Cách nấu các món đám giỗ ngon đúng chuẩn?

Đám giỗ là một nét văn hóa tâm linh quan trọng của người Việt, là dịp để con cháu sum vầy, tưởng nhớ về ông bà, tổ tiên. Bên cạnh nghi thức trang trọng, mâm cỗ cúng chính là tấm lòng thành kính dâng lên. Vì vậy, việc tìm hiểu cách nấu các món đám giỗ sao cho vừa ngon miệng, đủ đầy, vừa trang trọng luôn được các gia đình quan tâm. Bài viết này sẽ là cẩm nang toàn diện, hướng dẫn bạn từ khâu lên thực đơn đến cách chế biến chi tiết để chuẩn bị một mâm cỗ tươm tất và ý nghĩa nhất.

Tóm tắt quy trình chuẩn bị mâm cỗ đám giỗ

1. Lên thực đơn cân đối: Xác định số lượng khách và lên danh sách các món ăn hài hòa giữa món mặn, món xào, món canh, nộm và món tinh bột (xôi/cơm), đảm bảo đủ đầy và hợp khẩu vị.
2. Chuẩn bị và sơ chế nguyên liệu: Lập danh sách nguyên liệu chi tiết, đi chợ sớm để chọn được đồ tươi ngon nhất. Sơ chế sạch sẽ và phân loại nguyên liệu cho từng món để quá trình nấu nướng diễn ra suôn sẻ.
3. Thực hiện nấu các món chính: Ưu tiên nấu các món cần nhiều thời gian trước như các món hầm, kho, luộc. Đây là những món xương sống của mâm cỗ.
4. Chế biến các món phụ: Tiếp tục với các món xào, nộm, chiên, rán. Những món này thường cần làm gần giờ ăn để giữ được độ giòn ngon và nóng hổi.
5. Hoàn thiện và bày cỗ: Nấu món canh sau cùng để giữ độ nóng. Bày biện từng món ăn ra đĩa một cách đẹp mắt, trang trọng trước khi dâng lên bàn thờ gia tiên.

Ý nghĩa của mâm cỗ trong ngày đám giỗ

Mâm cỗ đám giỗ không đơn thuần là một bữa ăn. Nó chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Mỗi món ăn được chuẩn bị cẩn thận, bày biện chu đáo là sự thể hiện lòng biết ơn, hiếu thảo của con cháu đối với những người đã khuất.

Bên cạnh đó, đây còn là dịp để gia đình, họ hàng đoàn tụ, cùng nhau ôn lại những kỷ niệm về người xưa, thắt chặt tình cảm gia đình. Bữa cơm sum vầy sau khi cúng lễ chính là sợi dây vô hình kết nối các thế hệ, giúp con cháu hiểu hơn về cội nguồn và truyền thống của gia đình mình. Vì vậy, chuẩn bị một mâm cỗ tươm tất cũng chính là góp phần gìn giữ một nét đẹp văn hóa lâu đời.

Gợi ý các thực đơn đám giỗ đặc trưng ba miền

Để giúp bạn có cái nhìn tổng quan và dễ dàng lựa chọn, cholaithieu.com gợi ý một số thực đơn đám giỗ tiêu biểu, từ truyền thống đến các món chay thanh tịnh.

Thực đơn mâm cỗ mặn truyền thống

Một mâm cỗ mặn thường bao gồm các món cơ bản, quen thuộc nhưng không thể thiếu, thể hiện sự đủ đầy, sung túc.

• Món gà: Gà luộc lá chanh hoặc Gà quay mật ong.
• Món nem/chả: Nem rán (chả giò) truyền thống.
• Món nộm/gỏi: Nộm tai heo hoa chuối hoặc Nộm sứa dưa chuột.
• Món xào: Nấm xào thập cẩm hoặc Lòng gà xào mướp.
• Món canh: Canh măng sườn non hoặc Canh bóng thả.
• Món tinh bột: Xôi gấc hoặc Xôi đỗ xanh.
• Món tráng miệng: Chè hạt sen long nhãn.

Thực đơn mâm cỗ chay thanh tịnh

Ngày nay, nhiều gia đình lựa chọn làm cỗ chay để thể hiện sự thanh tịnh, trang nghiêm và cầu mong sự an lành. Mâm cỗ chay vẫn đảm bảo sự phong phú và hấp dẫn.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Rang Trứng Ngon Tơi, Chuẩn Vị Ngoài Hàng

• Món khai vị: Nem nấm chay hoặc Chả đậu hũ cuộn lá lốt.
• Món chính: Cà ri chay rau củ hoặc Đậu hũ sốt nấm.
• Món xào: Miến xào chay thập cẩm.
• Món canh: Canh nấm bào ngư hạt sen.
• Món tinh bột: Xôi vò hạt sen.
• Món tráng miệng: Chè trôi nước.

[image: alt=”Mâm cỗ đám giỗ chay thanh tịnh với nhiều món ăn đặc sắc” title=”Thực đơn đám giỗ chay gợi ý”]

Hướng dẫn chi tiết cách nấu các món chay đám giỗ

Dựa trên thực đơn chay gợi ý, dưới đây là công thức chi tiết cho những món ăn đặc sắc, dễ thực hiện nhưng vẫn đảm bảo hương vị thơm ngon, tinh tế.

Nem nấm chay giòn rụm

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hoành Thánh Tôm Thịt Ngon Chuẩn Vị Nhà Hàng

Nem nấm là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ chay, với lớp vỏ giòn tan và phần nhân đậm đà hương thơm từ các loại nấm.

• Nguyên liệu:

  • 1 gói bánh tráng (vỏ ram)
  • 50g nấm hương khô
  • 50g mộc nhĩ (nấm mèo)
  • 50g miến dong
  • 1 củ cà rốt nhỏ, 1 củ đậu (củ sắn)
  • Hành tím, tiêu, muối, hạt nêm chay, dầu ăn.

• Các bước thực hiện:

  1. Nấm hương, mộc nhĩ ngâm nước ấm cho nở mềm, sau đó rửa sạch, băm nhỏ. Miến dong ngâm nước cho mềm rồi cắt khúc ngắn khoảng 2-3cm.
  2. Cà rốt, củ đậu gọt vỏ, rửa sạch, thái sợi nhỏ rồi băm nhuyễn. Hành tím băm nhỏ.
  3. Trộn đều tất cả các nguyên liệu đã sơ chế vào một tô lớn. Nêm vào 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, 1/2 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng cà phê tiêu. Trộn thật đều để nhân ngấm gia vị.
  4. Trải bánh tráng ra mặt phẳng, múc một lượng nhân vừa đủ vào và cuốn chặt tay. Làm lần lượt cho đến khi hết nhân.
  5. Bắc chảo lên bếp, cho nhiều dầu ăn. Khi dầu nóng già, hạ lửa vừa rồi cho nem vào chiên vàng giòn các mặt. Vớt nem ra để trên giấy thấm dầu.

• Mẹo nhỏ: Để vỏ nem giòn lâu, bạn có thể pha một chút nước giấm loãng thoa lên bánh tráng trước khi cuốn.

Chả đậu hũ cuộn lá lốt thơm lừng

Sự kết hợp giữa đậu hũ béo ngậy và lá lốt thơm nồng tạo nên một món ăn giản dị mà vô cùng cuốn hút, là điểm nhấn đặc biệt trên mâm cỗ.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Nục Ngon Đậm Đà, Không Tanh?

[image: alt=”Món chả đậu hũ cuộn lá lốt được chiên vàng hấp dẫn” title=”Cách làm chả đậu hũ cuộn lá lốt”]

• Nguyên liệu:

  • 3-4 bìa đậu hũ trắng
  • 1 bó lá lốt to, chọn lá đều nhau
  • Vài tai mộc nhĩ
  • Hành tím, tiêu, hạt nêm chay, dầu ăn.

• Các bước thực hiện:

  1. Đậu hũ rửa sạch, dùng thìa tán nhuyễn. Mộc nhĩ ngâm nở, băm nhỏ. Hành tím băm nhỏ.
  2. Trộn đậu hũ, mộc nhĩ, hành tím vào tô. Nêm 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, 1/2 muỗng cà phê tiêu. Trộn đều hỗn hợp.
  3. Lá lốt rửa sạch, để ráo. Trải mặt xanh của lá xuống dưới, cho một lượng nhân vừa phải lên trên và cuộn lại.
  4. Bắc chảo lên bếp, cho một ít dầu ăn. Khi dầu nóng, xếp chả vào chiên với lửa vừa cho đến khi hai mặt lá lốt se lại và có mùi thơm là được.

Miến xào chay thập cẩm bắt mắt

Món miến xào với sự đa dạng của rau củ không chỉ ngon miệng mà còn mang lại màu sắc rực rỡ, làm mâm cỗ thêm phần sinh động.

• Nguyên liệu:

  • 100g miến dong
  • 1 củ cà rốt, 1 quả ớt chuông xanh, 100g bắp cải
  • 5-6 cái nấm hương tươi (hoặc khô)
  • Hành boa rô, dầu mè, nước tương, hạt nêm chay, tiêu.

• Các bước thực hiện:

  1. Miến ngâm nước lạnh cho mềm rồi vớt ra, cắt ngắn vừa ăn. Trộn miến với 1 muỗng dầu mè để miến không bị dính vào nhau khi xào.
  2. Cà rốt, ớt chuông, bắp cải rửa sạch, thái sợi. Nấm hương rửa sạch, thái lát. Hành boa rô cắt lát.
  3. Phi thơm hành boa rô với dầu ăn, cho nấm hương và cà rốt vào xào trước khoảng 2 phút. Tiếp đến cho bắp cải, ớt chuông vào xào cùng.
  4. Nêm 2 muỗng nước tương, 1 muỗng hạt nêm chay. Khi rau củ gần chín, cho miến vào đảo nhanh tay khoảng 2-3 phút cho miến ngấm gia vị. Rắc thêm chút tiêu rồi tắt bếp.

Hướng dẫn cách nấu một số món mặn cho đám giỗ

Đối với các gia đình làm cỗ mặn, gà luộc, nem rán và canh măng là những món không thể thiếu. Dưới đây là công thức chế biến chuẩn vị nhất.

Gà luộc cúng vàng óng, da giòn

Gà luộc là món trang trọng nhất, thường được đặt ở vị trí trung tâm của mâm cỗ.

• Nguyên liệu:

  • 1 con gà ta khoảng 1.5 – 1.8 kg
  • 1 củ gừng, vài củ hành khô
  • 1 củ nghệ nhỏ
  • Muối, lá chanh.

• Các bước thực hiện:

  1. Gà làm sạch, xát muối và gừng để khử mùi hôi. Buộc gà tạo dáng cánh tiên cho đẹp.
  2. Hành khô, gừng nướng sơ cho thơm. Nghệ giã nát, vắt lấy nước cốt.
  3. Cho gà vào nồi, đổ nước lạnh ngập gà. Thêm gừng, hành nướng và một chút muối. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, luộc thêm khoảng 15-20 phút (tùy gà to hay nhỏ), không đậy vung để da gà không bị nứt. Tắt bếp và ngâm gà trong nồi thêm 10 phút.
  4. Vớt gà ra, ngâm ngay vào thau nước đá lạnh để da gà giòn và săn chắc.
  5. Sau khi gà nguội hẳn, vớt ra để ráo. Dùng nước cốt nghệ thoa đều lên da gà để có màu vàng óng đẹp mắt. Chặt gà và bày ra đĩa cùng lá chanh thái chỉ.

Canh măng sườn non đậm đà

Bát canh măng nóng hổi, thơm mùi măng khô và vị ngọt từ sườn là món canh truyền thống, giúp cân bằng vị cho mâm cỗ.

• Nguyên liệu:

  • 500g sườn non
  • 200g măng khô (măng lưỡi lợn)
  • Hành khô, hành lá, mùi tàu
  • Nước mắm, muối, hạt nêm, tiêu.

• Các bước thực hiện:

  1. Măng khô ngâm qua đêm cho nở mềm, sau đó luộc vài lần với nước để loại bỏ vị đắng và độc tố, rồi xé sợi vừa ăn.
  2. Sườn non chặt miếng vừa ăn, chần qua nước sôi để loại bỏ tạp chất.
  3. Phi thơm hành khô băm nhỏ, cho sườn vào xào săn cùng chút nước mắm. Tiếp theo cho măng vào xào chung, nêm gia vị và xào khoảng 5-7 phút cho măng và sườn ngấm đều.
  4. Đổ lượng nước vừa đủ vào nồi, hầm sườn và măng với lửa nhỏ cho đến khi cả hai đều mềm nhừ (khoảng 45-60 phút).
  5. Nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn, thêm hành lá, mùi tàu thái nhỏ và một chút tiêu rồi múc ra bát.

Những lưu ý quan trọng để có mâm cỗ hoàn hảo

Việc nấu nướng nhiều món cùng lúc đòi hỏi sự chuẩn bị và kế hoạch cẩn thận. Hãy ghi nhớ những điều sau đây:

• Kiểm tra thực phẩm tươi sạch: Luôn ưu tiên chọn nguyên liệu tươi mới. Rau củ phải có màu sắc tươi sáng, không dập nát. Thịt, cá, gà phải có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn vệ sinh.
• Lên kế hoạch nấu nướng khoa học: Phân chia thời gian hợp lý. Các món hầm, luộc, kho nên làm trước. Các món chiên, xào, nộm nên làm sau cùng để giữ được độ nóng giòn và tươi ngon.
• Đảm bảo hương vị hài hòa: Nêm nếm gia vị vừa phải, không nên làm một món nào đó quá mặn hoặc quá cay, ảnh hưởng đến hương vị chung của cả mâm cỗ. Mỗi món ăn nên có một hương vị đặc trưng riêng.
• Bày trí đẹp mắt: “Mâm cao cỗ đầy” không chỉ ngon về vị mà còn đẹp về hình thức. Sử dụng các loại đĩa phù hợp, trang trí thêm chút rau thơm, tỉa hoa ớt, cà rốt để món ăn thêm phần hấp dẫn và trang trọng.

Với những hướng dẫn chi tiết về cách nấu các món đám giỗ trên đây, hy vọng bạn có thể tự tin chuẩn bị một mâm cỗ thật tươm tất, vẹn tròn và ấm cúng để dâng lên tổ tiên, thể hiện trọn vẹn tấm lòng thành kính của mình.