Bún nước lèo là một trong những món ăn đặc sản trứ danh, mang đậm linh hồn ẩm thực của miền Tây sông nước. Mặc dù nổi tiếng, nhiều người vẫn e ngại rằng cách nấu bún nước lèo đơn giản mà chuẩn vị là một thử thách. Tuy nhiên, với công thức chi tiết và những mẹo nhỏ được chia sẻ trong bài viết này, bạn hoàn toàn có thể tự tay chuẩn bị một tô bún thơm lừng, đậm đà hương vị quê hương ngay tại gian bếp của mình.
Tóm tắt các bước nấu bún nước lèo
- Sơ chế nguyên liệu: Làm sạch cá lóc, tôm và các loại rau ăn kèm. Chuẩn bị các loại mắm đặc trưng.
- Nấu nước cốt mắm: Đun sôi mắm cá linh và mắm cá sặc với nước, sau đó lọc kỹ qua rây để lấy phần nước cốt trong, loại bỏ xương.
- Nấu nước lèo: Phi thơm sả, hành tím rồi cho nước dừa tươi và nước lọc vào đun sôi. Cho nước cốt mắm vào, nêm nếm gia vị vừa ăn.
- Chuẩn bị nhân ăn kèm: Luộc cá lóc và tôm trong chính nồi nước lèo để tăng độ ngọt, sau đó vớt ra.
- Hoàn thiện và thưởng thức: Trụng bún, xếp vào tô cùng cá, tôm, heo quay và rau sống. Chan nước lèo nóng hổi và thưởng thức.
Bún nước lèo – Tinh hoa ẩm thực miền Tây sông nước
Nhắc đến ẩm thực miền Tây, không thể không kể đến bún nước lèo, một món ăn có nguồn gốc từ cộng đồng người Khmer ở Sóc Trăng, sau đó lan tỏa và trở thành đặc sản của cả vùng Trà Vinh, Bạc Liêu. Nét đặc trưng làm nên sự khác biệt của món bún này chính là phần nước lèo độc đáo, được nấu từ các loại mắm cá đặc sản như mắm cá linh, cá sặc, đôi khi có cả mắm bò hóc.
Sự hòa quyện giữa vị mặn mà của mắm, vị ngọt thanh từ nước dừa và xương cá, cùng hương thơm nồng đặc trưng của ngải bún, sả cây đã tạo nên một bản giao hưởng hương vị khó quên. Món ăn này không chỉ là một bữa ăn no bụng mà còn là biểu tượng của sự trù phú từ sản vật đồng quê, thể hiện sự giao thoa văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Chín Rồng.
Một tô bún nước lèo đúng điệu luôn đầy ắp các loại nhân ăn kèm như cá lóc đồng luộc, tôm tươi, thịt heo quay giòn bì, ăn cùng bún tươi và một “rừng” rau sống dân dã như giá, hẹ, rau muống chẻ, bắp chuối bào và bông điên điển. Tất cả tạo nên một món ăn vừa dân dã, vừa tinh tế, chinh phục bất kỳ thực khách nào ngay từ lần thử đầu tiên.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu bún nước lèo chuẩn vị
Để có được nồi bún nước lèo ngon đúng điệu, khâu lựa chọn nguyên liệu tươi ngon là yếu tố quyết định. Công thức bún nước lèo ngon bắt nguồn từ những thành phần chất lượng.
Phần nước lèo (Linh hồn của món ăn)
- Mắm cá: Chuẩn bị khoảng 150g mắm cá linh và 150g mắm cá sặc. Đây là hai loại mắm phổ biến nhất, tạo nên mùi thơm đặc trưng và vị ngọt đậm đà cho nước lèo. Nếu thích hương vị mạnh hơn, bạn có thể thêm một ít mắm bò hóc.
- Xương heo: Khoảng 500g xương ống heo để hầm lấy nước dùng cơ bản, giúp nước lèo có vị ngọt sâu và trong hơn.
- Gia vị tạo mùi: 5-6 cây sả đập dập, 1 củ ngải bún (nếu có) cạo vỏ và đập dập, 50g hành tím. Ngải bún là gia vị bí mật giúp nước lèo có mùi thơm rất đặc trưng và khác biệt.
- Nước dừa tươi: 1 lít nước dừa tươi sẽ giúp cân bằng vị mặn của mắm, tạo nên vị ngọt thanh tự nhiên.
Phần nhân ăn kèm (Topping)
- Cá lóc: 1 con cá lóc đồng khoảng 700g – 1kg. Nên chọn cá lóc đồng vì thịt sẽ ngọt, dai và thơm hơn cá nuôi.
- Tôm tươi: 300g tôm sú hoặc tôm thẻ tươi, chọn con còn sống để thịt ngọt và săn chắc.
- Thịt heo quay: 200g thịt heo quay có lớp da giòn rụm (tùy chọn nhưng rất khuyến khích).
Rau ăn kèm và gia vị khác
- Bún tươi: 1 kg bún sợi nhỏ.
- Rau sống: Giá đỗ, hẹ, rau muống chẻ, bắp chuối bào, rau thơm các loại (húng quế, ngò gai). Nếu đúng mùa, có thêm bông điên điển hoặc bông súng thì càng tuyệt vời.
- Gia vị nêm nếm: Đường phèn, muối, bột ngọt, nước mắm ngon.
- Nước mắm me: Me vắt, tỏi, ớt, đường, nước mắm để pha chén nước chấm ăn kèm.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu bún nước lèo đơn giản

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bột Lươn Cho Bé Không Tanh, Bổ Dưỡng Nhất?
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, hãy cùng cholaithieu.com bắt tay vào thực hiện hướng dẫn nấu bún nước lèo chi tiết qua từng bước sau đây.
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Xương heo rửa sạch với nước muối loãng, sau đó chần qua nước sôi khoảng 2-3 phút để loại bỏ tạp chất và mùi hôi. Vớt xương ra rửa lại lần nữa rồi cho vào nồi cùng 2 lít nước, hầm trên lửa nhỏ để lấy nước dùng.
Cá lóc làm sạch vảy, bỏ ruột, dùng chanh và muối chà xát lên thân cá để khử nhớt và mùi tanh, sau đó rửa sạch, cắt thành các khúc vừa ăn.
Tôm rửa sạch, cắt bỏ râu và phần đầu nhọn. Bạn có thể giữ lại vỏ hoặc lột vỏ tùy theo sở thích.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bột Ăn Dặm Mặn Cho Bé Đơn Giản Và Bổ Dưỡng
Các loại rau sống nhặt sạch, rửa kỹ với nước muối loãng rồi vớt ra rổ để cho ráo nước. Hẹ cắt khúc.
Bước 2: Nấu nước cốt mắm thơm nồng
Cho mắm cá linh và mắm cá sặc vào một nồi nhỏ cùng khoảng 500ml nước lọc. Đun trên lửa vừa, vừa đun vừa khuấy đều cho mắm rã ra hoàn toàn. Khi nồi mắm sôi và thịt cá đã rã hết, tắt bếp.
Dùng một cái rây lưới mịn, lọc hỗn hợp mắm để thu lấy phần nước cốt trong và loại bỏ hoàn toàn phần xương và xác cá. Bước này rất quan trọng để đảm bảo nước lèo trong và không bị lợn cợn xương.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Chay Đậu Hủ Thanh Đạm Cho Bữa Cơm Gia Đình
Bước 3: Nấu nước lèo hoàn chỉnh
Bắc một nồi lớn lên bếp, cho một ít dầu ăn vào phi thơm hành tím băm và sả cây đập dập. Khi sả và hành đã dậy mùi thơm, bạn cho phần nước hầm xương và nước dừa tươi vào nồi.
Đun cho nồi nước dùng sôi lên thì từ từ cho phần nước cốt mắm đã lọc ở bước 2 vào. Cho thêm củ ngải bún đập dập vào nồi. Nêm nếm với đường phèn, một ít muối, bột ngọt sao cho nước lèo có vị mặn ngọt hài hòa. Giảm nhỏ lửa và đun liu riu để các hương vị hòa quyện vào nhau.
Bước 4: Luộc cá, tôm và chuẩn bị topping
Khi nồi nước lèo đã sôi và thấm gia vị, bạn nhẹ nhàng cho các khúc cá lóc vào luộc. Nước lèo sôi lại khoảng 5-7 phút là cá chín. Dùng vợt vớt cá ra đĩa để tránh cá bị nát.
Tiếp theo, cho tôm vào nồi nước lèo luộc đến khi tôm chuyển sang màu đỏ gạch và chín tới thì vớt ra. Việc luộc cá và tôm trực tiếp trong nồi nước lèo giúp chúng thấm vị đậm đà và đồng thời làm cho nước lèo thêm ngọt.
Thịt heo quay cắt thành những miếng mỏng vừa ăn.
Bước 5: Trình bày và thưởng thức
Bún tươi trụng sơ qua nước sôi cho nóng rồi cho vào tô. Xếp lên trên mặt bún vài khúc cá lóc, vài con tôm, mấy miếng thịt heo quay và một ít hẹ cắt khúc.
Chan nước lèo đang sôi nóng hổi ngập mặt bún và các loại nhân. Dọn ăn kèm với đĩa rau sống tươi ngon và một chén nước mắm me chua ngọt cay nồng. Khi ăn, bạn có thể vắt thêm một miếng chanh để hương vị thêm phần trọn vẹn.
Mẹo nhỏ giúp nồi bún nước lèo ngon khó cưỡng
Để nâng tầm món ăn và đảm bảo thành phẩm hoàn hảo, hãy lưu ý một vài bí quyết sau:
- Cách khử mùi mắm nồng: Nếu không quen với mùi mắm quá nồng, khi nấu nước cốt mắm bạn có thể cho thêm vài lát thơm (dứa) vào đun cùng. Axit tự nhiên trong thơm sẽ giúp làm dịu bớt mùi và tăng thêm vị ngọt thanh cho nước lèo.
- Giữ nước lèo trong: Trong quá trình hầm xương và nấu nước lèo, hãy thường xuyên vớt bọt. Luôn duy trì ngọn lửa nhỏ, không để nước lèo sôi bùng lên vì sẽ làm nước bị đục.
- Lựa chọn bún phù hợp: Nên chọn loại bún tươi có sợi nhỏ và hơi dai. Khi chan nước lèo nóng, sợi bún sẽ không bị bở nát mà vẫn giữ được độ mềm mịn, thấm vị.
Những câu hỏi thường gặp khi nấu bún nước lèo
-
Không có ngải bún thì có nấu được không?
Ngải bún tạo ra mùi thơm đặc trưng không thể thay thế. Tuy nhiên, nếu không tìm được, bạn vẫn có thể nấu bún nước lèo với sả. Món ăn vẫn ngon nhưng sẽ thiếu đi một chút hương vị nguyên bản. -
Có thể thay cá lóc bằng loại cá khác không?
Hoàn toàn có thể. Bạn có thể dùng cá điêu hồng hoặc cá basa phi lê. Tuy nhiên, cá lóc đồng vẫn là lựa chọn tốt nhất vì thịt ngọt, chắc và ít xương. -
Bảo quản nước lèo chưa dùng hết như thế nào?
Nếu nước lèo còn dư, hãy để nguội hoàn toàn rồi cho vào hộp đậy kín, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh được khoảng 2 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần đun sôi lại là được.
Với cách nấu bún nước lèo đơn giản và những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn sẽ tự tin trổ tài để chiêu đãi gia đình và bạn bè món đặc sản miền Tây trứ danh này. Chúc bạn thành công và có một bữa ăn thật ngon miệng


