Chè củ năng là món tráng miệng giải nhiệt quen thuộc, được yêu thích bởi vị ngọt thanh, cảm giác giòn sần sật vui miệng và công dụng làm mát cơ thể hiệu quả. Mặc dù có nhiều biến tấu, nhưng việc nắm vững cách nấu chè củ năng ngon đúng điệu không hề phức tạp. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ là cẩm nang toàn diện, giúp bạn tự tin vào bếp và thực hiện thành công nhiều phiên bản chè củ năng hấp dẫn để chiêu đãi cả gia đình trong những ngày hè oi ả.
Tóm tắt các bước nấu chè củ năng cơ bản
- Sơ chế nguyên liệu: Củ năng gọt vỏ, rửa sạch, cắt hạt lựu và ngâm nước lạnh để giữ độ trắng giòn. Các nguyên liệu kết hợp khác như hạt sen, táo đỏ, nhãn nhục cũng được rửa sạch và ngâm nở nếu cần.
- Chuẩn bị màu (tùy công thức): Tạo màu tự nhiên cho củ năng từ nước lá dứa, nước củ dền hoặc giữ màu trắng nguyên bản.
- Áo bột và luộc củ năng: Trộn đều củ năng đã sơ chế với bột năng, sau đó luộc trong nước sôi cho đến khi củ năng nổi lên và lớp vỏ bột bên ngoài trở nên trong suốt. Vớt ra ngâm ngay vào nước đá để các hạt không dính vào nhau.
- Nấu nước đường: Đun sôi nước lọc với đường phèn và lá dứa để tạo hương thơm. Nấu cho đến khi đường tan hoàn toàn.
- Hoàn thành: Cho củ năng đã luộc và các nguyên liệu khác (hạt sen, táo đỏ…) vào nồi nước đường, nấu thêm vài phút rồi tắt bếp.
- Thưởng thức: Múc chè ra chén, thêm nước cốt dừa, đá bào và thưởng thức.
Nguồn gốc và sức hấp dẫn của món chè củ năng
Chè củ năng không phải là một món ăn có lịch sử quá lâu đời hay phức tạp, mà nó là sự sáng tạo tuyệt vời của ẩm thực dân gian, đặc biệt phổ biến ở các nước nhiệt đới châu Á, trong đó có Việt Nam. Món chè này ra đời từ chính nhu cầu giải nhiệt bằng những nguyên liệu sẵn có, mát lành từ thiên nhiên.
Sức hấp dẫn cốt lõi của món chè này đến từ kết cấu độc đáo của củ năng. Sau khi được chế biến, củ năng vẫn giữ được độ giòn đặc trưng, sần sật khi nhai, tạo ra một trải nghiệm vị giác vô cùng thú vị. Kết hợp với vị ngọt thanh của đường phèn và hương thơm nhẹ nhàng từ lá dứa hay vị béo ngậy của nước cốt dừa, chè củ năng trở thành lựa chọn hoàn hảo để xua tan cái nóng.
Bí quyết chọn củ năng tươi ngon và sơ chế đúng cách
Chất lượng của củ năng là yếu tố quyết định đến 80% độ ngon của món chè. Một mẻ củ năng tươi ngon sẽ giòn, ngọt và mọng nước.
Cách chọn mua củ năng
Bạn nên chọn những củ năng tròn đều, cầm chắc tay, vỏ có màu nâu sẫm tự nhiên và còn dính một lớp đất mỏng. Đây là dấu hiệu củ năng mới được thu hoạch. Tránh những củ có vỏ nhăn nheo, mềm nhũn, hoặc có đốm đen, vì đây là củ đã để lâu, bị mất nước và có thể bị hỏng bên trong.
Kỹ thuật sơ chế củ năng không bị thâm đen
Sơ chế củ năng đòi hỏi một chút kiên nhẫn. Đầu tiên, bạn rửa sạch lớp đất bên ngoài. Dùng một con dao nhỏ, sắc để gọt bỏ lớp vỏ nâu. Bước quan trọng nhất là ngay sau khi gọt xong, bạn phải ngâm củ năng vào một thau nước lạnh có pha một ít muối loãng hoặc vài giọt nước cốt chanh. Việc này giúp ngăn củ năng tiếp xúc với không khí, tránh bị oxy hóa và giữ được màu trắng đẹp mắt.
Sau khi gọt hết, bạn rửa lại củ năng với nước sạch rồi tiến hành cắt hạt lựu hoặc thái lát tùy theo công thức chè củ năng mà bạn lựa chọn.
Hướng dẫn 5 cách nấu chè củ năng đa dạng hương vị
Dưới đây là 5 công thức phổ biến và được yêu thích nhất, mỗi loại mang một hương vị đặc trưng riêng nhưng đều giữ được tinh thần thanh mát, giải nhiệt của món chè.
1. Chè củ năng hạt sen truyền thống
Đây là sự kết hợp kinh điển, mang đến vị bùi thơm của hạt sen hòa quyện cùng sự giòn ngọt của củ năng. Món chè này không chỉ ngon miệng mà còn có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon.
Nguyên liệu:
- Củ năng: 300g
- Hạt sen tươi (hoặc khô): 200g
- Đường phèn: 250g (điều chỉnh theo khẩu vị)
- Nước lọc: 1.5 lít
Các bước thực hiện:
Đầu tiên, bạn cần sơ chế củ năng như đã hướng dẫn, gọt vỏ và cắt hạt lựu. Đối với hạt sen, nếu dùng loại tươi, bạn chỉ cần bỏ tim sen để tránh vị đắng. Nếu dùng hạt sen khô, bạn cần ngâm trong nước ấm khoảng 2 tiếng cho mềm.
Tiếp theo, cho hạt sen vào nồi cùng 1.5 lít nước, hầm trên lửa vừa cho đến khi hạt sen chín mềm nhưng không bị nát. Một mẹo nhỏ là không nên nấu quá lâu vì sẽ làm nước chè bị đục. Khi hạt sen vừa chín tới, bạn vớt ra tô và ướp ngay với đường phèn. Việc ướp đường khi hạt sen còn nóng sẽ giúp đường ngấm sâu vào bên trong, tạo vị ngọt đậm đà.
Sau khi đường tan hết, bạn trút toàn bộ tô hạt sen và đường vào lại nồi nước luộc sen. Bật bếp đun sôi trở lại, sau đó cho củ năng đã cắt hạt lựu vào nấu cùng. Đun thêm khoảng 5-7 phút cho củ năng chín tới nhưng vẫn giữ độ giòn rồi tắt bếp.
2. Chè củ năng lá dứa nước cốt dừa (kiểu Thái)
Phiên bản này có màu xanh bắt mắt từ lá dứa và vị béo ngậy đặc trưng của nước cốt dừa, gợi nhớ đến món chè Thái nổi tiếng.
Nguyên liệu:
- Củ năng: 300g
- Bột năng: 100g
- Lá dứa: 1 bó nhỏ
- Nước cốt dừa: 200ml
- Đường phèn: 200g
- Một ít muối, vừng rang, đậu phộng rang
Các bước thực hiện:
Củ năng sau khi gọt vỏ và cắt hạt lựu, bạn chia làm hai phần. Một phần giữ nguyên màu trắng, phần còn lại ngâm trong nước cốt lá dứa (lá dứa xay nhuyễn với ít nước, lọc lấy nước cốt) khoảng 15 phút để tạo màu xanh đẹp mắt.
Sau đó, vớt củ năng ra để ráo nước rồi cho từng phần vào túi zip hoặc hộp, thêm bột năng vào và xóc đều để bột áo một lớp mỏng quanh từng viên củ năng. Rây nhẹ để loại bỏ bột thừa. Tiếp đến, đun một nồi nước sôi, luộc riêng từng phần củ năng. Khi thấy củ năng nổi lên trên mặt nước và lớp vỏ bột bên ngoài trong lại là đã chín. Vớt chúng ra và ngâm ngay vào một tô nước đá lạnh để không bị dính.
Để nấu nước chè, bạn đun sôi 800ml nước lọc với đường phèn và vài cọng lá dứa đã rửa sạch, cột lại cho thơm. Khi đường tan hết, bạn vớt bỏ lá dứa. Trong một chén riêng, hòa tan 100ml nước cốt dừa với một ít muối và một muỗng canh bột năng để tạo độ sánh nhẹ. Múc chè củ năng ra chén, chan nước cốt dừa lên trên, rắc thêm chút vừng và đậu phộng rang là có thể thưởng thức.
3. Chè củ năng nhãn nhục táo đỏ
Đây là món chè dưỡng nhan, bổ dưỡng với sự kết hợp của nhãn nhục ngọt thơm và táo đỏ giàu dinh dưỡng, rất tốt cho sức khỏe.
Nguyên liệu:
- Củ năng: 200g
- Nhãn nhục khô: 100g
- Táo đỏ khô: 100g
- Hạt sen (tùy chọn): 100g
- Đường phèn: 200g
- Lá dứa: vài cọng
Các bước thực hiện:
Củ năng gọt vỏ, cắt miếng vừa ăn. Nhãn nhục và táo đỏ rửa sạch, ngâm trong nước ấm khoảng 15 phút cho nở mềm. Nếu dùng thêm hạt sen, bạn cũng hầm riêng cho chín mềm như công thức đầu tiên.
Bắc một nồi lớn với khoảng 1.5 lít nước, cho bó lá dứa và đường phèn vào đun sôi cho đến khi đường tan hoàn toàn và nước có mùi thơm dịu. Tiếp theo, bạn cho táo đỏ vào nấu trước khoảng 10 phút để táo ra vị ngọt. Sau đó, cho nhãn nhục và hạt sen (nếu có) vào nấu thêm 5 phút.
Cuối cùng, cho củ năng vào nồi, đun sôi lại rồi nấu thêm khoảng 3-5 phút nữa thì tắt bếp. Lưu ý không nấu củ năng quá lâu sẽ làm mất đi độ giòn đặc trưng. Món chè này dùng nóng hay lạnh đều rất ngon.
4. Chè củ năng nấu trong trái dừa
Một cách làm chè củ năng sáng tạo và đẹp mắt là nấu và trình bày trực tiếp trong trái dừa. Vị ngọt của nước dừa tươi hòa quyện với các nguyên liệu tạo nên một hương vị rất riêng.
Nguyên liệu:
- Củ năng: 300g
- Bột năng: 100g
- Nước dừa tươi: 1 quả
- Cơm dừa non: nạo sợi
- Nước cốt dừa: 150ml
- Bột rau câu dẻo: 5g
- Đường: 150g
Các bước thực hiện:
Đầu tiên, bạn chuẩn bị phần củ năng áo bột và luộc chín như trong công thức chè lá dứa. Sau đó, bạn chặt quả dừa, giữ lại phần nước và nạo lấy phần cơm dừa non.
Để làm phần thạch dừa, bạn hòa tan bột rau câu với nước dừa tươi và một ít đường, đun sôi nhẹ rồi đổ một lớp mỏng vào trong quả dừa, để nguội cho đông lại.
Phần nước chè được nấu từ nước cốt dừa pha loãng với nước lọc, thêm đường và đun sôi. Bạn có thể thêm một ít bột năng pha loãng để tạo độ sánh nhẹ. Khi ăn, bạn cho phần củ năng đã luộc, cơm dừa non vào trong quả dừa đã có lớp thạch, sau đó chan nước cốt dừa lên trên.
5. Chè củ năng củ dền nhiều màu sắc
Món chè này không chỉ ngon miệng mà còn cực kỳ bắt mắt với màu đỏ hồng tự nhiên từ củ dền, rất thích hợp cho những bữa tiệc nhỏ.
Nguyên liệu:
- Củ năng: 400g
- Củ dền: 1 củ nhỏ
- Lá dứa: 1 bó nhỏ
- Bột năng: 150g
- Nước cốt dừa, đường phèn
Các bước thực hiện:
Củ dền và lá dứa bạn xay riêng với nước, lọc lấy nước cốt để tạo màu. Củ năng sau khi cắt hạt lựu, bạn chia làm 3 phần: một phần ngâm nước củ dền, một phần ngâm nước lá dứa, và phần còn lại giữ màu trắng.
Sau khi củ năng đã ngấm màu, bạn vớt ra và tiến hành áo bột năng, luộc chín và ngâm nước đá tương tự như các công thức trên. Nhờ vậy, bạn sẽ có những viên củ năng nhiều màu sắc rực rỡ. Nước chè vẫn được nấu từ nước lọc, đường phèn và lá dứa. Khi thưởng thức, bạn múc các loại củ năng nhiều màu vào chén, chan nước đường và thêm nước cốt dừa béo ngậy.
Những lưu ý quan trọng để món chè củ năng luôn hoàn hảo
Để đảm bảo món chè của bạn luôn thành công, hãy ghi nhớ một vài mẹo nhỏ. Thứ nhất, luôn ưu tiên sử dụng đường phèn thay vì đường cát, vì đường phèn cho vị ngọt thanh, không gắt và làm nước chè trong hơn.
Thứ hai, bước ngâm củ năng đã luộc vào nước đá là cực kỳ quan trọng. Nó không chỉ giúp các viên chè không dính vào nhau mà còn làm tăng độ giòn cho lớp vỏ bột năng bên ngoài. Cuối cùng, đừng bao giờ nấu củ năng quá lâu trong nước đường, chỉ cần nấu sôi lại vài phút là đủ để giữ trọn vẹn độ giòn tự nhiên của nó.
Hy vọng với những chia sẻ chi tiết và cụ thể trên, bạn đã nắm vững cách nấu chè củ năng với nhiều phiên bản đa dạng để làm phong phú thêm thực đơn tráng miệng của gia đình. Đừng ngần ngại vào bếp trổ tài, bởi một chén chè thanh mát, giòn ngọt tự tay làm chắc chắn sẽ là món quà ý nghĩa nhất dành cho những người thân yêu. Chúc bạn thành công

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đậu Trắng Cúng Thôi Nôi Chuẩn Vị?

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Mú Hấp Xì Dầu Thơm Ngon, Đậm Vị Nhà Hàng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Các Món Đám Giỗ Ngon Đúng Chuẩn?


