Cách nấu cháo cho bé ăn dặm kiểu Nhật đúng chuẩn?

Nấu cháo ăn dặm kiểu Nhật đang là phương pháp được rất nhiều bà mẹ hiện đại tin tưởng lựa chọn, không chỉ vì giá trị dinh dưỡng mà còn vì khả năng rèn luyện thói quen ăn uống tự lập cho bé ngay từ nhỏ. Tuy nhiên, để thực hiện đúng tinh thần của phương pháp này không phải là điều đơn giản. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ là cẩm nang chi tiết hướng dẫn bạn cách nấu cháo cho bé ăn dặm kiểu Nhật qua từng giai đoạn, từ công thức cơ bản đến cách nấu nước dùng dashi chuẩn vị.

Tóm tắt các bước nấu cháo ăn dặm kiểu Nhật

1. Nấu cháo cơ bản: Nấu cháo trắng theo tỷ lệ vàng 1 phần gạo : 10 phần nước để có độ loãng phù hợp cho bé mới bắt đầu.
2. Chế biến theo giai đoạn: Rây cháo qua lưới để có độ mịn tuyệt đối cho bé 5-6 tháng tuổi. Tăng dần độ thô (giảm tỷ lệ nước, không rây) cho các giai đoạn tiếp theo để bé luyện kỹ năng nhai.
3. Gia tăng dinh dưỡng: Kết hợp cháo với nước dùng dashi rau củ tự nấu và các loại thực phẩm khác được chế biến riêng biệt để bé cảm nhận trọn vẹn hương vị gốc của từng món.

Ăn dặm kiểu Nhật là gì? Tại sao lại được ưa chuộng?

Ăn dặm kiểu Nhật không đơn thuần là một thực đơn dinh dưỡng, mà là cả một triết lý giáo dục sớm về ẩm thực. Phương pháp này tập trung vào việc giúp bé phát triển vị giác một cách tự nhiên, học cách nhai và nuốt, cũng như hình thành thói quen ăn uống độc lập và vui vẻ. Thay vì trộn tất cả các loại thực phẩm vào một bát cháo, người Nhật thường tách riêng từng món: cháo, rau củ, đạm.

Lý do phương pháp này ngày càng được yêu thích là vì những lợi ích vượt trội mà nó mang lại. Đầu tiên, việc ăn riêng từng món giúp bé nhận biết và cảm nhận rõ ràng mùi vị nguyên bản của từng loại thực phẩm. Điều này kích thích vị giác và ngăn ngừa tình trạng biếng ăn sau này. Hơn nữa, độ thô của thức ăn được điều chỉnh tăng dần theo từng giai đoạn phát triển, hỗ trợ bé hoàn thiện kỹ năng nhai, nuốt một cách hiệu quả, tạo tiền đề cho việc ăn cơm dễ dàng hơn khi lớn lên.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Cho Người Tiểu Đường Ngon Và Đúng Cách?

Nắm vững 4 giai đoạn vàng trong ăn dặm kiểu Nhật

Hiểu rõ các giai đoạn phát triển của con là chìa khóa để áp dụng thành công phương pháp ăn dặm kiểu Nhật. Mỗi giai đoạn tương ứng với khả năng nhai nuốt và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau của bé.

Giai đoạn 1: Nuốt chửng (5 – 6 tháng tuổi)

Đây là giai đoạn khởi đầu, khi bé mới làm quen với thức ăn khác ngoài sữa mẹ. Phản xạ nuốt của bé vẫn là chủ đạo và bé chưa thể dùng lưỡi để nghiền thức ăn. Vì vậy, mọi món ăn cần được chế biến ở dạng lỏng, mịn như kem, trôi qua cổ họng một cách dễ dàng.

Cháo trong giai đoạn này cần được nấu rất loãng theo tỷ lệ 1 gạo : 10 nước, sau đó rây kỹ qua lưới để loại bỏ hoàn toàn lợn cợn. Rau củ cũng cần được luộc/hấp chín mềm và xay nhuyễn mịn. Mục tiêu chính là để bé quen dần với mùi vị mới và học cách nuốt thức ăn đặc hơn sữa.

Giai đoạn 2: Nhai “trệu trạo” (7 – 8 tháng tuổi)

Khi bước sang giai đoạn này, bé đã bắt đầu biết dùng lưỡi và hàm để di chuyển và làm mềm thức ăn trong miệng. Đây là lúc mẹ có thể tăng dần độ đặc và độ thô của món ăn để khuyến khích kỹ năng nhai của con.

Cháo có thể được nấu đặc hơn với tỷ lệ 1 gạo : 7 nước và không cần phải rây nữa, chỉ cần để nguyên hạt cháo mềm là được. Rau củ chỉ cần luộc hoặc hấp thật mềm rồi dùng dĩa hoặc thìa tán nhỏ, tạo độ lợn cợn vừa phải để bé tập làm quen.

Giai đoạn 3: Nhai tóp tép (9 – 11 tháng tuổi)

Lợi của bé ở giai đoạn này đã cứng cáp hơn rất nhiều, đủ sức để nghiền nát các loại thức ăn mềm. Mẹ có thể chế biến thức ăn có độ cứng tương đương với quả chuối chín hoặc đậu phụ.

Cháo vẫn giữ tỷ lệ 1 gạo : 7 nước nhưng có thể kết hợp thêm các loại hạt, rau củ cắt nhỏ. Thịt, cá, rau củ có thể được cắt thành dạng hạt lựu nhỏ hoặc thanh dài để bé có thể tự cầm và tập nhai. Đây là bước đệm quan trọng để bé chuyển sang ăn cơm nát.

Giai đoạn 4: Nhai thành thạo (12 – 18 tháng tuổi)

Từ một tuổi trở đi, kỹ năng nhai của bé đã gần như hoàn thiện. Bé có thể ăn ba bữa chính mỗi ngày cùng gia đình. Thức ăn không cần phải chế biến quá mềm nữa, mẹ có thể bắt đầu cho bé ăn từ cơm nát, sau đó chuyển dần sang cơm bình thường.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Cá Cho Bé Ngon Và Không Bị Tanh Tại Nhà

Trong giai đoạn này, thức ăn là nguồn cung cấp dinh dưỡng chính thay cho sữa. Việc đa dạng hóa thực đơn với các món ăn được cắt thái to hơn sẽ giúp bé hứng thú hơn với bữa ăn và rèn luyện sự khéo léo khi sử dụng thìa.

Hướng dẫn cách nấu cháo cho bé ăn dặm kiểu Nhật cơ bản

Nền tảng của mọi thực đơn ăn dặm kiểu Nhật chính là món cháo trắng nấu đúng tỷ lệ. Từ món cháo cơ bản này, mẹ có thể kết hợp với vô số loại thực phẩm khác nhau.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Dừa Non Hoa Đậu Biếc Dẻo Ngon, Đẹp Mắt

Nguyên liệu cần chuẩn bị

• Gạo tẻ: Chọn loại gạo dẻo, thơm, có nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo an toàn cho bé.
• Nước sạch: Nước lọc hoặc nước đun sôi để nguội.

Tỷ lệ vàng theo từng giai đoạn

• Bé 5-6 tháng: 1 phần gạo : 10 phần nước.
• Bé 7-8 tháng: 1 phần gạo : 7 phần nước.
• Bé 9-11 tháng: 1 phần gạo : 5 phần nước.
• Bé từ 12 tháng (cơm nát): 1 phần gạo : 2-3 phần nước.

Các bước thực hiện chi tiết

1. Vo gạo đúng cách: Mẹ chỉ nên vo gạo nhẹ nhàng 1-2 lần với nước sạch. Tránh vo quá kỹ sẽ làm mất đi lớp cám gạo chứa nhiều vitamin nhóm B và khoáng chất quý giá.
2. Ngâm gạo: Cho gạo và nước theo đúng tỷ lệ vào nồi và ngâm trong khoảng 30-60 phút. Bước này giúp hạt gạo ngậm đủ nước, khi nấu sẽ nhanh mềm, nở bung đều và thơm ngon hơn.
3. Nấu cháo: Đặt nồi lên bếp, đun ở lửa lớn đến khi sôi thì hạ nhỏ lửa, đun liu riu trong khoảng 40 phút. Trong quá trình nấu, thỉnh thoảng khuấy nhẹ để cháo không bị bén đáy nồi.
4. Ủ cháo: Sau khi nấu đủ thời gian, tắt bếp nhưng vẫn đậy kín vung và ủ cháo thêm khoảng 15 phút. Hơi nóng còn lại trong nồi sẽ giúp cháo chín mềm hoàn toàn và sánh mịn hơn.
5. Rây cháo (chỉ cho giai đoạn 5-6 tháng): Múc cháo cho qua rây có lưới nhỏ, dùng thìa miết nhẹ để thu được phần cháo mịn màng, không còn lợn cợn.

3 công thức biến tấu từ cháo ăn dặm kiểu Nhật

Ngoài cháo gạo trắng cơ bản, mẹ có thể linh hoạt thay đổi khẩu vị cho bé bằng nhiều công thức sáng tạo khác, giúp bữa ăn trở nên thú vị và giàu dinh dưỡng hơn.

Công thức nấu cháo từ bánh mì sandwich

Đây là một cách tuyệt vời để giới thiệu cho bé một hương vị mới lạ và bổ sung tinh bột từ lúa mì. Món cháo này rất mềm mịn, thơm mùi sữa, đặc biệt phù hợp cho bữa sáng của bé.

• Nguyên liệu: 1 lát bánh mì sandwich (chỉ lấy phần ruột trắng), 50ml nước hoặc sữa công thức/sữa mẹ.
• Cách làm: Xé nhỏ phần ruột bánh mì vào nồi. Thêm nước và đun với lửa nhỏ, khuấy đều khoảng 1-2 phút cho bánh mì tan ra thành hỗn hợp sền sệt. Cuối cùng, nếu dùng nước, mẹ có thể cho thêm một chút sữa công thức đã pha vào khuấy đều để tăng hương vị và dinh dưỡng.

Bí quyết nấu nước dùng Dashi rau củ tăng vị ngọt tự nhiên

Nước dùng Dashi là linh hồn của ẩm thực Nhật Bản, giúp món ăn có vị ngọt thanh tự nhiên (umami) mà không cần đến gia vị. Thay vì dùng nước lọc, nấu cháo bằng nước dashi sẽ khiến bé thích thú hơn rất nhiều.

• Nguyên liệu: 250g rau củ kết hợp (ví dụ: cà rốt, bắp cải, hành tây, bí đỏ, su su), 1 lít nước. Tránh các loại rau có vị hăng, đắng như cải đắng, mướp đắng.
• Cách làm: Rau củ rửa sạch, gọt vỏ, cắt khúc nhỏ. Cho tất cả vào nồi cùng với nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, hầm trong khoảng 20-30 phút cho đến khi rau củ chín mềm và tiết ra vị ngọt. Lọc hỗn hợp qua rây để lấy phần nước dùng trong. Phần rau củ có thể tán nhuyễn cho bé ăn riêng. Nước dùng dashi có thể trữ đông thành từng viên nhỏ để dùng dần.

Kết hợp cháo với các loại rau củ, thịt cá

Nguyên tắc vàng là “món nào vị nấy”. Mẹ hãy chuẩn bị cháo riêng, rau củ riêng và đạm (thịt, cá) riêng.

• Rau củ: Cà rốt, bí đỏ, bông cải xanh, khoai lang… hấp hoặc luộc chín mềm, sau đó tán nhuyễn hoặc cắt nhỏ tùy theo độ tuổi của bé.
• Đạm: Thịt heo, thịt gà, cá… hấp chín, xay hoặc băm thật nhỏ. Với cá, mẹ cần đặc biệt cẩn thận lọc bỏ hết xương.
• Khi ăn: Mẹ múc cháo ra bát, sau đó bày riêng phần rau củ và phần đạm bên cạnh. Mẹ có thể cho bé ăn từng món riêng hoặc trộn một chút vào cháo ngay trước khi ăn.

Những nguyên tắc bất biến khi cho bé ăn dặm kiểu Nhật

Để hành trình ăn dặm của con thật sự thành công và vui vẻ, mẹ cần tuân thủ một vài nguyên tắc cốt lõi của phương pháp này.

Đầu tiên, hãy luôn ưu tiên chọn lựa những thực phẩm tươi ngon, sạch và có nguồn gốc rõ ràng. Hệ tiêu hóa của bé còn rất non nớt, vì vậy việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm là vô cùng quan trọng. Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm đóng hộp hay chứa chất bảo quản.

Thứ hai, vì sức khỏe của bé, đặc biệt là chức năng thận, mẹ không nên nêm nếm bất kỳ loại gia vị nào (muối, đường, bột ngọt…) vào đồ ăn của bé dưới 1 tuổi. Hãy để bé cảm nhận vị ngọt tự nhiên của rau củ, vị béo của thịt cá.

Thứ ba, hãy tôn trọng cảm xúc của con. Không bao giờ ép buộc bé ăn khi bé đã tỏ ra không hứng thú hoặc no. Việc ép ăn có thể tạo ra nỗi sợ hãi, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và thói quen ăn uống của bé sau này.

Cuối cùng, một trong những đặc trưng quan trọng nhất là không trộn lẫn các loại thức ăn. Việc trình bày các món ăn riêng biệt không chỉ đẹp mắt mà còn là cách tốt nhất để bé học cách phân biệt màu sắc, mùi vị và kết cấu của từng loại thực phẩm.

Câu hỏi thường gặp khi nấu cháo ăn dặm kiểu Nhật

Bảo quản cháo và đồ ăn dặm đã nấu như thế nào?

Cháo trắng và nước dùng dashi sau khi nấu có thể để nguội, chia vào các khay trữ đông có nắp đậy và bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh. Mỗi lần ăn, mẹ chỉ cần lấy ra một lượng vừa đủ và hâm nóng lại. Thức ăn đã rã đông thì không nên cấp đông lại lần thứ hai.

Bé không hợp tác khi mới bắt đầu thì phải làm sao?

Kiên nhẫn là chìa khóa. Bé cần thời gian để làm quen với những điều mới mẻ. Mẹ đừng nản lòng, hãy thử lại vào ngày hôm sau. Mẹ có thể thay đổi loại rau củ khác, hoặc thay đổi cách chế biến để tạo sự mới lạ, hấp dẫn hơn cho bé.

Có thể dùng nồi nấu cháo chậm để nấu cháo kiểu Nhật không?

Hoàn toàn có thể. Nồi nấu cháo chậm là một công cụ tuyệt vời giúp mẹ tiết kiệm thời gian mà vẫn đảm bảo cháo được ninh nhừ, sánh mịn và giữ trọn vẹn dinh dưỡng. Mẹ chỉ cần cho gạo và nước theo đúng tỷ lệ vào nồi và cài đặt thời gian là xong.

Hành trình ăn dặm là một cột mốc phát triển quan trọng của trẻ. Bằng việc áp dụng đúng cách nấu cháo cho bé ăn dặm kiểu Nhật, bạn không chỉ cung cấp cho con một nền tảng dinh dưỡng vững chắc mà còn trao cho bé cơ hội khám phá thế giới ẩm thực phong phú và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh suốt đời. Hãy bắt đầu hành trình ăn dặm thú vị này cùng bé và khám phá thêm nhiều kiến thức bổ ích tại website của chúng tôi.