Cách nấu canh sấu với cá chua thanh, không tanh

Mùa hè oi ả của miền Bắc không thể trọn vẹn nếu thiếu đi bát canh sấu nấu cá nghi ngút khói. Đây là món ăn dân dã, quen thuộc nhưng lại chứa đựng cả một tinh hoa ẩm thực, với vị chua thanh của sấu, vị ngọt đậm đà của cá và hương thơm đặc trưng của các loại rau gia vị. Hướng dẫn chi tiết cách nấu canh sấu với cá dưới đây sẽ giúp bạn dễ dàng thực hiện thành công món ăn giải nhiệt tuyệt vời này ngay tại nhà, đảm bảo thành phẩm trong veo, không hề có mùi tanh.

Nội Dung Bài Viết

Công thức nấu canh sấu cá tóm tắt nhanh

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Cá Dưa Chua Chuẩn Vị Không Tanh?

Sơ chế nguyên liệu: Cá làm sạch, khử tanh bằng muối và chanh, cắt khúc vừa ăn. Sấu cạo vỏ, khía vài đường. Cà chua thái múi cau. Các loại rau thơm như thì là, hành lá rửa sạch, cắt nhỏ.
Rán sơ cá: Chiên sơ các khúc cá trong chảo dầu nóng cho đến khi hai mặt vàng nhẹ. Việc này giúp thịt cá săn chắc, thơm hơn và không bị nát khi nấu.
Nấu nước dùng: Phi thơm hành khô, cho cà chua vào xào mềm để tạo màu. Đổ lượng nước vừa đủ vào nồi, cho sấu vào đun sôi. Khi sấu chín mềm, dầm nát để lấy vị chua rồi vớt bỏ vỏ.
Hoàn thành: Cho cá đã rán vào nồi nước dùng, nêm nếm gia vị vừa ăn. Đun sôi lại khoảng 5-7 phút cho cá ngấm gia vị. Cuối cùng, thêm hành lá, thì là, và một vài lát ớt rồi tắt bếp.

Nguồn gốc và ý nghĩa của món canh sấu nấu cá

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Canh Ngao Với Rau Cải Cúc Ngọt Mát, Không Tanh

Canh sấu nấu cá là một phần không thể thiếu trong bản đồ ẩm thực mùa hè của người dân miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội. Khi những cơn gió nam oi nồng bắt đầu thổi, cũng là lúc những quả sấu non đầu mùa xuất hiện trên các gánh hàng rong, báo hiệu một mùa canh sấu đã về. Món canh này không chỉ đơn thuần là một món ăn giải nhiệt mà còn là ký ức, là hương vị quê nhà trong tâm trí của biết bao người con xa xứ.

Nguồn gốc của món ăn gắn liền với đặc sản địa phương. Cây sấu được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Bắc, cho ra thứ quả có vị chua dịu nhẹ, không gắt như me hay chanh. Vị chua này khi kết hợp với vị ngọt tự nhiên của các loại cá đồng như cá quả, cá trắm, cá rô phi đã tạo nên một sự cân bằng hương vị hoàn hảo. Món canh vừa có tác dụng kích thích vị giác, giúp bữa ăn trở nên ngon miệng hơn trong những ngày hè chán ăn, vừa cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Trong mâm cơm gia đình Việt, bát canh sấu nấu cá nóng hổi, thơm lừng hương thì là luôn chiếm một vị trí đặc biệt. Nó là cầu nối giữa các thế hệ, là món ăn mà bà, mà mẹ thường nấu cho con cháu mỗi khi hè về. Chính vì vậy, học cách nấu canh sấu với cá không chỉ là học một công thức, mà còn là học cách gìn giữ một nét đẹp văn hóa ẩm thực truyền thống.

Chọn nguyên liệu chuẩn cho món canh sấu cá ngon

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Đậu Đỏ Cho Bé Ăn Dặm Ngon Bổ?

Sự thành công của món ăn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của nguyên liệu. Một con cá tươi, vài quả sấu đúng độ và mớ rau thơm sẽ quyết định đến 80% hương vị của nồi canh.

Cách chọn cá tươi ngon, không tanh

Loại cá phù hợp nhất để nấu món canh này là các loại cá nước ngọt có thịt chắc, ngọt và ít xương dăm như cá quả (cá lóc), cá trắm, cá diêu hồng hoặc cá rô phi.

Quan sát mắt cá: Mắt cá tươi sẽ trong, lồi nhẹ và nhìn rõ con ngươi. Nếu mắt cá bị lõm, đục ngầu hoặc có màu đỏ thì đó là cá đã ươn.
Kiểm tra mang cá: Vạch nhẹ mang cá ra xem. Mang cá tươi có màu đỏ tươi, không có nhớt và không có mùi hôi. Mang cá ươn sẽ chuyển sang màu thâm xám hoặc nâu đen.
Cảm nhận độ đàn hồi của thịt: Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá. Nếu thịt cá săn chắc, có độ đàn hồi tốt và không để lại vết lõm thì đó là cá tươi.
Kiểm tra vảy cá: Vảy cá tươi sáng bóng, bám chặt vào thân, không có dịch nhầy và không dễ bị bong tróc.

Lựa chọn được cá tươi là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có một nồi canh sấu cá thơm ngon, không bị tanh.

Bí quyết chọn sấu ngon, nhiều thịt

Sấu cũng có sấu non, sấu bánh tẻ và sấu già. Mỗi loại sẽ cho một độ chua và hương vị khác nhau, phù hợp với từng sở thích.

Sấu bánh tẻ: Đây là lựa chọn lý tưởng nhất để nấu canh. Quả sấu lúc này có vỏ hơi sần, màu xanh sáng, cùi dày và hạt còn mềm. Loại sấu này cho vị chua thanh mát và hương thơm đặc trưng nhất.
Sấu non: Có vị chua dịu và hơi chát nhẹ, cùi mỏng. Dù vẫn nấu canh được nhưng hương vị sẽ không đậm đà bằng sấu bánh tẻ.
Sấu già: Có vỏ láng bóng, màu xanh thẫm, hạt đã cứng và rất chua. Nếu dùng sấu già, bạn cần giảm bớt số lượng để tránh món canh bị chua gắt.

Khi mua, hãy chọn những quả sấu tươi, không bị dập nát hay có vết thâm. Cạo thử một chút vỏ, nếu thấy lớp vỏ mỏng, dễ cạo và lộ ra phần thịt màu xanh ngọc thì đó là sấu ngon.

Các loại rau gia vị không thể thiếu

Hương vị của món canh sấu nấu cá sẽ không thể trọn vẹn nếu thiếu đi các loại rau gia vị đi kèm.

Thì là và hành lá: Đây là bộ đôi “linh hồn” của các món canh cá miền Bắc. Mùi thơm nồng đặc trưng của thì là có tác dụng át đi mùi tanh của cá một cách hiệu quả, đồng thời tạo nên hương vị không thể nhầm lẫn.
Cà chua: Không chỉ giúp tạo màu đỏ đẹp mắt cho món canh, vị chua nhẹ của cà chua còn hoà quyện với vị chua của sấu, làm cho tổng thể hương vị trở nên hài hoà hơn.
Hành khô, ớt: Hành khô phi thơm sẽ làm dậy mùi nước dùng. Vài lát ớt cay nhẹ sẽ kích thích vị giác, giúp món ăn thêm phần hấp dẫn.

Hướng dẫn chi tiết cách nấu canh sấu với cá

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu tươi ngon, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện món ăn này. Công thức dưới đây được chia sẻ bởi nhiều đầu bếp gia đình có kinh nghiệm, đảm bảo thành công ngay từ lần đầu tiên.

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

Sơ chế kỹ lưỡng là bí quyết quan trọng để khử hoàn toàn mùi tanh của cá và giúp các nguyên liệu khác phát huy tối đa hương vị.

Với cá: Cá mua về đánh vảy, mổ bụng, bỏ ruột và mang. Đặc biệt, bạn cần cạo sạch lớp màng đen trong bụng cá vì đây là một trong những nguyên nhân chính gây tanh. Dùng muối hạt chà xát khắp thân cá cả trong lẫn ngoài, sau đó rửa sạch lại với nước. Để khử tanh triệt để hơn, bạn có thể ngâm cá trong nước vo gạo khoảng 15 phút hoặc dùng nước cốt chanh/giấm pha loãng để rửa lại cá lần cuối. Sau đó, cắt cá thành từng khúc dày khoảng 2-3 cm và để ráo nước.
Với sấu: Dùng dao cạo sạch lớp vỏ xanh bên ngoài của quả sấu. Rửa sạch rồi dùng dao khía vài đường vòng quanh quả sấu để sấu nhanh tiết ra vị chua khi nấu.
Với các nguyên liệu khác: Cà chua rửa sạch, thái múi cau. Hành khô bóc vỏ, băm nhỏ. Hành lá, thì là nhặt rửa sạch, cắt khúc khoảng 2-3 cm. Ớt thái lát.

Bước 2: Rán sơ cá để thịt săn chắc và thơm hơn

Đây là một bước không bắt buộc nhưng lại được rất nhiều người áp dụng vì nó mang lại hiệu quả rõ rệt. Rán sơ giúp bề mặt cá có một lớp vỏ vàng nhẹ, thịt cá trở nên săn chắc, khi nấu sẽ không bị vỡ nát và đặc biệt là làm giảm đáng kể mùi tanh, giúp nồi canh thơm hơn.

Bắc chảo lên bếp, cho một chút dầu ăn vào đun nóng. Lần lượt cho các khúc cá vào chiên sơ trên lửa vừa. Bạn chỉ cần chiên cho đến khi hai mặt cá vàng xém cạnh là được, không cần chiên quá kỹ sẽ làm thịt cá bị khô. Sau khi chiên xong, vớt cá ra đĩa để riêng.

Bước 3: Nấu nước dùng và dầm sấu

Nước dùng là nền tảng của món canh. Một nồi nước dùng trong, ngọt và thơm sẽ quyết định chất lượng cuối cùng.

Sử dụng chính chiếc nồi sẽ dùng để nấu canh, cho một chút dầu ăn vào (có thể tận dụng dầu vừa rán cá), phi thơm hành khô băm nhỏ. Khi hành đã vàng thơm, cho cà chua vào xào. Thêm một chút gia vị (nước mắm, bột canh) vào xào cùng cà chua để cà chua nhanh mềm và ra màu đẹp.

Khi cà chua đã mềm nhừ, bạn đổ một lượng nước lọc vừa đủ cho khẩu phần ăn của gia đình vào nồi. Cho những quả sấu đã khía vào, đậy vung và đun sôi. Hạ nhỏ lửa, tiếp tục đun khoảng 10-15 phút cho đến khi sấu chín mềm. Dùng muôi vớt sấu ra một chiếc bát nhỏ, thêm một chút nước canh vào rồi dùng thìa dầm nát sấu. Dầm đến khi thịt sấu tan ra quyện vào nước, sau đó đổ hỗn hợp nước cốt sấu này trở lại vào nồi canh qua một cái rây để lọc bỏ hạt và vỏ.

Bước 4: Hoàn thành món canh

Khi nước dùng đã có vị chua vừa ý, bạn bắt đầu nêm nếm các loại gia vị cơ bản như bột canh, nước mắm, một chút đường để cân bằng vị chua. Nếm thử và điều chỉnh cho hợp khẩu vị gia đình.

Nhẹ nhàng cho các khúc cá đã rán sơ vào nồi. Vặn lửa ở mức vừa phải, đun sôi liu riu trong khoảng 5-7 phút. Không nên đun quá lâu sẽ làm thịt cá bị bở. Trong quá trình này, cá sẽ từ từ ngấm vị chua ngọt của nước dùng.

Cuối cùng, khi cá đã chín và ngấm gia vị, bạn cho hành lá, thì là đã cắt khúc và vài lát ớt vào nồi. Dùng muôi đảo nhẹ một vòng rồi tắt bếp ngay lập tức. Sức nóng còn lại của nồi canh sẽ làm rau thơm vừa chín tới, giữ được màu xanh đẹp mắt và hương thơm nồng nàn.

Mẹo nhỏ giúp món canh sấu cá của bạn lên một tầm cao mới

Nắm vững công thức cơ bản là điều cần thiết, nhưng để món ăn thực sự đặc sắc, bạn có thể tham khảo thêm một vài mẹo nhỏ được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế.

Cách khử mùi tanh của cá triệt để

Ngoài các cách đã nêu ở phần sơ chế, bạn có thể ướp cá với một chút gừng băm nhỏ và rượu trắng trong khoảng 15 phút trước khi rán. Gừng và rượu là những “khắc tinh” của mùi tanh, giúp món canh của bạn thơm ngon tuyệt đối. Bên cạnh đó, luôn nhớ rằng thì là phải được cho vào ở bước cuối cùng, ngay trước khi tắt bếp, để hương thơm của nó phát huy tác dụng khử tanh tốt nhất.

Điều chỉnh độ chua của sấu sao cho vừa miệng

Vị giác của mỗi gia đình là khác nhau. Thay vì dầm hết toàn bộ số sấu cùng một lúc, bạn nên dầm từ từ từng quả một. Sau mỗi lần cho nước cốt sấu vào nồi, hãy nếm thử để kiểm soát độ chua. Nếu lỡ tay làm canh bị quá chua, bạn có thể “chữa cháy” bằng cách thêm một chút đường hoặc cho thêm một ít nước lọc vào đun sôi lại.

Biến tấu món canh sấu cá với các nguyên liệu khác

Để món ăn thêm phong phú và lạ miệng, bạn có thể thử kết hợp thêm một vài nguyên liệu khác. Một vài miếng dứa (thơm) thái lát cho vào nấu cùng cà chua sẽ tạo thêm vị chua ngọt thanh mát. Hay một ít dọc mùng (bạc hà) tước vỏ, bóp muối, rửa sạch rồi cho vào nồi canh trước khi tắt bếp cũng là một sự kết hợp tuyệt vời, giúp món ăn thêm phần hấp dẫn.

Giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe

Canh sấu cá không chỉ ngon miệng mà còn là một món ăn bổ dưỡng. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam, cá là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, dễ hấp thu, cùng nhiều axit béo omega-3 rất tốt cho tim mạch và não bộ.

Quả sấu, tuy nhỏ bé, lại chứa một lượng lớn vitamin C, canxi, sắt và các axit hữu cơ có lợi. Vitamin C giúp tăng cường hệ miễn dịch, trong khi vị chua tự nhiên của sấu có tác dụng kích thích tiêu hóa, giải nhiệt và thanh lọc cơ thể. Sự kết hợp giữa cá và sấu tạo nên một món ăn cân bằng về dinh dưỡng, đặc biệt tốt cho những ngày hè nóng nực khi cơ thể dễ bị mất nước và mệt mỏi. Các loại rau thơm như thì là cũng được biết đến với công dụng hỗ trợ tiêu hóa và giảm đầy hơi.

Những lỗi thường gặp khi nấu canh sấu cá và cách khắc phục

Trong quá trình thực hiện, bạn có thể gặp phải một số vấn đề không mong muốn. Dưới đây là những lỗi phổ biến và cách để khắc phục chúng.

Canh bị tanh: Nguyên nhân chính thường do cá không tươi hoặc khâu sơ chế, khử tanh chưa kỹ. Để khắc phục, hãy chắc chắn bạn đã làm sạch màng đen trong bụng cá và áp dụng các phương pháp khử tanh với muối, chanh hoặc rượu gừng. Việc rán sơ cá cũng góp phần rất lớn trong việc giảm mùi tanh.
Thịt cá bị nát: Điều này xảy ra khi bạn đun cá quá lâu hoặc đảo quá mạnh tay. Hãy nhớ rằng cá chỉ cần đun trong nước dùng khoảng 5-7 phút sau khi đã được rán sơ. Khi cho cá vào nồi và khi thêm rau thơm, hãy thao tác thật nhẹ nhàng.
Nước dùng bị đục: Nước dùng bị đục có thể do bạn không vớt bọt trong quá trình nấu hoặc do dầm sấu trực tiếp trong nồi làm vụn sấu hòa vào nước. Cách tốt nhất là vớt sấu ra bát để dầm riêng rồi lọc lấy nước cốt như đã hướng dẫn.

Thưởng thức canh sấu cá đúng điệu

Canh sấu cá ngon nhất khi được ăn nóng cùng với cơm trắng. Vị chua thanh của canh sẽ trung hòa vị béo của các món mặn khác trong bữa ăn, giúp bạn ăn ngon miệng hơn. Múc canh ra bát tô, rắc thêm một chút tiêu xay để tăng thêm hương vị. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được sự hòa quyện tuyệt vời giữa thịt cá ngọt mềm, nước dùng chua dịu, thơm lừng mùi thì là và một chút cay nhẹ của ớt.

Trong những ngày hè, một mâm cơm đơn giản chỉ với bát canh sấu cá, một đĩa rau muống luộc dầm sấu và một đĩa cà pháo muối giòn là đã đủ để làm say lòng bất kỳ thực khách nào. Đây chính là hương vị của sự giản dị, thân thương và đậm đà bản sắc ẩm thực Việt Nam mà bạn có thể tìm thấy tại cholaithieu.com.

Việc tự tay thực hiện thành công cách nấu canh sấu với cá không chỉ mang lại cho gia đình bạn một món ăn ngon và bổ dưỡng, mà còn là một trải nghiệm thú vị, giúp bạn thêm yêu và trân trọng những giá trị ẩm thực truyền thống. Chúc bạn và gia đình có một bữa ăn thật ngon miệng