Món cá trê om dưa là một trong những món ăn dân dã, quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt, đặc biệt là ở miền Bắc. Hương vị đậm đà của cá trê đồng béo ngậy, hòa quyện với vị chua thanh dịu của dưa cải muối và mùi thơm nồng của các loại gia vị tạo nên một bản giao hưởng ẩm thực khó quên. Tuy nhiên, để thực hiện cách nấu cá trê om dưa ngon đúng điệu, không bị tanh và giữ được độ ngọt tự nhiên của cá lại là một thử thách. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước, từ khâu chọn nguyên liệu đến bí quyết khử tanh và om cá sao cho thấm vị nhất.
Tóm tắt các bước nấu cá trê om dưa chuẩn vị

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Bằng Nồi Bluestone Ngon Dẻo Từng Hạt
- Sơ chế nguyên liệu: Cá trê được làm sạch nhớt bằng tro bếp, muối hoặc nước nóng. Sau đó, rửa sạch lại với nước và chanh/giấm để khử tanh hoàn toàn. Dưa chua được rửa qua để giảm bớt độ mặn và chua gắt, sau đó vắt ráo. Các nguyên liệu phụ như cà chua, hành, tía tô, thì là được rửa sạch và thái nhỏ.
- Ướp cá: Ướp cá trê với một ít nước mắm, hạt nêm, tiêu, nghệ và hành tỏi băm trong khoảng 20-30 phút để cá ngấm đều gia vị.
- Xào dưa và cà chua: Phi thơm hành khô, cho cà chua vào xào nhuyễn để tạo màu, sau đó cho dưa chua vào xào săn lại. Việc xào dưa trước giúp dưa ngấm gia vị và dậy mùi thơm đặc trưng.
- Om cá: Xếp cá đã ướp vào nồi cùng với dưa đã xào. Thêm nước (tốt nhất là nước dưa chua hoặc nước sôi) xâm xấp mặt cá. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, om liu riu cho đến khi cá chín mềm, nước om sánh lại và gia vị hòa quyện.
- Hoàn thành: Nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn. Trước khi tắt bếp, thêm hành lá, thì là, tía tô và một vài lát ớt tươi để món ăn thêm phần hấp dẫn và dậy mùi thơm.
Nguồn gốc và sức hấp dẫn của món cá trê om dưa

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Dừa Câu Cá Tra Đơn Giản Hiệu Quả Nhất
Cá trê om dưa là một món ăn mang đậm dấu ấn của ẩm thực đồng quê Bắc Bộ. Nó ra đời từ sự sáng tạo của người nông dân, tận dụng những nguyên liệu sẵn có quanh nhà: con cá trê bắt dưới ao, vại dưa cải muối chua của nhà. Món ăn này không chỉ là giải pháp cho những ngày mưa lạnh mà còn là biểu tượng của sự ấm cúng, sum vầy trong bữa cơm gia đình.
Sức hấp dẫn của món ăn này đến từ sự kết hợp tưởng chừng như đơn giản nhưng lại vô cùng tinh tế. Vị béo ngậy, ngọt thịt của cá trê được cân bằng hoàn hảo bởi vị chua thanh của dưa cải. Cái chua của dưa không chỉ làm giảm đi độ ngấy của mỡ cá mà còn giúp thịt cá trở nên mềm và thơm hơn. Thêm vào đó, các loại gia vị như nghệ tạo màu vàng óng đẹp mắt, riềng, mẻ hay mắm tôm (tùy vùng miền) lại góp phần tạo nên một tầng hương vị phức tạp, kích thích vị giác mạnh mẽ. Món ăn này khi hoàn thành có màu sắc bắt mắt, hương thơm lan tỏa, nước dùng sánh đậm, ăn cùng cơm trắng nóng hổi thì không còn gì bằng.
Chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ và chất lượng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Bằng Tủ Hấp Dẻo Ngon Không Bị Nhão?
Chất lượng của món ăn phụ thuộc rất lớn vào độ tươi ngon của nguyên liệu. Một con cá tươi, một mẻ dưa muối vừa độ sẽ quyết định đến 80% sự thành công. Dưới đây là danh sách nguyên liệu và mẹo lựa chọn chi tiết.
Cách chọn cá trê ngon
Để có món cá trê om dưa chua ngon, việc chọn cá là khâu quan trọng hàng đầu. Bạn nên ưu tiên chọn cá trê đồng hoặc cá trê lai được nuôi trong môi trường tự nhiên, thịt sẽ săn chắc và thơm ngọt hơn cá nuôi công nghiệp.
- Quan sát bên ngoài: Chọn những con cá còn sống, bơi khỏe. Thân cá trơn bóng, không có những vết loét hay đốm trắng bất thường. Da cá có màu vàng óng hoặc xám đậm đặc trưng, không bị nhợt nhạt.
- Kiểm tra độ đàn hồi: Dùng tay ấn nhẹ vào thân cá. Nếu thịt cá săn chắc, có độ đàn hồi tốt và không để lại vết lõm thì đó là cá tươi. Cá ươn thường có thịt mềm nhũn.
- Kích thước: Nên chọn những con cá có kích thước vừa phải, khoảng 500g – 700g/con. Cá quá to thịt có thể hơi bở, còn cá quá nhỏ thì nhiều xương, ít thịt.
Mẹo chọn dưa chua ngon đúng điệu
Dưa chua là linh hồn thứ hai của món ăn. Dưa ngon sẽ quyết định đến độ chua thanh và hương vị tổng thể của nồi cá om.
- Màu sắc: Chọn dưa có màu vàng tươi, đều màu. Tránh mua dưa có màu quá sậm hoặc có những đốm đen, đây là dấu hiệu dưa đã bị úng hoặc muối quá lâu.
- Mùi vị: Dưa muối ngon có mùi thơm đặc trưng, chua dịu, không có mùi hăng nồng hay mùi lạ.
- Độ giòn: Nên chọn loại dưa cải bẹ to, cuống dưa chắc. Khi ăn thử thấy dưa có độ giòn, không bị mềm nhũn là dưa ngon. Đối với món om, bạn nên chọn loại dưa đã chua vừa tới, không nên chọn dưa còn quá non (vị sẽ hăng) hoặc dưa đã chua gắt (sẽ làm át vị ngọt của cá).
Các loại gia vị không thể thiếu
- Cá trê: 1 con (khoảng 600-700g)
- Dưa cải chua: 300g
- Cà chua: 2 quả
- Thịt ba chỉ (tùy chọn): 100g
- Nghệ tươi: 1 nhánh nhỏ (hoặc 1 thìa cà phê bột nghệ)
- Hành khô: 2 củ
- Tỏi: 3 tép
- Hành lá, thì là, tía tô: mỗi thứ một ít
- Ớt tươi: 1-2 quả
- Gia vị thông dụng: Nước mắm ngon, hạt nêm, đường, tiêu xay, dầu ăn.
- Nguyên liệu khử tanh cá: Muối hạt, chanh hoặc giấm.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu cá trê om dưa
Sau khi đã có đầy đủ nguyên liệu tươi ngon, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện công thức cá trê om dưa hoàn chỉnh. Hãy tuân thủ từng bước để đảm bảo thành phẩm thơm ngon, không tanh.
Bước 1: Sơ chế cá trê khử mùi tanh triệt để
Đây là bước quan trọng nhất quyết định món cá có bị tanh hay không. Cá trê có rất nhiều nhớt và một mùi tanh đặc trưng, nếu không xử lý kỹ sẽ làm hỏng cả nồi cá.
- Làm sạch nhớt: Có nhiều cách để loại bỏ lớp nhớt trên da cá.
- Cách 1 (Dùng muối và chanh/giấm): Cho cá vào một chiếc chậu lớn, rắc một nắm muối hạt lên mình cá rồi dùng tay chà xát mạnh khắp thân cá trong khoảng 5 phút. Muối sẽ giúp lớp nhớt bong ra. Sau đó, rửa sạch cá dưới vòi nước chảy. Tiếp tục dùng nửa quả chanh hoặc một ít giấm chà xát lại một lần nữa để khử mùi tanh rồi rửa lại thật sạch.
- Cách 2 (Dùng nước nóng): Đun một nồi nước nóng khoảng 70-80 độ C (không dùng nước sôi 100 độ sẽ làm da cá bị tróc). Dội từ từ nước nóng lên mình cá rồi dùng dao cạo sạch lớp nhớt. Cách này rất hiệu quả và nhanh chóng.
- Mổ cá: Sau khi làm sạch nhớt, tiến hành mổ bụng cá, bỏ hết ruột và phần máu tanh dọc xương sống. Giữ lại phần trứng hoặc mỡ cá nếu có, đây là phần rất béo và ngon.
- Cắt khúc: Rửa cá lại lần cuối với nước sạch rồi cắt thành các khúc vừa ăn, dày khoảng 3-4 cm. Để cá thật ráo nước trước khi ướp.
Bước 2: Ướp cá đậm đà hương vị
Việc ướp cá trước khi nấu giúp thịt cá ngấm sâu gia vị, trở nên đậm đà và thơm ngon hơn.
- Cho cá đã cắt khúc vào một tô lớn.
- Thêm vào 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê tiêu xay.
- Nghệ tươi giã nát hoặc dùng bột nghệ. Hành tỏi băm nhỏ. Cho tất cả vào tô cá và trộn đều.
- Dùng tay xoa đều gia vị lên từng khúc cá. Để cá ướp trong khoảng 20-30 phút.
Bước 3: Sơ chế các nguyên liệu khác và xào dưa
Trong lúc chờ cá ngấm gia vị, chúng ta tiến hành sơ chế các nguyên liệu còn lại.
- Dưa chua nếu quá mặn hoặc quá chua, bạn có thể rửa qua với nước lọc rồi dùng tay vắt cho thật ráo nước. Thái dưa thành các miếng vừa ăn.
- Thịt ba chỉ rửa sạch, thái miếng mỏng.
- Cà chua rửa sạch, thái múi cau.
- Hành lá, thì là, tía tô nhặt rửa sạch, thái nhỏ. Ớt thái lát.
- Bắc chảo lên bếp, cho một ít dầu ăn vào. Nếu dùng thịt ba chỉ, bạn cho thịt vào đảo trước cho ra bớt mỡ, miếng thịt săn lại và có màu vàng cạnh.
- Phi thơm hành tỏi băm, sau đó cho cà chua vào xào cho đến khi nhuyễn ra để tạo màu đẹp cho món ăn.
- Tiếp theo, cho dưa chua vào xào chung, nêm một chút hạt nêm. Đảo đều tay khoảng 3-5 phút cho dưa săn lại và ngấm gia vị.
Bước 4: Om cá – Bí quyết để cá mềm, ngấm gia vị
Đây là công đoạn quyết định độ ngon và hòa quyện của món ăn.
- Xếp một lớp dưa chua đã xào xuống đáy nồi để chống dính, sau đó xếp các khúc cá đã ướp lên trên. Cuối cùng, đổ phần dưa xào còn lại lên trên mặt cá.
- Đổ nước vào nồi. Lượng nước lý tưởng là xâm xấp mặt cá. Bạn có thể dùng nước lọc, nhưng để món ăn ngon hơn, hãy dùng chính phần nước dưa chua hoặc nước sôi. Tránh dùng nước lạnh vì sẽ làm cá bị tanh.
- Bắc nồi lên bếp, đun với lửa lớn cho đến khi sôi bùng lên. Sau khi sôi, hạ nhỏ lửa xuống mức liu riu. Đậy vung và om cá trong khoảng 30-40 phút.
- Trong quá trình om, hạn chế đảo hoặc lật cá để tránh làm nát cá. Bạn có thể cầm quai nồi lắc nhẹ vài lần để gia vị được đều. Om đến khi nước trong nồi cạn bớt, sánh lại, cá chín mềm và thấm đượm gia vị là được.
Thành phẩm và cách thưởng thức
Món cá trê om dưa sau khi hoàn thành sẽ có màu vàng nâu óng ả của nghệ và cà chua, vô cùng hấp dẫn. Nước om sánh nhẹ, đậm đà vị ngọt của cá, vị chua thanh của dưa, cay nhẹ của ớt và thơm lừng mùi thì là, tía tô.
Thịt cá trê mềm ngọt, béo nhưng không ngấy, thấm đều gia vị. Miếng dưa chua vẫn giữ được độ giòn nhẹ, chua dịu vừa phải. Món này ngon nhất khi ăn nóng cùng với cơm trắng. Vị đậm đà của cá và dưa chan cùng nước om sánh mịn vào bát cơm nóng hổi sẽ khiến bạn không thể ngừng đũa. Để khám phá thêm nhiều công thức nấu ăn gia đình hấp dẫn khác, bạn có thể ghé thăm trang cholaithieu.com.
Những lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Cá bị tanh: Nguyên nhân chính là do khâu sơ chế không kỹ. Hãy đảm bảo bạn đã loại bỏ hoàn toàn nhớt và máu tanh. Ướp cá với nghệ, riềng cũng là cách hiệu quả để khử mùi.
- Cá bị nát: Do đun lửa quá to hoặc đảo, lật cá quá nhiều trong lúc om. Nên chiên sơ cá trước khi om để miếng cá săn lại, hoặc chỉ om với lửa nhỏ liu riu.
- Món ăn quá chua hoặc quá mặn: Do dưa muối quá độ. Nên nếm thử dưa trước khi nấu, nếu dưa quá chua hoặc mặn thì nên rửa qua vài lần nước và vắt kỹ. Đồng thời, nêm nếm gia vị từ từ, điều chỉnh dần dần.
- Nước om bị loãng: Do cho quá nhiều nước hoặc om chưa đủ thời gian. Hãy om cá với lửa nhỏ cho đến khi nước cạn bớt và sánh lại tự nhiên.
Biến tấu món cá trê om dưa thêm phần hấp dẫn
Bên cạnh công thức truyền thống, bạn hoàn toàn có thể biến tấu món ăn này để phù hợp hơn với khẩu vị gia đình.
- Thêm mẻ hoặc mắm tôm: Một chút mẻ hoặc mắm tôm sẽ làm dậy lên hương vị đặc trưng của ẩm thực Bắc Bộ, giúp món ăn thêm đậm đà và khác biệt.
- Thêm tóp mỡ: Thay vì dùng thịt ba chỉ, bạn có thể thêm tóp mỡ vào om cùng. Vị giòn béo của tóp mỡ sẽ làm món ăn thêm phần thú vị.
- Kết hợp với các loại rau khác: Ngoài hành, thì là, tía tô, bạn có thể thêm một ít dọc mùng (bạc hà) hoặc hoa chuối vào cuối quá trình om để tăng thêm hương vị và chất xơ.
Với những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu cá trê om dưa ngon chuẩn vị, không tanh để chiêu đãi cả gia đình. Đây không chỉ là một món ăn ngon mà còn là cách để bạn mang hương vị đồng quê, ấm áp vào trong chính căn bếp của mình. Chúc bạn và gia đình có một bữa ăn ngon miệng
