Bún rạm là một món ăn dân dã nhưng lại mang trong mình cả một bầu trời tinh hoa ẩm thực của vùng đất Bình Định. Với hương vị ngọt thanh đặc trưng của rạm đồng, hòa quyện cùng vị chua nhẹ của cà chua và mùi thơm của các loại rau gia vị, món ăn này đã chinh phục biết bao thực khách. Nhiều người cho rằng để thực hiện cách nấu bún rạm ngon đúng chuẩn là điều phức tạp, nhưng thực tế lại vô cùng đơn giản. Chỉ cần một chút tỉ mỉ trong việc chọn lựa nguyên liệu và tuân thủ đúng các bước hướng dẫn, bạn hoàn toàn có thể tự tay chiêu đãi gia đình một tô bún rạm đậm đà, hấp dẫn ngay tại nhà.
Tóm tắt các bước nấu bún rạm chuẩn vị

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bột Hạt Sen Cho Bé Ăn Dặm Thơm Ngon, Bổ Dưỡng
- Chuẩn bị và sơ chế nguyên liệu: Rửa sạch rạm, tách mai lấy gạch. Giã hoặc xay nhuyễn phần thân rạm rồi lọc lấy nước cốt. Chuẩn bị các nguyên liệu khác như cà chua, hành, rau sống.
- Nấu nước dùng: Đun sôi phần nước cốt rạm vừa lọc. Khi riêu rạm nổi lên thì vớt ra bát riêng. Phần nước dùng tiếp tục được nêm nếm gia vị cho vừa ăn.
- Xào rạm và làm riêu gạch: Phi thơm hành tím, cho cà chua vào xào mềm. Tiếp tục cho phần thịt rạm (từ riêu đã vớt) và gạch rạm vào xào cùng để tạo màu sắc và hương vị đặc trưng.
- Hoàn thành và thưởng thức: Cho phần rạm đã xào vào lại nồi nước dùng, đun sôi nhẹ. Trụng bún, xếp ra tô cùng rau sống, chan nước dùng và thưởng thức nóng.
Bún Rạm – Tinh Hoa Ẩm Thực Xứ Nẫu Bình Định

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Bầu Đỏ Tôm Tươi Ngọt Mát, Thanh Nhiệt
Khi nhắc đến ẩm thực Bình Định, người ta thường nghĩ ngay đến nem chợ Huyện, bánh hỏi lòng heo hay rượu Bàu Đá. Tuy nhiên, sẽ là một thiếu sót lớn nếu bỏ qua bún rạm, một món ăn tuy giản dị nhưng lại chứa đựng trọn vẹn hương vị của đồng quê. Món ăn này không cầu kỳ về nguyên liệu hay cách chế biến nhưng lại có sức hấp dẫn đặc biệt, khiến ai đã một lần thưởng thức cũng phải nhớ mãi.
Nguồn gốc của bún rạm gắn liền với cuộc sống của những người nông dân chân chất tại các vùng quê Phù Cát, Tuy Phước. Rạm là một loài giáp xác nhỏ, sống ở các cánh đồng lúa, có hình dáng tương tự cua đồng nhưng mình dẹt và nhỏ hơn, thịt lại ngọt và béo hơn hẳn. Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có này, người dân nơi đây đã sáng tạo ra món bún rạm với nước dùng thanh ngọt tự nhiên, không cần đến xương hay thịt để ninh nấu.
Điểm đặc biệt làm nên linh hồn của món ăn chính là nước dùng được nấu hoàn toàn từ nước cốt rạm. Vị ngọt thanh, không một chút gợn tanh, kết hợp với màu đỏ au của gạch rạm và cà chua tạo nên một tổng thể hài hòa cả về hương vị lẫn thị giác. Món ăn này không chỉ là một bữa ăn no bụng mà còn là một phần ký ức, một nét văn hóa ẩm thực đặc sắc của người dân “xứ Nẫu”.
Bí Quyết Chọn Nguyên Liệu Tươi Ngon Cho Món Bún Rạm

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Chua Hoa Thiên Lý Thanh Mát Giải Nhiệt?
Để có được một tô bún rạm hoàn hảo, khâu lựa chọn nguyên liệu đóng vai trò quyết định đến 70% sự thành công. Một món ăn ngon bắt nguồn từ những thành phần tươi mới nhất. Việc am hiểu cách chọn lựa sẽ giúp bạn thực hiện cách nấu bún rạm ngon một cách dễ dàng hơn.
Cách chọn rạm đồng chuẩn nhất
Rạm đồng là thành phần chính, là linh hồn của món ăn, vì vậy bạn cần lựa chọn thật kỹ lưỡng. Rạm ngon nhất là vào khoảng tháng 6 đến tháng 9 âm lịch, khi chúng vào mùa sinh sản, thịt chắc và gạch béo ngậy.
Bạn nên chọn những con rạm còn sống, di chuyển nhanh nhẹn, toàn thân nguyên vẹn không bị gãy càng hay chân. Quan sát phần mai rạm, nếu thấy mai có màu xám đục, bóng và cứng cáp thì đó là rạm chắc thịt. Tránh mua những con rạm đã chết, có mùi lạ hoặc mai mềm, vì chúng sẽ làm cho nước dùng bị tanh và không ngọt. Một mẹo nhỏ là bạn có thể lật ngửa con rạm lên, dùng tay ấn nhẹ vào phần yếm, nếu yếm cứng và không bị lún vào thì đó là rạm ngon.
Lựa chọn các nguyên liệu khác
Bên cạnh rạm, các nguyên liệu phụ trợ cũng góp phần không nhỏ tạo nên hương vị trọn vẹn cho món ăn.
Bún tươi: Nên chọn loại bún sợi nhỏ, được làm từ bột gạo nguyên chất. Sợi bún ngon sẽ có màu trắng ngà tự nhiên của gạo, không quá trắng sáng do hóa chất. Khi chạm vào, sợi bún có độ mềm dai vừa phải, không bị bở nát.
Cà chua: Chọn những quả cà chua chín cây, có màu đỏ tươi, vỏ căng mọng và cuống còn xanh. Cà chua chín tự nhiên sẽ tạo ra vị chua thanh dịu nhẹ và màu sắc đẹp mắt cho nồi nước dùng.
Rau sống ăn kèm: Bún rạm truyền thống thường được ăn kèm với các loại rau như giá đỗ, xà lách, rau thơm, kinh giới, và đặc biệt không thể thiếu bắp chuối thái mỏng. Rau phải tươi, không bị dập nát hay héo úa để giữ được độ giòn và hương vị tự nhiên.
Chi Tiết Cách Nấu Bún Rạm Ngon Đậm Đà Hương Vị
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu tươi ngon nhất, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện công thức nấu bún rạm chi tiết. Quy trình này không quá phức tạp, chỉ cần bạn tuân thủ đúng các bước và để tâm một chút trong khâu nêm nếm là có thể thành công.
- Thời gian chuẩn bị: 30 phút
- Thời gian nấu: 45 phút
- Khẩu phần: 4 người ăn
- Độ khó: Trung bình
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Rạm đồng: 1 kg
- Bún tươi: 1 kg
- Cà chua: 4 quả
- Hành tím: 5 củ
- Hành lá, ngò rí: 1 bó nhỏ
- Rau sống ăn kèm: Giá đỗ, xà lách, kinh giới, bắp chuối bào,…
- Gia vị: Dầu ăn (ưu tiên dầu phộng), nước mắm ngon, muối, đường, hạt nêm, tiêu xay.
Bước 1: Sơ chế rạm và các nguyên liệu
Đây là công đoạn quan trọng nhất, quyết định độ ngọt và trong của nước dùng. Rạm sau khi mua về, bạn cho vào thau lớn cùng một ít muối hạt, xóc đều rồi rửa lại nhiều lần với nước sạch để loại bỏ hết bùn đất.
Tiếp theo, bạn tiến hành tách mai rạm. Dùng đầu ngón tay cái ấn nhẹ vào phần yếm rạm để mai bung ra. Dùng một chiếc tăm nhỏ hoặc đầu muỗng để khều lấy phần gạch màu vàng cam ở trong mai, để riêng ra một chén nhỏ. Phần thân rạm còn lại, bạn loại bỏ phần miệng và yếm rồi cho vào cối cùng với một thìa cà phê muối hạt, giã nhuyễn. Nếu không có cối, bạn có thể cho vào máy xay sinh tố xay nát.
Sau khi giã nhuyễn, cho toàn bộ phần rạm vào một tô lớn, hòa với khoảng 1.5 lít nước sạch. Dùng tay bóp nhẹ cho thịt rạm tan đều vào nước. Sau đó, dùng rây hoặc một tấm vải lọc để lọc lấy phần nước cốt, bỏ đi phần xác. Lặp lại quá trình này 2-3 lần để lấy được hết tinh chất ngọt từ thịt rạm.
Các nguyên liệu khác cũng được sơ chế song song. Cà chua rửa sạch, 2 quả thái múi cau, 2 quả băm nhỏ. Hành tím bóc vỏ, một nửa băm nhuyễn, một nửa thái lát mỏng. Hành lá, ngò rí rửa sạch, thái nhỏ. Rau sống rửa sạch, ngâm nước muối loãng rồi vớt ra để ráo.
Bước 2: Nấu nước dùng ngọt thanh tự nhiên
Bắc nồi nước cốt rạm vừa lọc lên bếp, đun ở lửa vừa. Một lưu ý quan trọng là trong quá trình đun, bạn chỉ nên dùng đũa khuấy nhẹ nhàng theo một chiều ở đáy nồi để riêu không bị bén. Tuyệt đối không khuấy mạnh tay khi nước bắt đầu nóng lên, vì sẽ làm riêu rạm bị vỡ nát, khiến nước dùng bị đục.
Khi nước sôi, phần thịt rạm sẽ kết tủa lại và nổi lên trên thành từng mảng riêu xốp mịn. Lúc này, bạn hạ nhỏ lửa, nhẹ nhàng dùng vá vớt hết phần riêu này ra một tô riêng. Phần nước trong còn lại trong nồi chính là nước dùng bún rạm. Nêm vào nồi 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê đường. Bạn có thể điều chỉnh gia vị cho phù hợp với khẩu vị gia đình. Giữ nồi nước dùng ở lửa liu riu.
Bước 3: Xào rạm và làm riêu gạch thơm lừng
Đây là bước tạo nên màu sắc và mùi thơm đặc trưng không thể thiếu của món bún rạm. Bắc một chiếc chảo lên bếp, cho vào 2 muỗng canh dầu ăn (nếu có dầu phộng sẽ thơm hơn). Khi dầu nóng, cho phần hành tím băm vào phi thơm vàng.
Tiếp đến, cho phần cà chua băm nhỏ vào xào cho đến khi nhuyễn ra, tạo thành một hỗn hợp sền sệt có màu đỏ đẹp mắt. Sau đó, cho phần gạch rạm đã để riêng vào chảo, đảo nhanh tay khoảng 30 giây để gạch chín và quyện đều, tạo ra màu vàng cam óng ả. Cuối cùng, cho phần riêu rạm đã vớt lúc nãy và cà chua thái múi cau vào, nêm thêm một chút nước mắm, tiêu xay rồi đảo nhẹ nhàng khoảng 2-3 phút cho rạm thấm gia vị. Việc xào riêu rạm giúp thịt rạm săn chắc và đậm đà hơn.
Bước 4: Hoàn thành nồi nước lèo bún rạm
Trút toàn bộ hỗn hợp rạm và gạch vừa xào vào nồi nước dùng đang đun trên bếp. Nhẹ nhàng khuấy đều để các hương vị hòa quyện vào nhau. Đun sôi trở lại rồi nêm nếm lần cuối cho vừa miệng. Rắc thêm một ít hành lá, ngò rí thái nhỏ và một chút tiêu xay lên trên để tăng thêm hương vị rồi tắt bếp.
Nồi nước lèo bún rạm hoàn chỉnh sẽ có màu vàng cam óng ánh của gạch rạm, điểm xuyết màu đỏ của cà chua, dậy mùi thơm đặc trưng và có vị ngọt thanh tự nhiên.
Trình Bày và Thưởng Thức Bún Rạm Đúng Điệu
Cách thưởng thức bún rạm cũng có những nét riêng. Bún tươi trụng qua nước sôi cho nóng rồi cho vào tô. Xếp các loại rau sống đã chuẩn bị lên trên, đặc biệt là giá đỗ và bắp chuối bào.
Múc phần nước lèo nóng hổi cùng với riêu rạm, gạch và cà chua chan đều lên tô bún. Khi ăn, bạn có thể thêm một chút mắm tôm (đây là gia vị không thể thiếu của người Bình Định khi ăn bún rạm), vắt thêm một miếng chanh và vài lát ớt tươi để hương vị thêm phần bùng nổ. Trộn đều tô bún lên và thưởng thức ngay khi còn nóng để cảm nhận trọn vẹn sự hòa quyện tuyệt vời của các nguyên liệu. Sợi bún mềm, riêu rạm béo ngọt, nước dùng thanh thanh, rau sống giòn mát, tất cả tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Những Lưu Ý Quan Trọng Để Món Bún Rạm Thêm Hoàn Hảo
Để bí quyết nấu bún rạm của bạn được nâng tầm, hãy ghi nhớ một vài mẹo nhỏ sau đây. Những chi tiết này tuy đơn giản nhưng lại có thể tạo ra sự khác biệt lớn cho thành phẩm cuối cùng.
Kiểm soát lửa khi nấu
Nhiệt độ là yếu tố cực kỳ quan trọng, đặc biệt là ở công đoạn nấu nước cốt rạm. Luôn duy trì lửa ở mức vừa phải khi bắt đầu và hạ nhỏ lửa ngay khi riêu bắt đầu kết tủa. Lửa quá lớn sẽ làm riêu bị vỡ, chìm xuống đáy và làm đục nước dùng, mất đi vẻ đẹp và sự tinh tế của món ăn.
Cách khử mùi tanh của rạm hiệu quả
Mặc dù rạm đồng rất ngọt thịt, nhưng nếu không sơ chế kỹ, chúng vẫn có thể để lại mùi tanh nhẹ. Để khắc phục, khi rửa rạm, bạn có thể cho thêm một chút giấm hoặc rượu trắng vào nước, ngâm khoảng 5-10 phút rồi rửa lại thật sạch. Ngoài ra, việc phi hành tím thật thơm trước khi xào cà chua và rạm cũng là một cách hiệu quả để át đi mùi tanh và làm dậy lên hương thơm hấp dẫn.
Bí quyết để nước dùng trong và ngọt
Sự trong trẻo của nước dùng là một trong những tiêu chuẩn đánh giá một tô bún rạm ngon. Để đạt được điều này, quá trình lọc nước cốt rạm phải thật kỹ. Sau khi giã, bạn nên lọc qua rây 2-3 lần, mỗi lần dùng tay bóp nhẹ nhàng chứ không chà xát mạnh để tránh cặn bẩn lẫn vào nước. Trong quá trình nấu, nếu thấy có bọt nổi lên, hãy dùng vá hớt sạch bọt để nước dùng được trong nhất có thể.
Giá Trị Dinh Dưỡng Của Món Bún Rạm
Không chỉ là một món ăn ngon miệng, bún rạm còn mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng cho cơ thể. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, rạm đồng là một nguồn cung cấp canxi và protein dồi dào, rất tốt cho sự phát triển của xương và cơ bắp. Hàm lượng canxi trong rạm thậm chí còn cao hơn một số loại hải sản khác.
Bên cạnh đó, món ăn này còn cung cấp một lượng lớn vitamin và khoáng chất từ các loại rau ăn kèm và cà chua. Cà chua giàu Lycopene, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Các loại rau thơm không chỉ tăng hương vị mà còn có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa. Món ăn này là sự kết hợp cân bằng giữa tinh bột từ bún, đạm từ rạm và chất xơ từ rau củ, tạo nên một bữa ăn đầy đủ dưỡng chất. Để tìm hiểu thêm nhiều công thức nấu ăn bổ dưỡng khác, bạn có thể ghé thăm cholaithieu.com.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Cách Nấu Bún Rạm (FAQ)
Khi bắt tay vào thực hiện một công thức mới, chắc hẳn bạn sẽ có một vài thắc mắc. Dưới đây là giải đáp cho một số câu hỏi thường gặp về cách nấu món bún rạm.
Có thể thay rạm đồng bằng cua đồng được không?
Về cơ bản, bạn có thể thay thế rạm đồng bằng cua đồng vì chúng có cách chế biến tương tự. Tuy nhiên, hương vị sẽ có sự khác biệt rõ rệt. Thịt rạm có vị ngọt thanh, béo và thơm hơn cua đồng. Nước dùng từ rạm cũng có độ trong và vị dịu hơn. Nếu không tìm được rạm tươi, cua đồng là một sự thay thế khả dĩ, nhưng để thưởng thức đúng hương vị nguyên bản của bún rạm Bình Định thì rạm vẫn là lựa chọn số một.
Làm sao để bảo quản nước dùng bún rạm nếu dùng không hết?
Nếu bạn nấu nhiều và dùng không hết, bạn có thể bảo quản nước dùng trong ngăn mát tủ lạnh. Hãy để nước dùng nguội hoàn toàn, sau đó cho vào hộp đựng thực phẩm có nắp đậy kín. Nước dùng có thể được bảo quản tốt trong khoảng 1-2 ngày. Khi muốn ăn, bạn chỉ cần lấy ra đun sôi lại là có thể dùng được.
Bún rạm ăn với loại rau gì là ngon nhất?
Sự kết hợp của các loại rau sống đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hương vị của món bún rạm. Theo cách ăn của người Bình Định, các loại rau không thể thiếu bao gồm giá đỗ, bắp chuối bào mỏng, xà lách và một ít rau thơm như kinh giới, húng quế. Độ giòn mát của rau sẽ làm giảm đi vị béo của riêu rạm, giúp món ăn trở nên thanh tao và không bị ngán.
Với những chia sẻ chi tiết từ khâu chọn nguyên liệu đến các mẹo nhỏ trong quá trình chế biến, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu bún rạm ngon chuẩn vị như người bản xứ. Đây không chỉ là một công thức nấu ăn, mà còn là một hành trình khám phá hương vị đậm đà của ẩm thực miền Trung. Chúc bạn thành công và có những bữa ăn thật ấm cúng, ngon miệng bên những người thân yêu.
