Cháo lòng là một món ăn dân dã, quen thuộc trên khắp dải đất hình chữ S, nhưng cháo lòng Bình Định lại mang một hương vị rất riêng, một nét đặc trưng không thể lẫn vào đâu được của ẩm thực xứ Nẫu. Món ăn này không chỉ là bữa sáng ấm lòng mà còn là niềm tự hào của người dân nơi đây. Bài viết này sẽ chia sẻ chi tiết cách nấu cháo lòng Bình Định để bạn có thể tự tay thực hiện một tô cháo thơm lừng, đậm đà, chuẩn vị ngay tại gian bếp của mình, mang cả tinh hoa ẩm thực miền Trung về với gia đình.
Tóm tắt nhanh cách nấu cháo lòng Bình Định

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Ngán Ngon Chuẩn Vị Quảng Ninh?
- Sơ chế lòng heo: Rửa sạch lòng heo với muối, chanh hoặc giấm. Lộn trái ruột non để làm sạch bên trong, sau đó bóp kỹ nhiều lần để loại bỏ hoàn toàn mùi hôi.
- Rang gạo và nấu cháo: Rang gạo tẻ và gạo nếp trên chảo nóng cho đến khi hạt gạo se lại và có mùi thơm. Vo sạch rồi cho vào nồi cùng xương heo và nước, hầm trên lửa nhỏ cho đến khi cháo nhừ và sánh mịn.
- Luộc lòng và huyết: Luộc riêng từng loại lòng (tim, gan, phèo, dồi…) trong nước có gừng, sả để khử mùi và giữ được độ giòn ngọt. Huyết luộc chín, cắt miếng vừa ăn.
- Hoàn thành nồi cháo: Vớt xương ra khỏi nồi cháo. Nêm nếm gia vị cho vừa ăn. Thái lòng đã luộc thành miếng mỏng.
- Trình bày và thưởng thức: Múc cháo ra tô, xếp lòng, dồi, huyết lên trên, rắc thêm hành lá, ngò rí, tiêu xay. Ăn nóng kèm với bánh tráng nướng và nước mắm gừng cay nồng.
Cháo lòng Bình Định có gì đặc biệt so với các vùng miền khác?

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Hạt É Sương Sâm Thanh Mát Giải Nhiệt?
Nói đến cháo lòng, mỗi vùng miền lại có một phiên bản riêng, tạo nên sự phong phú cho bản đồ ẩm thực Việt Nam. Cháo lòng miền Bắc thường loãng hơn, hạt gạo nở bung nhưng không quá sánh, ăn kèm với quẩy giòn. Cháo lòng miền Nam lại có vị ngọt hơn, thường được nấu cùng huyết và đôi khi có cả giá đỗ, hẹ. Vậy điều gì đã làm nên sự khác biệt và danh tiếng cho tô cháo lòng đất võ?
Điểm nhấn đầu tiên và quan trọng nhất của cháo lòng Bình Định chính là phần nước dùng. Cháo được nấu từ nước hầm xương heo, tạo nên vị ngọt thanh tự nhiên, đậm đà mà không cần dùng nhiều bột ngọt. Hạt cháo được nấu từ gạo tẻ ngon, đôi khi pha thêm một chút gạo nếp để tạo độ sánh dẻo. Người Bình Định thường rang gạo sơ qua trước khi nấu, một công đoạn tuy nhỏ nhưng lại giúp hạt cháo khi nở không bị nát, thơm hơn và có màu sắc hấp dẫn hơn.
Thứ hai, “linh hồn” của món ăn nằm ở đĩa lòng luộc. Lòng heo được chọn lựa kỹ càng, phải là loại tươi ngon nhất trong ngày. Quá trình sơ chế cực kỳ công phu để loại bỏ hoàn toàn mùi hôi nhưng vẫn giữ được độ giòn, dai đặc trưng của từng bộ phận. Đĩa lòng đầy đủ thường có tim, gan, cật, phèo non, dồi trường, và đặc biệt là món dồi được nhồi từ huyết, thịt băm, đậu xanh và các loại rau thơm, tạo nên một hương vị vô cùng độc đáo.
Cuối cùng, cách thưởng thức cũng tạo nên nét riêng. Cháo lòng Bình Định không thể thiếu bánh tráng nướng giòn rụm bẻ nhỏ ăn kèm và chén nước mắm gừng ớt được pha chế đặc biệt. Vị mặn đậm đà của mắm, vị cay nồng của gừng ớt, quyện cùng vị ngọt của cháo, vị béo của lòng và sự giòn tan của bánh tráng, tất cả tạo nên một bản hòa tấu hương vị bùng nổ, khiến ai đã thử một lần đều nhớ mãi.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu cháo lòng Bình Định cho 4 người ăn

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Bắp Ngon Sánh Mịn, Thơm Lừng Tại Nhà?
Để thực hiện thành công cách nấu cháo lòng Bình Định, khâu chuẩn bị nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Sự tươi ngon của nguyên liệu sẽ quyết định đến 70% hương vị của món ăn.
Phần cháo
- Gạo tẻ ngon: 200g (khoảng 1 bát)
- Gạo nếp: 50g (khoảng 1/4 bát)
- Xương ống heo: 500g (để hầm lấy nước dùng ngọt)
- Hành tím khô: 3 củ
- Gừng tươi: 1 nhánh nhỏ
Phần lòng heo
- Tim heo: 200g
- Gan heo: 200g
- Phèo non (ruột non): 300g
- Dồi trường: 200g
- Huyết heo tươi: 300g
- Bạn có thể thêm cật, lá lách, bao tử tùy theo sở thích.
Gia vị và rau ăn kèm
- Gia vị cơ bản: Muối, đường, bột ngọt (mì chính), hạt nêm, tiêu xay.
- Nước mắm ngon: 50ml
- Gừng, tỏi, ớt tươi: để làm nước mắm chấm
- Rau thơm: Hành lá, ngò rí (rau mùi), rau răm.
- Chanh tươi: 1 quả
- Bánh tráng mè nướng (đặc sản Bình Định)
Hướng dẫn chi tiết cách nấu cháo lòng Bình Định
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện từng công đoạn. Hãy tuân thủ các bước sau để đảm bảo món cháo lòng của bạn có hương vị chuẩn nhất.
Bước 1: Sơ chế lòng heo sạch không mùi hôi
Đây là bước quan trọng nhất trong công thức nấu cháo lòng Bình Định, quyết định món ăn có thơm ngon hay không. Lòng heo nếu không được làm sạch kỹ sẽ có mùi hôi rất khó chịu.
Đầu tiên, bạn rửa sơ toàn bộ phần lòng heo qua nước lạnh. Dùng muối hạt chà xát kỹ bề mặt bên ngoài của tim, gan, dồi trường rồi rửa lại thật sạch. Với phèo non, bạn lộn trái, dùng bột mì hoặc muối và giấm/chanh bóp kỹ nhiều lần để loại bỏ hết chất nhầy và cặn bẩn bên trong. Sau đó, rửa lại dưới vòi nước chảy cho đến khi phèo non trắng sạch và không còn nhớt.
Tiếp theo, ngâm toàn bộ phần lòng đã làm sạch vào một thau nước có pha một ít rượu trắng và vài lát gừng đập dập trong khoảng 15-20 phút. Cách làm này giúp khử triệt để mùi hôi còn sót lại, giúp lòng khi luộc sẽ thơm và giòn hơn. Cuối cùng, vớt lòng ra rửa lại một lần nữa với nước sạch và để ráo.
Bước 2: Nấu cháo
Trong khi chờ ngâm lòng, bạn có thể tiến hành nấu cháo. Xương ống heo rửa sạch, chần sơ qua nước sôi để loại bỏ tạp chất và mùi hôi. Sau đó, cho xương vào nồi lớn cùng khoảng 2.5 – 3 lít nước, thêm vào một củ hành tím nướng và một mẩu gừng đập dập, hầm trên lửa nhỏ trong khoảng 1 giờ để lấy nước dùng ngọt thanh.
Gạo tẻ và gạo nếp bạn vo sạch, để ráo nước. Bắc một chiếc chảo lên bếp, cho gạo vào rang trên lửa vừa cho đến khi hạt gạo se lại, chuyển sang màu trắng đục và có mùi thơm nhẹ. Việc rang gạo này là một bí quyết nấu cháo lòng giúp cháo sánh mịn mà không bị nát, đồng thời tăng hương vị cho món ăn.
Sau khi hầm xương đủ thời gian, bạn vớt xương ra (có thể gỡ phần thịt dính ở xương để cho vào cháo sau) và cho phần gạo đã rang vào nồi nước dùng. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, ninh liu riu cho đến khi hạt gạo nở bung, mềm nhừ và cháo có độ sánh mong muốn. Thỉnh thoảng khuấy đều để cháo không bị dính đáy nồi. Quá trình này có thể mất từ 45 phút đến 1 giờ.
Bước 3: Luộc lòng và huyết
Trong lúc ninh cháo, bạn chuẩn bị một nồi nước khác để luộc lòng. Cho vào nồi nước vài lát gừng, một ít đầu hành và một muỗng cà phê muối. Đun nước thật sôi rồi mới cho lòng vào luộc.
Bạn nên luộc riêng từng loại vì thời gian chín của chúng khác nhau. Tim, dồi trường, cật sẽ cần thời gian lâu hơn (khoảng 20-25 phút). Gan và phèo non sẽ nhanh chín hơn (khoảng 10-15 phút). Để kiểm tra lòng đã chín chưa, bạn có thể dùng đũa xiên qua, nếu không thấy nước màu hồng chảy ra là lòng đã chín tới.
Một mẹo nhỏ để giữ lòng được trắng và giòn là ngay sau khi vớt lòng ra khỏi nồi nước luộc, bạn hãy cho ngay vào một tô nước đá lạnh. Việc sốc nhiệt này sẽ giúp lòng giòn ngon hơn rất nhiều. Huyết heo cắt miếng vừa ăn, luộc trong một nồi nước sôi khác cho đến khi chín hẳn rồi vớt ra.
Bước 4: Hoàn thành và nêm nếm nồi cháo
Khi cháo đã nhừ, bạn bắt đầu nêm nếm gia vị. Cho vào nồi cháo khoảng 2 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê bột ngọt và một ít muối. Khuấy đều và nếm lại cho vừa với khẩu vị của gia đình. Vị cháo nên thanh ngọt tự nhiên từ xương, không nên quá mặn.
Phần lòng heo sau khi ngâm nước đá, bạn vớt ra để ráo rồi thái thành những miếng mỏng, vừa ăn. Sắp xếp các loại lòng ra một đĩa riêng để khi ăn ai thích phần nào có thể tự lấy.
Bước 5: Trình bày và thưởng thức
Đây là bước cuối cùng để hoàn thiện món ăn. Múc cháo nóng ra tô, rắc lên trên một ít hành lá, ngò rí, rau răm thái nhỏ và một chút tiêu xay cho thơm. Khi ăn, bạn xếp các loại lòng đã thái mỏng lên trên mặt cháo. Dọn ăn kèm với đĩa lòng luộc, bánh tráng nướng và một chén nước mắm gừng cay nồng. Vị ngon của món ăn sẽ được nhân lên gấp bội khi thưởng thức theo cách này.
Bí quyết để có món cháo lòng Bình Định ngon chuẩn vị
Để nâng tầm món ăn, ngoài việc tuân thủ cách nấu cháo lòng Bình Định cơ bản, bạn có thể áp dụng thêm một vài bí quyết nhỏ sau đây.
Cách chọn lòng heo tươi ngon
Lòng heo tươi là yếu tố quyết định. Bạn nên đi chợ thật sớm để chọn được bộ lòng ngon nhất. Lòng tươi có màu sắc tự nhiên, hồng hào, không có vết thâm tím hay mùi lạ. Phèo non nên chọn đoạn dày, có màu trắng hồng. Gan có màu đỏ sẫm, bề mặt mịn màng. Tim heo săn chắc, màu đỏ tươi.
Mẹo khử mùi hôi của lòng hiệu quả
Ngoài chanh, giấm, muối, bạn có thể dùng nước vo gạo để rửa lòng. Axit nhẹ trong nước vo gạo có khả năng tẩy sạch chất bẩn và khử mùi rất tốt. Hoặc bạn có thể dùng một ít rượu mai quế lộ để ướp lòng sau khi sơ chế, giúp lòng thơm hơn khi luộc.
Tỷ lệ gạo và nước để cháo sánh mịn
Tỷ lệ vàng thường là 1 phần gạo và 10-12 phần nước. Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể thay đổi tùy thuộc vào loại gạo và sở thích ăn cháo đặc hay loãng của gia đình bạn. Rang gạo trước khi nấu sẽ giúp kiểm soát độ nở của gạo tốt hơn, cháo không bị vữa.
Nước mắm gừng – Linh hồn của món ăn
Đừng bao giờ bỏ qua chén nước mắm gừng. Giã nhuyễn gừng, tỏi, ớt. Pha cùng nước mắm ngon, một chút đường và nước cốt chanh theo tỷ lệ vừa miệng. Chén nước mắm gừng cay nồng, thơm lừng sẽ làm tăng hương vị của lòng luộc và cân bằng vị béo của món ăn một cách hoàn hảo.
Những lưu ý quan trọng khi nấu và bảo quản cháo lòng
Cháo lòng là món ăn ngon nhất khi dùng nóng. Nếu không ăn hết trong một lần, bạn nên bảo quản cháo và lòng riêng biệt. Cháo có thể để trong ngăn mát tủ lạnh 1-2 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần hâm nóng lại.
Phần lòng luộc cũng nên được bọc kín và bảo quản trong tủ lạnh. Tuy nhiên, lòng để qua ngày sẽ không còn giữ được độ giòn ngon như ban đầu. Tốt nhất là bạn nên ước lượng và nấu một lượng vừa đủ cho gia đình.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nội tạng động vật chứa nhiều cholesterol, vì vậy những người có tiền sử bệnh tim mạch, mỡ máu cao nên hạn chế tiêu thụ. Mọi người nên thưởng thức món ăn này một cách điều độ để đảm bảo sức khỏe. Để tìm hiểu thêm nhiều công thức nấu ăn ngon và mẹo vặt nhà bếp hữu ích, bạn có thể tham khảo tại cholaithieu.com.
Các câu hỏi thường gặp về cách nấu cháo lòng Bình Định
-
Tại sao cháo của tôi bị khê?
Cháo bị khê thường do bạn nấu lửa quá to hoặc không khuấy đều, khiến gạo bị dính và cháy ở đáy nồi. Hãy luôn ninh cháo ở lửa nhỏ và khuấy đều sau mỗi 10-15 phút. -
Làm sao để gan luộc không bị khô và đắng?
Không nên luộc gan quá lâu. Khi nước sôi, cho gan vào luộc khoảng 10-12 phút là chín. Luộc quá kỹ sẽ làm gan bị khô, cứng và có vị đắng. Ngâm gan vào nước đá ngay sau khi luộc cũng giúp gan mềm và ngon hơn. -
Có thể dùng nồi áp suất để nấu cháo không?
Hoàn toàn có thể. Nấu cháo bằng nồi áp suất sẽ tiết kiệm thời gian hơn rất nhiều. Bạn chỉ cần cho xương và gạo đã rang vào nồi, hầm trong khoảng 20-25 phút là cháo đã nhừ.
Với những hướng dẫn chi tiết từ khâu chọn nguyên liệu, sơ chế đến cách nấu và thưởng thức, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu cháo lòng Bình Định thơm ngon, chuẩn vị. Món ăn này không chỉ làm phong phú thêm thực đơn hàng ngày mà còn là cách để bạn mang hương vị ẩm thực đặc sắc của một vùng đất về với gia đình. Chúc bạn thành công và có những bữa ăn thật ấm cúng bên người thân yêu.
