Cách làm cá mè nấu mẻ không tanh, thơm ngon chuẩn vị

Món cá mè nấu mẻ là một trong những tinh hoa ẩm thực của miền Bắc, chinh phục thực khách bằng hương vị chua thanh đặc trưng của mẻ, quyện cùng vị ngọt tự nhiên của thịt cá và hương thơm nồng nàn của các loại rau gia vị. Tuy nhiên, nhiều người nội trợ còn e ngại khi thực hiện vì lo lắng cá sẽ bị tanh và món ăn không đạt chuẩn. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết cách làm cá mè nấu mẻ không tanh, đảm bảo thành công ngay từ lần đầu tiên, mang đến cho gia đình bạn một bữa ăn đậm đà và trọn vị.

Nội Dung Bài Viết

Tóm tắt các bước chính làm cá mè nấu mẻ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cánh Gà Chiên Nước Mắm Da Giòn Đậm Vị

Sơ chế cá: Cá mè làm sạch, cạo vảy, bỏ mang và ruột. Đặc biệt cạo sạch màng đen trong bụng cá. Dùng muối hạt và chanh/giấm chà xát khắp mình cá để khử nhớt và mùi tanh, sau đó rửa lại thật sạch và cắt khúc vừa ăn.
Ướp cá: Ướp cá với một ít nước mắm, bột nghệ, hạt nêm, tiêu trong khoảng 20-30 phút để cá thấm đều gia vị.
Chuẩn bị mẻ và nguyên liệu khác: Lọc mẻ qua rây để lấy phần nước cốt mịn, bỏ bã. Cà chua thái múi cau, hành khô băm nhỏ, thì là và hành lá cắt khúc.
Nấu cá: Phi thơm hành khô, cho cà chua vào xào mềm để tạo màu. Xếp cá đã ướp vào nồi, đổ nước lọc mẻ và một lượng nước sôi vừa đủ ngập mặt cá. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, om liu riu cho cá chín mềm và ngấm gia vị.
Hoàn thành: Nêm nếm lại gia vị cho vừa miệng, thêm thì là, hành lá vào rồi tắt bếp. Múc ra bát và thưởng thức nóng.

Nguồn gốc và đặc trưng của món cá mè nấu mẻ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hủ Tiếu Sườn Ngon Đúng Vị, Đơn Giản?

Cá mè nấu mẻ, hay còn được gọi thân thương là canh cá mẻ, là món ăn dân dã, quen thuộc trong mâm cơm của người dân đồng bằng Bắc Bộ từ bao đời nay. Món ăn này là sự kết hợp tài tình giữa sản vật đồng quê là cá mè và một loại gia vị lên men truyền thống độc đáo là mẻ. Trong bối cảnh cuộc sống xưa còn nhiều khó khăn, người ta đã tận dụng những nguyên liệu sẵn có để tạo nên những món ăn không chỉ no bụng mà còn vô cùng đặc sắc.

Điểm làm nên linh hồn của món ăn chính là vị chua thanh, dịu nhẹ mà không gắt của mẻ. Mẻ được làm từ cơm nguội lên men, tạo ra một loại axit lactic tự nhiên, có khả năng làm mềm thịt cá và khử mùi tanh hiệu quả. Khi kết hợp với thịt cá mè béo ngọt, vị chua này trở nên hài hòa, kích thích vị giác một cách tinh tế.

Thành phẩm của một nồi cá mè nấu mẻ đạt chuẩn phải có màu vàng óng đẹp mắt từ bột nghệ và cà chua, nước dùng sánh nhẹ, trong và dậy mùi thơm đặc trưng của mẻ, thì là. Thịt cá phải chín mềm, ngọt, không bị nát và thấm đẫm gia vị. Món ăn này không chỉ là một món canh hay món mặn ăn với cơm, mà nó còn là ký ức, là hương vị quê nhà mà bất kỳ người con xa xứ nào cũng nhớ nhung.

Bí quyết chọn cá mè tươi ngon và khử tanh triệt để

Đăng Ký Mở Nhà Hàng Online + Đăng Bài Trên Pasgo

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Lẩu Chó Măng Chuẩn Vị Miền Bắc Tại Nhà

Thành công của món cá mè nấu mẻ phụ thuộc tới 70% vào khâu chọn lựa và sơ chế cá. Cá mè vốn có mùi tanh đặc trưng, nếu không xử lý kỹ, món ăn sẽ mất đi hương vị thơm ngon vốn có.

Cách nhận biết cá mè tươi

Để có món ăn ngon, việc chọn được một con cá mè tươi là điều kiện tiên quyết. Bạn nên dựa vào những đặc điểm sau để lựa chọn:

Mắt cá: Cá tươi sẽ có mắt trong, lồi nhẹ và nhìn rõ con ngươi. Tránh chọn những con cá có mắt bị lõm, đục hoặc có màu trắng ngà.
Mang cá: Vạch nhẹ mang cá lên xem. Mang cá tươi có màu đỏ hồng, không bị nhớt và không có mùi hôi. Nếu mang cá có màu xám hoặc thâm đen thì đó là cá đã ươn.
Vảy cá: Vảy cá tươi sáng bóng, bám chặt vào thân. Khi vuốt tay lên thân cá, bạn sẽ cảm nhận được độ chắc chắn. Cá ươn thường có vảy dễ bong tróc.
Thân cá: Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá. Nếu thịt cá có độ đàn hồi tốt, không để lại vết lõm thì đó là cá tươi. Thân cá cứng, không bị cong mềm oặt khi cầm lên.
Bụng cá: Bụng cá tươi chắc, không bị phình to bất thường.

Các bước sơ chế cá mè khử sạch mùi tanh

Đây là công đoạn quan trọng nhất quyết định món ăn có thành công hay không. Mùi tanh của cá mè chủ yếu đến từ lớp nhớt bên ngoài da và lớp màng đen bên trong khoang bụng.

Làm sạch vảy và nội tạng: Cá sau khi mua về, dùng dao cạo sạch vảy theo chiều từ đuôi lên đầu. Mổ bụng, loại bỏ hết phần nội tạng. Đặc biệt, bạn phải dùng dao cạo thật sạch lớp màng đen bám ở thành bụng, vì đây là nguồn gốc chính gây ra mùi tanh nồng.
Khử nhớt và tanh bằng nguyên liệu tự nhiên:
- Muối hạt và chanh/giấm: Đây là cách khử tanh cá mè hiệu quả nhất. Dùng muối hạt chà xát kỹ khắp thân cá, từ trong ra ngoài. Sau đó, vắt nước cốt chanh hoặc dùng giấm gạo tưới đều lên cá và tiếp tục chà xát trong vài phút. Axit trong chanh và giấm sẽ giúp loại bỏ nhớt và mùi tanh rất tốt.
- Nước vo gạo: Ngâm cá đã làm sạch trong nước vo gạo khoảng 15-20 phút. Các thành phần trong nước vo gạo sẽ giúp hấp thụ bớt mùi tanh của cá.
- Rượu trắng và gừng: Dùng một ít rượu trắng pha loãng với gừng đập dập, thoa đều lên cá và để khoảng 10 phút cũng là một phương pháp khử tanh hiệu quả.
Rửa sạch và để ráo: Sau khi áp dụng một trong các phương pháp trên, bạn hãy rửa lại cá nhiều lần dưới vòi nước sạch để loại bỏ hoàn toàn muối, chanh và cặn bẩn. Để cá lên rổ cho thật ráo nước trước khi cắt khúc và tẩm ướp.

Chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ cho món cá mè nấu mẻ

Việc chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu sẽ giúp quá trình thực hiện cách làm cá mè nấu mẻ diễn ra suôn sẻ và nhanh chóng.

Nguyên liệu chính

Cá mè: 1 con (khoảng 1 – 1.2 kg). Nên chọn cá mè hoa hoặc mè trắng, loại cá này thịt ngọt và ít xương dăm hơn.
Mẻ: 1 bát con (khoảng 3-4 thìa canh). Bạn có thể mua mẻ làm sẵn hoặc tự nuôi tại nhà để đảm bảo vệ sinh.
Cà chua: 2-3 quả to, chín mọng để tạo màu và vị chua dịu.
Nghệ tươi: 1 nhánh nhỏ (hoặc 1 thìa cà phê bột nghệ).

Gia vị cần thiết

Nước mắm: 3 thìa canh.
Hạt nêm: 1 thìa cà phê.
Bột ngọt (mì chính): 1/2 thìa cà phê (tùy chọn).
Đường: 1/2 thìa cà phê (để cân bằng vị chua).
Tiêu xay: 1/2 thìa cà phê.
Dầu ăn: 2 thìa canh.
Hành khô: 2 củ.

Các loại rau ăn kèm

Thì là: 1 mớ to. Đây là loại rau không thể thiếu, tạo nên hương thơm đặc trưng cho món cá nấu mẻ.
Hành lá: Vài nhánh.
Ớt tươi: 1-2 quả (tùy độ cay).
Rau ngổ, mùi tàu (ngò gai): Có thể thêm nếu thích để tăng hương vị.

Hướng dẫn chi tiết cách làm cá mè nấu mẻ

Sau khi đã hoàn tất khâu chuẩn bị, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện món ăn theo các bước chi tiết dưới đây.

Bước 1: Sơ chế và ướp cá

Cá mè sau khi đã được khử tanh và để ráo nước, bạn dùng dao sắc cắt thành các khúc dày khoảng 3-4 cm. Cho cá vào một tô lớn. Ướp cá với 1 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê tiêu xay và toàn bộ phần nghệ đã giã nát (hoặc bột nghệ). Dùng tay xoa đều gia vị lên từng khúc cá một cách nhẹ nhàng. Để cá ướp trong khoảng 20-30 phút cho thấm sâu gia vị. Việc ướp cá trước sẽ giúp thịt cá đậm đà và săn chắc hơn khi nấu.

Bước 2: Chuẩn bị mẻ và các nguyên liệu khác

Trong lúc chờ cá thấm, bạn tiến hành sơ chế các nguyên liệu còn lại. Cho mẻ vào một cái bát, thêm khoảng nửa bát con nước lọc, dùng thìa khuấy đều cho mẻ tan ra. Sau đó, đổ hỗn hợp qua một cái rây lọc để loại bỏ phần bã cơm, chỉ giữ lại phần nước cốt mẻ mịn màng. Đây là bí quyết giúp nước canh trong và không bị lợn cợn.

Cà chua rửa sạch, thái múi cau. Hành khô bóc vỏ, băm nhỏ. Thì là, hành lá nhặt rửa sạch, cắt khúc dài khoảng 2-3 cm. Ớt tươi thái lát.

Bước 3: Xào cà chua tạo màu và phi thơm hành

Bắc một chiếc nồi đủ lớn lên bếp, cho 2 thìa canh dầu ăn vào đun nóng. Khi dầu nóng, cho hành khô băm nhỏ vào phi thơm cho đến khi hành chuyển sang màu vàng nhạt và dậy mùi. Tiếp theo, cho cà chua vào xào. Dùng đũa dầm nhẹ để cà chua nhanh mềm và ra màu đỏ đẹp mắt. Xào khoảng 3-4 phút cho cà chua nhuyễn ra là được. Bước này giúp tạo nên màu sắc hấp dẫn cho món ăn.

Bước 4: Nấu cá

Khi cà chua đã được xào mềm, bạn nhẹ nhàng xếp từng khúc cá đã ướp vào nồi, lật mặt cá một lần để cá tiếp xúc đều với dầu và cà chua. Sau đó, đổ phần nước cốt mẻ đã lọc và thêm một lượng nước sôi vừa đủ sao cho xâm xấp mặt cá. Đun nồi cá ở lửa lớn cho đến khi sôi bùng lên thì hạ nhỏ lửa xuống mức liu riu.

Đậy vung và om cá trong khoảng 20-25 phút. Trong quá trình nấu, hạn chế dùng đũa đảo nhiều để tránh làm nát cá. Thay vào đó, bạn có thể cầm quai nồi lắc nhẹ để gia vị ngấm đều. Om cá đủ thời gian sẽ giúp thịt cá chín mềm, xương rục và nước dùng ngọt đậm đà.

Bước 5: Hoàn thiện và nêm nếm

Sau khoảng 20-25 phút om, bạn mở vung và nêm nếm lại gia vị cho vừa với khẩu vị gia đình. Thêm 2 thìa canh nước mắm, phần hạt nêm còn lại, một chút đường để cân bằng vị chua của mẻ. Cuối cùng, cho toàn bộ phần hành lá, thì là đã cắt khúc và vài lát ớt vào nồi. Đảo nhẹ một lần nữa rồi tắt bếp. Sức nóng còn lại của nồi sẽ làm rau chín tới mà vẫn giữ được màu xanh và hương thơm.

Yêu cầu thành phẩm và cách thưởng thức chuẩn vị

Một món ăn ngon không chỉ ở hương vị mà còn ở cách trình bày và thưởng thức.

Món cá mè nấu mẻ đạt chuẩn trông như thế nào?

Thành phẩm sau khi hoàn thành phải đáp ứng các tiêu chí sau:

Màu sắc: Nước dùng có màu vàng cam óng ả của nghệ và cà chua, xen lẫn màu xanh của hành lá, thì là, trông rất bắt mắt.
Hương vị: Mùi thơm đặc trưng của mẻ và thì là lan tỏa. Khi nếm, nước dùng có vị chua thanh, ngọt hậu từ cá, đậm đà gia vị, không hề có mùi tanh.
Thịt cá: Các khúc cá vẫn giữ nguyên hình dạng, không bị vỡ nát. Thịt cá trắng, mềm, ngọt và thấm đều gia vị.

Thưởng thức cá mè nấu mẻ cùng gì ngon nhất?

Cá mè nấu mẻ là món ăn rất “bắt cơm”. Bạn có thể múc cá ra một chiếc bát tô lớn, rắc thêm chút tiêu xay lên trên và thưởng thức ngay khi còn nóng hổi cùng với cơm trắng. Hơi nóng bốc lên mang theo hương thơm của món ăn sẽ khiến bạn không thể cưỡng lại.

Ngoài ra, ăn kèm với bún tươi cũng là một sự lựa chọn tuyệt vời. Vị chua thanh của canh cá kết hợp với sự mềm mại của sợi bún tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên. Chuẩn bị thêm một đĩa rau sống như xà lách, kinh giới, hoa chuối thái mỏng để ăn kèm sẽ giúp món ăn thêm phần trọn vẹn và không bị ngán.

Mẹo và những lưu ý quan trọng khi nấu cá mè với mẻ

Để đảm bảo món ăn luôn hoàn hảo, hãy ghi nhớ một vài mẹo nhỏ sau:

Rán sơ cá trước khi nấu: Nếu muốn cá săn chắc và giảm nguy cơ bị nát trong quá trình om, bạn có thể rán sơ hai mặt cá cho vàng nhẹ trước khi cho vào nồi nấu cùng cà chua.
Cách điều chỉnh độ chua của mẻ: Mỗi loại mẻ có một độ chua khác nhau. Khi cho nước mẻ vào nồi, bạn nên cho từ từ, vừa cho vừa nếm thử để điều chỉnh độ chua cho phù hợp với khẩu vị của gia đình. Nếu lỡ tay cho quá nhiều mẻ khiến canh bị chua gắt, bạn có thể “chữa cháy” bằng cách thêm một chút đường hoặc một ít nước lọc.
Không đun ở lửa quá lớn: Việc om cá ở lửa liu riu giúp cá chín từ từ, ngấm sâu gia vị và không bị khô hay nát. Đun lửa to sẽ làm nước nhanh cạn và cá dễ bị cháy ở đáy nồi.
Có thể thay thế cá mè bằng loại cá khác không? Công thức này hoàn toàn có thể áp dụng cho các loại cá nước ngọt khác như cá chép, cá trôi, cá lóc. Mỗi loại cá sẽ mang đến một hương vị riêng nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng của món canh mẻ.

Giá trị dinh dưỡng từ món cá mè nấu mẻ

Không chỉ là một món ăn ngon, cá mè nấu mẻ còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cá mè là nguồn cung cấp protein dồi dào, dễ hấp thu. Đặc biệt, nó chứa hàm lượng cao axit béo không no Omega-3, rất tốt cho sức khỏe tim mạch và sự phát triển của não bộ.

Bên cạnh đó, mẻ là một sản phẩm lên men tự nhiên, chứa nhiều lợi khuẩn có ích cho hệ tiêu hóa. Các loại rau gia vị như thì là, hành lá, cà chua cung cấp một lượng lớn vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể, giúp tăng cường sức đề kháng.

Với những hướng dẫn chi tiết và các mẹo hữu ích trên đây, hy vọng bạn đã hoàn toàn tự tin để thực hiện thành công cách làm cá mè nấu mẻ thơm ngon, chuẩn vị ngay tại gian bếp của mình. Món ăn dân dã nhưng đậm đà tình quê này chắc chắn sẽ là điểm nhấn tuyệt vời trong mâm cơm, giúp gắn kết thêm tình cảm gia đình. Chúc bạn và gia đình có một bữa ăn thật ấm cúng và ngon miệng