chính là sự hòa quyện của nhiều tầng hương vị. Đó là vị ngọt của xương và cua, vị chua dịu của cà chua và giấm bỗng, vị mặn mà của mắm tôm, và vị béo ngậy của những tảng riêu cua mềm mịn. Tất cả tạo nên một bản giao hưởng ẩm thực làm say đắm lòng người, khiến bất cứ ai đã thử một lần đều khó có thể quên.
Chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ và chất lượng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Rong Biển Đậu Hũ Thịt Bằm Thanh Mát Tại Nhà?
Chất lượng của món ăn phụ thuộc rất nhiều vào độ tươi ngon của nguyên liệu. Để có một nồi bún riêu hoàn hảo, bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng các thành phần sau đây. Công thức này dành cho khẩu phần ăn khoảng 4-5 người.
Nguyên liệu cho nước dùng
- Xương ống heo: 1 kg (Bạn có thể dùng xương sườn hoặc xương cục, nhưng xương ống sẽ cho nước dùng ngọt và trong hơn).
- Hành tây: 1 củ vừa.
- Hành khô: 3-4 củ.
- Gia vị cơ bản: Muối hạt, đường phèn, bột ngọt (tùy chọn).
Nguyên liệu làm riêu cua
- Cua đồng xay sẵn: 500g (Nếu có thời gian, tự mua cua sống về xay là ngon nhất).
- Trứng gà hoặc trứng vịt: 2 quả.
- Hành khô băm nhỏ: 1 muỗng canh.
- Gia vị: Mắm tôm, hạt nêm, tiêu xay.
Các nguyên liệu khác
- Bún tươi: 1 kg.
- Đậu phụ: 3-4 bìa.
- Cà chua: 4-5 quả.
- Giấm bỗng hoặc me chua: Khoảng 100ml (Gia giảm tùy khẩu vị).
- Mắm tôm: 1 chai nhỏ (chọn loại ngon, có màu tím sẫm và mùi thơm đặc trưng).
- Dầu màu điều: 3 muỗng canh.
- Hành lá, tía tô, rau kinh giới: Mỗi loại một ít.
Rau ăn kèm
- Rau muống chẻ: 1 bó.
- Thân chuối bào: 200g.
- Giá đỗ: 200g.
- Kinh giới, tía tô, húng quế: Tùy sở thích.
- Chanh, ớt tươi: Dùng để nêm nếm thêm.
Việc chuẩn bị một danh sách chi tiết sẽ giúp bạn không bỏ sót bất kỳ thành phần quan trọng nào. Bạn có thể tìm mua các nguyên liệu này tại các khu chợ truyền thống hoặc các siêu thị lớn, và đừng quên ghé thăm cholaithieu.com để tham khảo thêm nhiều mẹo vặt nhà bếp hữu ích.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu bún riêu xương heo
Sau khi đã có đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện theo từng bước. Hãy tuân thủ đúng quy trình để đảm bảo món ăn đạt được hương vị chuẩn nhất.
Bước 1: Sơ chế xương heo và hầm nước dùng
Đây là bước quan trọng nhất, quyết định đến 80% độ ngon của nồi bún riêu. Một nồi nước dùng trong, ngọt thanh sẽ làm nền tảng hoàn hảo cho các hương vị khác.
Đầu tiên, xương heo mua về bạn rửa sạch với nước muối loãng. Sau đó, chần xương qua nước sôi trong khoảng 3-5 phút để loại bỏ hết bụi bẩn và mùi hôi. Vớt xương ra và rửa lại một lần nữa dưới vòi nước lạnh cho thật sạch.
Tiếp theo, cho xương vào một nồi lớn, đổ ngập nước (khoảng 3-4 lít). Nướng sơ 1 củ hành tây và vài củ hành khô cho thơm rồi cho vào nồi hầm cùng xương. Việc nướng hành sẽ giúp nước dùng thơm và ngọt hơn. Bắt đầu hầm xương ở lửa lớn cho đến khi sôi, sau đó hạ nhỏ lửa và hầm liu riu trong ít nhất 2 giờ. Trong quá trình hầm, hãy thường xuyên vớt bọt để nước dùng được trong.
Bước 2: Sơ chế cua đồng và làm riêu
Trong lúc chờ hầm xương, chúng ta sẽ tiến hành làm phần riêu cua. Cho 500g cua đồng xay vào một tô lớn, thêm khoảng 1.5 lít nước và một muỗng cà phê muối hạt. Dùng tay bóp nhẹ nhàng cho thịt cua tan đều vào nước.
Sau đó, dùng một cái rây lọc hoặc một tấm vải mỏng để lọc lấy phần nước cốt cua, bỏ đi phần xác. Lặp lại quá trình này 2-3 lần để lấy được hết phần thịt cua. Phần nước cua thu được chính là nguyên liệu để làm riêu.
Phần gạch cua màu vàng cam thường đọng lại trên mai cua hoặc được bán riêng. Bạn hãy khều lấy phần gạch này để riêng ra một chén nhỏ, lát nữa chúng ta sẽ dùng để chưng màu.
Bắc nồi nước cua lên bếp, đun ở lửa vừa. Dùng đũa khuấy nhẹ nhàng theo một chiều cho đến khi nước bắt đầu ấm lên. Khi thấy thịt cua bắt đầu kết lại và nổi lên trên bề mặt, bạn hãy hạ lửa xuống mức nhỏ nhất, tuyệt đối không để nước sôi bùng lên vì sẽ làm riêu bị vỡ nát. Nhẹ nhàng dùng muôi vớt các tảng riêu cua ra một tô riêng.
Để riêu cua kết dính và thơm ngon hơn, bạn hãy trộn phần riêu vừa vớt được với 2 quả trứng, hành khô băm, một chút hạt nêm và tiêu. Trộn đều rồi đem hấp cách thủy khoảng 15 phút là riêu sẽ chín và tạo thành một tảng lớn đẹp mắt.
Bước 3: Chuẩn bị các nguyên liệu khác
Đậu phụ cắt miếng vừa ăn, chiên vàng giòn các mặt rồi vớt ra để ráo dầu. Cà chua rửa sạch, bổ múi cau. Hành lá, tía tô rửa sạch, thái nhỏ. Các loại rau ăn kèm cũng rửa sạch và ngâm nước muối loãng, sau đó vớt ra để ráo.
Bước 4: Chưng màu điều và phi thơm hành
Bắc một chiếc chảo nhỏ lên bếp, cho vào 3 muỗng canh dầu ăn và 2 muỗng canh hạt điều màu. Đun ở lửa nhỏ cho đến khi dầu có màu đỏ cam đẹp mắt thì vớt bỏ hạt điều.
Dùng chính phần dầu điều này để phi thơm hành khô băm nhỏ. Khi hành đã vàng thơm, cho phần gạch cua đã để riêng ở bước 2 vào xào nhanh khoảng 1-2 phút cho dậy mùi. Tiếp theo, cho cà chua vào xào cùng. Nêm một chút gia vị để cà chua mềm và ra màu đẹp.
Bước 5: Hoàn thiện nồi nước dùng bún riêu
Khi nồi nước hầm xương đã đủ thời gian, bạn vớt xương và hành tây ra. Lọc lại nước dùng qua rây một lần nữa cho thật trong.
Đổ phần nước lọc cua (phần nước còn lại sau khi đã vớt hết riêu) vào nồi nước dùng xương. Tiếp tục đổ phần cà chua và gạch cua đã xào vào nồi. Đun sôi trở lại.
Bây giờ là lúc nêm nếm. Bạn cho vào nồi khoảng 2-3 muỗng canh mắm tôm (lượng này có thể điều chỉnh), giấm bỗng, một chút đường phèn để cân bằng vị chua. Nêm nếm lại cho vừa khẩu vị của gia đình. Cuối cùng, cho phần đậu phụ đã chiên vào nồi, đun thêm khoảng 5 phút rồi tắt bếp.
Bí quyết để món bún riêu xương heo ngon chuẩn vị
Để nâng tầm món ăn từ “ngon” lên “xuất sắc”, bạn nên ghi nhớ một vài bí quyết nhỏ sau đây. Đây là những kinh nghiệm được đúc kết từ nhiều người nấu ăn sành sỏi.
Cách chọn cua đồng tươi ngon
Cua đồng là linh hồn của món ăn, vì vậy việc chọn cua là vô cùng quan trọng. Bạn nên chọn những con cua có màu xám đục, mai bóng, khỏe mạnh và di chuyển nhanh. Cua cái thường có nhiều gạch hơn cua đực. Tránh mua những con cua đã chết hoặc yếu vì thịt sẽ bị bở và có mùi không ngon.
Mẹo để nước dùng trong và ngọt tự nhiên
Như đã đề cập, việc sơ chế xương heo kỹ lưỡng bằng cách chần qua nước sôi và rửa sạch là bước không thể bỏ qua. Trong quá trình hầm, hãy giữ lửa ở mức liu riu, không để nước sôi bùng. Thường xuyên hớt bọt cũng là một yếu tố quan trọng giúp nước dùng trong vắt. Sử dụng đường phèn thay vì đường cát sẽ giúp nước dùng có vị ngọt thanh, không bị gắt.
Cách làm riêu cua đóng tảng, không bị vỡ
Bí quyết nằm ở việc kiểm soát nhiệt độ. Khi nấu nước cua, bạn chỉ nên đun ở lửa vừa và nhỏ, khuấy nhẹ lúc đầu. Khi riêu đã bắt đầu kết tảng và nổi lên, tuyệt đối không được khuấy nữa và phải giữ lửa ở mức nhỏ nhất. Thêm trứng vào hỗn hợp riêu sau khi vớt ra cũng giúp các tảng riêu kết dính tốt hơn và có màu vàng đẹp mắt.
Bí quyết nêm nếm gia vị hài hòa
Mắm tôm và giấm bỗng là hai gia vị tạo nên hương vị đặc trưng cho bún riêu. Tuy nhiên, bạn nên cho từ từ và nếm thử sau mỗi lần thêm vào. Vị chua của giấm bỗng rất đặc trưng, nhưng nếu không có, bạn có thể thay thế bằng nước cốt me. Sự cân bằng giữa vị mặn, ngọt, chua sẽ quyết định sự thành công của món ăn.
Trình bày và thưởng thức bún riêu đúng điệu
Trình bày món ăn cũng là một nghệ thuật. Bạn chần bún tươi qua nước sôi cho nóng rồi cho vào tô. Xếp lên trên vài miếng đậu phụ chiên, vài lát chả lụa hoặc chả cá (nếu thích).
Múc riêu cua đặt vào giữa tô một cách khéo léo. Sau đó, nhẹ nhàng chan nước dùng đang nóng hổi ngập phần bún. Rắc thêm một ít hành lá, tía tô thái nhỏ và vài lát ớt tươi lên trên cùng. Một tô bún riêu xương heo nóng hổi, đầy màu sắc với màu đỏ của cà chua, màu xanh của hành lá, màu vàng của đậu phụ và màu nâu của riêu cua chắc chắn sẽ kích thích vị giác của bất kỳ ai.
Món này nhất định phải ăn kèm với đĩa rau sống tươi ngon đã chuẩn bị. Khi ăn, bạn vắt thêm một miếng chanh và cho một ít mắm tôm vào tô tùy theo khẩu vị. Vị ngọt của nước dùng, vị béo của riêu, vị chua thanh của chanh và mùi nồng đặc trưng của mắm tôm quyện với sự tươi mát của rau sống sẽ tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Một số câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Làm sao để khử mùi tanh của cua đồng hiệu quả?
Để khử mùi tanh, bạn có thể cho một chút muối hạt vào khi xay cua hoặc khi lọc nước cua. Ngoài ra, việc phi thơm hành khô và xào gạch cua cũng giúp át đi mùi tanh đáng kể.
2. Có thể thay xương heo bằng loại xương khác không?
Hoàn toàn có thể. Bạn có thể dùng xương gà để có nước dùng thanh hơn, hoặc sườn non để có thêm phần thịt ăn kèm. Tuy nhiên, xương ống heo vẫn là lựa chọn tốt nhất để có được vị ngọt sâu và đặc trưng.
3. Nếu không có giấm bỗng thì thay thế bằng gì?
Giấm bỗng tạo ra vị chua thanh rất riêng. Nếu không có, bạn có thể dùng nước cốt me. Hãy ngâm me vắt với nước nóng, lọc lấy nước cốt và cho từ từ vào nồi nước dùng đến khi đạt độ chua mong muốn. Cà chua cũng góp phần tạo vị chua nhẹ tự nhiên.
4. Bảo quản nước dùng bún riêu còn thừa như thế nào?
Nếu dùng không hết, bạn hãy để nồi nước dùng nguội hoàn toàn, sau đó cho vào hộp đậy kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Nước dùng có thể giữ được chất lượng tốt trong vòng 1-2 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần đun sôi lại là được.
Với hướng dẫn chi tiết về cách nấu bún riêu xương heo này, hy vọng bạn có thể tự tin vào bếp và chiêu đãi gia đình một món ăn thơm ngon, bổ dưỡng và đậm đà hương vị truyền thống. Nấu ăn không chỉ là việc tạo ra một món ăn, mà còn là cách thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm đến những người thân yêu. Chúc bạn và gia đình có một bữa ăn thật ngon miệng và ấm cúng
