Bún riêu cua là một món ăn tinh túy trong bản đồ ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là ở miền Bắc. Tuy nhiên, để tạo nên hương vị đặc trưng không thể nhầm lẫn, nhiều người sành ăn lại tìm đến phiên bản có thêm dấm bỗng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu bún riêu cua dấm bỗng với nước dùng trong veo, vị chua thanh dịu nhẹ của dấm, gạch cua béo ngậy và riêu cua đóng tảng mềm thơm. Công thức được chia sẻ dưới đây không chỉ đơn giản mà còn giữ trọn vẹn hương vị truyền thống, giúp bạn dễ dàng thực hiện ngay tại gian bếp của gia đình.
Tóm tắt các bước nấu bún riêu cua dấm bỗng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bún Sườn Mọc Hà Nội Chuẩn Vị Ngọt Thanh
- Sơ chế nguyên liệu: Cua đồng sau khi mua về được làm sạch, tách mai, khều gạch và xay nhuyễn phần thân. Các nguyên liệu khác như cà chua, đậu phụ, hành, rau thơm cũng được rửa sạch và thái nhỏ.
- Lọc cua và nấu riêu: Hòa phần cua xay với nước và muối, sau đó lọc kỹ qua rây để loại bỏ hết xác. Đun hỗn hợp nước cua trên lửa nhỏ, khuấy nhẹ cho đến khi riêu cua kết tủa và nổi lên thành từng mảng lớn.
- Chưng gạch cua và màu điều: Phi thơm hành khô, cho gạch cua vào chưng nhanh để tạo mùi thơm và màu sắc hấp dẫn. Tiếp tục phi thơm hành với dầu điều để tạo màu đỏ cam đặc trưng cho nước dùng.
- Nấu nước dùng và nêm nếm: Cho cà chua, màu điều đã chưng vào nồi nước dùng (có thể dùng nước xương hầm hoặc nước lọc cua). Nêm nếm gia vị vừa ăn và cuối cùng cho dấm bỗng vào từ từ, nếm thử đến khi đạt độ chua thanh mong muốn.
- Hoàn thành và thưởng thức: Chần bún qua nước sôi, xếp vào tô cùng đậu phụ rán, chả (nếu có), riêu cua, sau đó chan ngập nước dùng nóng hổi. Rắc thêm hành lá, rau thơm và thưởng thức cùng mắm tôm, rau sống.
Nguồn gốc và đặc trưng của bún riêu cua dấm bỗng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bún Đậu Cà Chua Chay Mặn Thơm Ngon Đúng Điệu
Bún riêu cua là món ăn dân dã và quen thuộc của người Việt, nhưng bún riêu cua dấm bỗng lại mang một dấu ấn rất riêng, đặc biệt gắn liền với văn hóa ẩm thực Hà thành. Dấm bỗng, hay còn gọi là giấm bỗng, là một loại gia vị được làm từ bỗng rượu nếp sau khi đã chưng cất. Quá trình lên men tự nhiên này tạo ra một vị chua thanh, thơm dịu, không gắt như các loại dấm công nghiệp khác.
Việc kết hợp dấm bỗng vào nồi bún riêu không chỉ đơn thuần là tạo vị chua. Cái hay của nó nằm ở chỗ hương thơm nồng nàn đặc trưng của rượu nếp lên men quyện vào vị ngọt thanh của cua đồng, tạo nên một tầng hương vị phức tạp và tinh tế. Vị chua của dấm bỗng giúp cân bằng vị béo ngậy của gạch cua, làm cho nước dùng trở nên thanh thoát và không gây cảm giác ngán. Đây chính là điểm khác biệt cốt lõi, nâng tầm món bún riêu từ một món ăn thường ngày thành một đặc sản khó quên. Một nồi bún riêu cua nấu dấm bỗng ngon là khi nước dùng phải trong, có màu vàng cam óng ả từ gạch cua và dầu điều, dậy mùi thơm của cua đồng và dấm bỗng, vị chua ngọt hài hòa, đậm đà mà không gắt.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu bún riêu cua dấm bỗng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bề Bề Rang Muối Đậm Vị, Giòn Ngon Tại Nhà
Để có một nồi bún riêu ngon đúng điệu, khâu chuẩn bị nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Bạn nên chọn những nguyên liệu tươi ngon nhất có thể. Công thức dưới đây dành cho khẩu phần khoảng 4-5 người ăn.
Phần nguyên liệu chính
- Cua đồng: 1 kg (Nên chọn cua cái sẽ có nhiều gạch hơn)
- Xương ống heo: 500g (Để nước dùng ngọt và trong hơn, có thể bỏ qua và dùng nước lọc cua)
- Cà chua: 4-5 quả chín
- Đậu phụ: 3-4 bìa
- Bún tươi: 1 kg
- Trứng gà: 2 quả (Để riêu cua kết dính và mềm hơn)
- Thịt heo xay: 150g (Tùy chọn, để làm chả viên hoặc trộn vào riêu cua)
Phần gia vị nêm nếm
- Dấm bỗng: Khoảng 150 – 200ml (Điều chỉnh tùy khẩu vị)
- Mắm tôm: 3 muỗng canh (Chọn loại mắm tôm ngon, có màu tím và mùi thơm)
- Nước mắm ngon: 3 muỗng canh
- Đường, muối, bột ngọt (mì chính): Vừa đủ
- Hành khô: 5-6 củ
- Dầu màu điều: 2 muỗng canh
Phần rau ăn kèm
- Rau sống: Kinh giới, tía tô, hoa chuối thái mỏng, xà lách, giá đỗ.
- Hành lá, rau mùi: Thái nhỏ
- Ớt tươi, chanh: Dùng để nêm thêm theo khẩu vị
Sự đa dạng của các loại nguyên liệu này không chỉ tạo nên hương vị đặc trưng mà còn làm cho món ăn trở nên hấp dẫn và đầy đủ dinh dưỡng. Bạn có thể tìm mua hầu hết các nguyên liệu này tại các khu chợ truyền thống. Để khám phá thêm nhiều công thức nấu ăn hấp dẫn khác, bạn có thể tham khảo tại cholaithieu.com.
Mẹo chọn cua đồng và dấm bỗng ngon
Chất lượng của cua đồng và dấm bỗng quyết định đến 70% sự thành công của món ăn. Vì vậy, việc lựa chọn kỹ lưỡng hai nguyên liệu này là bước không thể bỏ qua trong cách nấu bún riêu cua dấm bỗng.
Đối với cua đồng, bạn nên chọn những con còn sống, di chuyển nhanh nhẹn, mình mẩy chắc chắn. Cua ngon thường có mai màu xám đục, bóng và cứng. Dùng tay ấn vào yếm cua thấy nổi bọt khí và không bị lún là cua còn tươi và nhiều thịt. Nên ưu tiên chọn cua cái (yếm to, tròn) vì chúng thường có nhiều gạch hơn cua đực, giúp món riêu có màu vàng óng và vị béo ngậy tự nhiên. Tránh mua cua đã chết hoặc những con có mai xanh xám, yếm mềm vì thịt sẽ bị tanh và ít.
Với dấm bỗng, đây là linh hồn tạo nên vị chua thanh đặc trưng. Dấm bỗng ngon phải có màu trắng đục, hơi sánh và dậy mùi thơm nồng đặc trưng của rượu nếp. Khi nếm thử, dấm có vị chua dịu, không gắt và hậu vị hơi ngọt. Bạn nên tránh mua loại dấm có màu quá trong hoặc có mùi lạ, bởi đó có thể là dấm đã bị pha hoặc không được lên men đúng cách. Nếu có thể, hãy tìm mua dấm bỗng tại các làng nghề nấu rượu truyền thống hoặc các cửa hàng thực phẩm uy tín để đảm bảo chất lượng.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu bún riêu cua dấm bỗng
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện các công đoạn chính. Hãy làm theo từng bước một cách cẩn thận để có được thành phẩm hoàn hảo nhất.
Bước 1: Sơ chế cua đồng và các nguyên liệu khác
Cua đồng mua về ngâm trong nước sạch có pha chút muối khoảng 1-2 tiếng để cua nhả hết bùn đất. Sau đó, rửa lại cua nhiều lần dưới vòi nước chảy cho thật sạch. Tiến hành lột yếm cua, tách mai ra khỏi thân. Dùng tăm hoặc đầu muỗng nhỏ để khều toàn bộ phần gạch cua màu vàng ở trong mai ra một bát riêng.
Phần thân cua cho vào cối hoặc máy xay cùng với một thìa cà phê muối và xay thật nhuyễn. Muối sẽ giúp protein trong thịt cua kết tủa tốt hơn khi nấu, tạo nên những mảng riêu lớn và chắc. Xương ống heo rửa sạch, chần qua nước sôi để loại bỏ tạp chất và mùi hôi, sau đó cho vào nồi ninh với khoảng 2 lít nước để lấy nước dùng ngọt. Cà chua rửa sạch, thái múi cau. Đậu phụ cắt miếng vừa ăn, rán vàng đều các mặt. Hành khô bóc vỏ, một nửa băm nhỏ, một nửa thái lát mỏng để phi thơm. Các loại rau sống nhặt và rửa sạch, ngâm nước muối loãng rồi vớt ra để ráo.
Bước 2: Lọc cua và nấu riêu
Cho phần cua đã xay nhuyễn vào một tô lớn, đổ từ từ khoảng 1.5 lít nước vào và dùng tay bóp nhẹ cho thịt cua tan đều ra nước. Để yên khoảng 5-10 phút cho xác cua lắng xuống. Sau đó, dùng rây có lỗ nhỏ hoặc một miếng vải mỏng để lọc lấy phần nước cốt cua, loại bỏ hết phần xác cứng. Lặp lại quá trình này 2-3 lần để lấy được tối đa lượng thịt cua.
Đổ phần nước cua đã lọc vào nồi, thêm vào đó 2 lòng trắng trứng gà và một ít thịt xay (nếu có), khuấy đều. Trứng và thịt sẽ giúp riêu cua mềm, xốp và kết dính tốt hơn. Đặt nồi lên bếp, đun ở lửa vừa. Dùng đũa khuấy nhẹ theo một chiều dưới đáy nồi để riêu không bị bén. Khi nước bắt đầu nóng và riêu cua từ từ kết lại thành từng mảng nổi lên trên bề mặt, bạn hạ nhỏ lửa xuống mức thấp nhất, không khuấy nữa để riêu không bị vỡ. Dùng muôi thủng nhẹ nhàng vớt toàn bộ mảng riêu ra một bát riêng.
Bước 3: Chưng gạch cua và màu điều
Đây là bước quan trọng trong công thức nấu bún riêu cua để tạo nên màu sắc và hương vị đặc trưng. Bắc một chiếc chảo nhỏ lên bếp, cho một ít dầu ăn và hành khô băm vào phi thơm. Khi hành dậy mùi và chuyển sang màu vàng nhạt, bạn cho toàn bộ phần gạch cua đã khều vào chưng. Đảo nhẹ tay trên lửa nhỏ khoảng 1-2 phút cho gạch cua tan ra, dậy mùi thơm béo ngậy và có màu vàng cam đẹp mắt. Tắt bếp và trút phần gạch cua đã chưng ra bát.
Để món ăn có màu đỏ cam hấp dẫn hơn, bạn có thể làm thêm dầu màu điều. Sử dụng lại chiếc chảo đó, cho thêm 2 muỗng canh dầu ăn và 1 muỗng canh hạt điều màu vào. Đun trên lửa nhỏ cho đến khi dầu chuyển sang màu đỏ cam thì tắt bếp, vớt bỏ hạt điều.
Bước 4: Nấu nước dùng đậm đà
Nếu bạn dùng nước hầm xương, hãy vớt xương ra và giữ lại phần nước dùng trong. Nếu không, bạn có thể sử dụng chính phần nước luộc riêu cua còn lại trong nồi. Cho phần dầu màu điều và cà chua thái múi cau vào nồi nước dùng. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, ninh cho đến khi cà chua chín mềm và ra màu tự nhiên.
Bây giờ là lúc nêm nếm gia vị. Cho vào nồi 2 muỗng canh mắm tôm, 2 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường và một ít bột ngọt. Khuấy đều cho gia vị tan hết. Cuối cùng, đổ từ từ phần dấm bỗng vào nồi. Bạn nên cho từng chút một, vừa cho vừa nếm thử cho đến khi nước dùng có độ chua thanh vừa phải, hợp khẩu vị gia đình. Không nên cho dấm bỗng vào quá sớm vì đun lâu sẽ làm mất đi hương thơm đặc trưng. Thêm phần đậu phụ đã rán vàng vào nồi, đun sôi nhẹ trở lại rồi tắt bếp.
Bước 5: Hoàn thành và trình bày
Chần bún tươi qua nước sôi cho nóng mềm rồi vớt ra, chia đều vào các tô. Xếp lên trên mặt bún vài miếng đậu phụ, mảng riêu cua đã vớt ra trước đó. Múc phần gạch cua đã chưng rưới đều lên trên riêu cua để tạo màu sắc và tăng độ béo ngậy.
Chan nước dùng đang sôi nóng hổi ngập mặt bún. Rắc thêm một ít hành lá, rau mùi thái nhỏ lên trên cùng. Món bún riêu cua dấm bỗng được dọn ăn nóng cùng với đĩa rau sống tươi ngon, một chén mắm tôm pha thêm chút đường, chanh, ớt. Khi ăn, thực khách có thể vắt thêm chanh, thêm ớt tùy khẩu vị để món ăn thêm phần trọn vẹn.
Bí quyết để nồi bún riêu cua dấm bỗng thơm ngon đúng điệu
Để nâng tầm món ăn và có được hương vị hoàn hảo như ngoài hàng, bạn có thể tham khảo thêm một vài bí quyết nhỏ sau đây. Thứ nhất, để nước dùng trong và ngọt tự nhiên, việc hầm xương ống là một lựa chọn tuyệt vời. Khi hầm, nhớ vớt bọt thường xuyên để loại bỏ tạp chất.
Thứ hai, khi nấu riêu cua, tuyệt đối không được để lửa quá to và không khuấy mạnh tay sau khi riêu đã bắt đầu kết tủa. Điều này sẽ làm riêu bị vỡ nát, hòa vào nước dùng khiến nồi bún bị đục và mất đi những tảng riêu đẹp mắt. Việc thêm lòng trắng trứng không chỉ giúp riêu mềm mà còn kết dính tốt hơn.
Thứ ba, cân bằng hương vị là chìa khóa. Mắm tôm nên được cho vào từ đầu để nấu cùng nước dùng, giúp khử mùi nồng và chỉ giữ lại vị ngọt đậm đà. Ngược lại, dấm bỗng phải được cho vào sau cùng, khi nồi nước dùng đã gần hoàn tất. Việc này giúp giữ trọn vẹn hương thơm đặc trưng của dấm và tránh làm nước dùng bị chua gắt do đun quá lâu. Cuối cùng, đừng bỏ qua việc chưng gạch cua, bước này tuy nhỏ nhưng lại quyết định đến màu sắc và độ béo ngậy của món ăn.
Những lỗi thường gặp khi nấu bún riêu cua và cách khắc phục
Mặc dù cách nấu bún riêu cua dấm bỗng không quá phức tạp, người mới làm vẫn có thể mắc một số lỗi nhỏ. Một trong những lỗi phổ biến nhất là nước dùng bị tanh mùi cua. Nguyên nhân thường do cua không được làm sạch kỹ hoặc cua không còn tươi. Để khắc phục, hãy đảm bảo ngâm và rửa cua thật sạch, loại bỏ hết phần yếm và miệng cua.
Lỗi thứ hai là riêu cua bị vỡ nát và không đóng tảng. Điều này xảy ra khi bạn đun nước cua ở lửa quá lớn hoặc khuấy quá mạnh. Cách khắc phục là luôn đun ở lửa nhỏ liu riu và ngừng khuấy ngay khi thấy riêu bắt đầu nổi lên. Thêm một chút muối khi xay cua và một ít lòng trắng trứng cũng là mẹo hay để riêu kết dính tốt hơn.
Một vấn đề khác là nước dùng bị đục. Nguyên nhân có thể do không lọc kỹ xác cua hoặc do riêu bị vỡ. Hãy lọc nước cua qua một lớp vải mỏng để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn cặn bã. Cuối cùng, nếu nêm dấm bỗng quá tay khiến nước dùng bị chua gắt, bạn có thể chữa cháy bằng cách thêm một chút đường hoặc cho thêm nước hầm xương vào để trung hòa lại vị.
Giá trị dinh dưỡng có trong một tô bún riêu cua
Bún riêu cua dấm bỗng không chỉ là một món ăn ngon miệng mà còn cung cấp nhiều giá trị dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cua đồng là nguồn cung cấp canxi và protein dồi dào, rất tốt cho sự phát triển của xương và cơ bắp. Thịt cua cũng chứa nhiều axit béo omega-3, có lợi cho sức khỏe tim mạch và não bộ.
Đậu phụ cung cấp protein thực vật và isoflavone. Cà chua, một thành phần không thể thiếu, rất giàu vitamin C, A và lycopene – một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Các loại rau thơm ăn kèm như kinh giới, tía tô không chỉ tăng hương vị mà còn bổ sung chất xơ và các loại vitamin, khoáng chất quan trọng khác. Sự kết hợp hài hòa giữa các thành phần này tạo nên một bữa ăn cân bằng, vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.
Câu hỏi thường gặp về cách nấu bún riêu cua dấm bỗng
Dùng cua xay sẵn có được không?
Bạn hoàn toàn có thể dùng cua xay sẵn bán ở các khu chợ hoặc siêu thị để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, hãy đảm bảo chọn mua ở những nơi uy tín để chắc chắn cua còn tươi và được xay sạch sẽ. Khi mua về, bạn vẫn nên hòa với nước và lọc lại để loại bỏ cặn xác có thể còn sót lại.
Có thể thay dấm bỗng bằng gì khác?
Dấm bỗng tạo nên hương vị đặc trưng nhất cho món ăn này. Tuy nhiên, nếu không tìm mua được dấm bỗng, bạn có thể thay thế bằng me chua hoặc quả sấu. Me sẽ cho vị chua thanh, trong khi sấu mang lại vị chua dịu và thơm nhẹ. Dù vậy, hương vị sẽ có phần khác biệt so với phiên bản gốc.
Cách bảo quản nước dùng bún riêu qua đêm?
Nếu nấu nhiều và dùng không hết, bạn có thể bảo quản nước dùng bún riêu trong tủ lạnh. Hãy để nồi nước dùng nguội hoàn toàn, sau đó vớt hết phần riêu cua, đậu phụ ra để riêng. Cho nước dùng vào hộp kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh được 2-3 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần đun sôi lại và cho các thành phần khác vào.
Với những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu bún riêu cua dấm bỗng thơm ngon, chuẩn vị. Đây không chỉ là một món ăn để thưởng thức mà còn là cách để bạn mang hương vị ẩm thực truyền thống của Hà Nội vào chính gian bếp của mình, chia sẻ cùng những người thân yêu. Chúc bạn thành công và có một bữa ăn thật ngon miệng
