Món Ngon
Cách nấu chè cúng Rằm tháng Giêng ngon đúng chuẩn?
Rằm tháng Giêng, hay Tết Nguyên Tiêu, là ngày rằm quan trọng bậc nhất trong năm theo văn hóa Việt. Bên cạnh mâm cỗ mặn hoặc chay tươm tất, một chén chè ngọt ngào dâng lên tổ tiên không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới viên mãn, ngọt ngào. Tuy nhiên, cách nấu chè cúng Rằm tháng Giêng sao cho vừa thơm ngon, đẹp mắt lại trọn vẹn ý nghĩa thì không phải ai cũng biết. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các công thức và mẹo vặt để bạn chuẩn bị mâm cúng trọn vẹn nhất.
Tóm tắt các bước nấu chè trôi nước cúng Rằm
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Gà Nấu Bao Tử Ngon Chuẩn Vị, Đơn Giản Tại Nhà
- Chuẩn bị nhân đậu xanh: Ngâm, hấp chín đậu xanh, sau đó sên nhuyễn với dừa nạo, đường và một chút dầu ăn cho đến khi nhân tạo thành khối dẻo mịn.
- Nhào vỏ bánh: Trộn đều bột nếp với nước ấm và các loại bột tạo màu tự nhiên (nếu có) rồi nhào kỹ cho đến khi bột trở thành một khối dẻo, mịn, không dính tay.
- Bọc bánh và luộc: Chia nhỏ vỏ bánh, ấn dẹt rồi cho viên nhân đậu xanh vào giữa, vo tròn. Đun sôi một nồi nước và thả các viên bánh vào luộc cho đến khi chúng nổi lên trên bề mặt.
- Nấu nước đường gừng: Đun sôi nước lọc cùng với đường thốt nốt và gừng tươi thái sợi để tạo ra phần nước dùng thơm nồng, ấm áp.
- Hoàn thành: Vớt bánh đã luộc chín cho vào nồi nước đường gừng, đun nhỏ lửa thêm vài phút để bánh thấm vị ngọt. Khi ăn, múc ra bát và rưới thêm nước cốt dừa, rắc mè rang.
Ý nghĩa của món chè trong mâm cúng Rằm tháng Giêng
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hạt Bo Bo Dẻo Thơm, Không Bị Sượng Chi Tiết Nhất
Trong văn hóa ẩm thực và tâm linh của người Việt, các món chè ngọt luôn mang những ý nghĩa đặc biệt. Chè tượng trưng cho sự ngọt ngào, may mắn và sum vầy. Việc dâng cúng chè trong ngày Rằm tháng Giêng mang theo nhiều ước nguyện tốt đẹp cho một khởi đầu mới.
Món chè trôi nước với những viên bánh tròn đầy tượng trưng cho sự đoàn viên, viên mãn. Màu sắc của các loại chè cũng mang ý nghĩa riêng, như màu đỏ của gấc trong xôi gấc là biểu tượng của may mắn, son sắt. Vị ngọt thanh của chè là lời cầu chúc cho một năm mới hanh thông, mọi việc đều suôn sẻ, ngọt ngào như chính hương vị của nó. Vì vậy, chuẩn bị một món chè ngon dâng cúng là một phần không thể thiếu để mâm cỗ ngày Rằm thêm phần trọn vẹn, ấm cúng.
Hướng dẫn 5 cách nấu chè cúng Rằm tháng Giêng chi tiết
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Gạo Nếp Cẩm Dẻo Thơm Không Bị Sượng?
Dưới đây là 5 công thức nấu chè và xôi chè phổ biến, dễ thực hiện nhưng vẫn đảm bảo sự trang trọng và thơm ngon cho mâm cúng ngày Rằm quan trọng này.
Xôi chè dân dã
Đây là món ăn kết hợp độc đáo giữa vị dẻo thơm của xôi nếp và vị ngọt thanh của chè hoa cau. Món ăn này tuy dân dã nhưng lại vô cùng tinh tế, thể hiện sự hòa quyện, gắn kết.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Gạo nếp ngon: 300g
- Đậu xanh không vỏ: 170g
- Đường trắng: 100g
- Bột năng: 2 muỗng canh
- Dầu ăn: 1 muỗng canh
- Muối: 1g (khoảng 1/4 muỗng cà phê)
Các bước thực hiện chi tiết
Đầu tiên, bạn cần vo sạch gạo nếp và ngâm qua đêm (khoảng 6-8 tiếng) để hạt nếp ngậm đủ nước, khi đồ sẽ mềm và dẻo hơn. Đậu xanh cũng được vo sạch và ngâm trong nước ấm khoảng 2-4 tiếng cho nở mềm. Sau khi ngâm, vớt cả hai ra để ráo nước.
Tiếp theo, bạn hấp chín toàn bộ phần đậu xanh. Sau khi đậu chín, chia làm hai phần. Lấy 1/3 số đậu giữ nguyên hạt, 2/3 còn lại bạn cho vào cối giã hoặc máy xay để xay thật nhuyễn. Lấy một nửa phần đậu xanh đã xay nhuyễn trộn đều với gạo nếp, thêm một chút muối rồi cho vào xửng hấp đến khi xôi chín mềm.
Khi xôi đã chín, đổ ra một cái mâm hoặc tô lớn. Cho nốt phần đậu xanh xay còn lại vào và dùng tay sạch đeo găng tay xoa đều. Thao tác này giúp các hạt xôi tơi ra và được áo đều một lớp bột đậu xanh vàng óng bên ngoài, tạo nên hương vị đặc trưng.
Để nấu phần chè, bạn cho lượng nước vừa đủ vào nồi, thêm đường và khuấy đều cho tan rồi đun sôi. Trong lúc chờ nước sôi, hòa tan bột năng với một chút nước lọc ở bát riêng. Khi nước đường sôi, từ từ đổ bát nước bột năng vào nồi, vừa đổ vừa khuấy đều tay để bột không bị vón cục. Bạn điều chỉnh lượng bột năng để chè có độ sánh đặc vừa ý, sau đó cho phần đậu xanh nguyên hạt đã hấp chín vào, khuấy nhẹ và tắt bếp.
Mẹo nhỏ để món xôi chè hoàn hảo
Để xôi được dẻo ngon, bạn nên chọn loại nếp cái hoa vàng. Khi hấp xôi, thỉnh thoảng mở nắp và dùng đũa xới nhẹ để xôi chín đều hơn. Khi pha bột năng, luôn dùng nước nguội để bột tan hoàn toàn trước khi cho vào nước sôi.
Xôi gấc cốt dừa
Màu đỏ rực rỡ của gấc tượng trưng cho may mắn, tài lộc, khiến xôi gấc trở thành món không thể thiếu trong các dịp lễ tết quan trọng. Kết hợp với vị béo ngậy của nước cốt dừa, món xôi này càng trở nên hấp dẫn.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Gạo nếp: 2 chén (khoảng 400g)
- Gấc chín: 1 quả (chọn quả có gai nở đều, vỏ đỏ cam)
- Nước cốt dừa: 100ml
- Đường trắng: 70g
- Rượu trắng: 1 muỗng canh
- Dầu ăn: 1 muỗng canh
- Muối: 1/4 muỗng cà phê
Các bước thực hiện chi tiết
Gạo nếp sau khi vo sạch, bạn ngâm với nước ấm ít nhất 4 tiếng hoặc để qua đêm cho mềm. Bổ đôi quả gấc, dùng muỗng nạo lấy phần thịt gấc màu đỏ. Cho thịt gấc vào bát cùng với rượu trắng và dầu ăn, dùng tay bóp nhẹ để thịt gấc tan ra và tách khỏi hạt. Dùng rây lọc để loại bỏ hạt, giữ lại phần thịt gấc mịn màng.
Vớt gạo nếp đã ngâm ra rổ, xả lại với nước lạnh rồi để ráo. Trộn đều gạo nếp với phần thịt gấc đã lọc và một chút muối. Đun sôi một nồi nước, cho xửng hấp lên rồi cho nếp đã trộn vào, dàn đều và hấp trong khoảng 10 phút.
Sau 10 phút, bạn rưới đều một nửa lượng nước cốt dừa đã chuẩn bị lên bề mặt xôi, dùng đũa xới nhẹ rồi hấp tiếp 5-7 phút nữa. Tiếp tục cho phần nước cốt dừa còn lại vào, trộn đều và hấp thêm 5 phút. Cuối cùng, cho đường vào xới đều và hấp thêm khoảng 7-8 phút cho đường tan và ngấm hoàn toàn vào xôi là có thể tắt bếp.
Xôi sau khi chín có thể cho vào khuôn gỗ hoặc khuôn nhựa đã thoa một lớp dầu ăn mỏng để chống dính, nén chặt rồi úp ra đĩa để tạo hình đẹp mắt.
Mẹo nhỏ để xôi gấc lên màu đẹp
Việc thêm một chút rượu trắng khi trộn gấc không chỉ giúp màu gấc lên đỏ tươi hơn mà còn làm tăng hương vị cho món xôi. Khi hấp, bạn nên lót một lớp vải màn dưới đáy xửng để xôi không bị nhão do hơi nước.
Chè trôi nước ngũ sắc
Chè trôi nước với ý nghĩa sum vầy, viên mãn là lựa chọn hàng đầu cho mâm cúng Rằm. Phiên bản ngũ sắc không chỉ ngon miệng mà còn vô cùng đẹp mắt, làm mâm cúng thêm phần sinh động.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Phần nhân: 200g đậu xanh không vỏ, 50g dừa nạo, 30g hành phi, 100g sữa đặc, 30ml dầu ăn.
- Phần vỏ: 700g bột nếp, 100ml sữa tươi không đường và nguyên liệu tạo màu tự nhiên (100g khoai lang tím, 65g thịt gấc, 30g bột trà xanh).
- Phần nước đường: 300g đường thốt nốt, 2 củ gừng.
- Phần nước cốt dừa: 150ml nước cốt dừa, 1/2 muỗng cà phê bột năng, 20g mè trắng rang.
Các bước thực hiện chi tiết
Đầu tiên là công đoạn làm nhân. Đậu xanh vo sạch, ngâm nước khoảng 30 phút rồi cho vào nồi luộc chín mềm. Dùng muỗng tán thật nhuyễn đậu khi còn nóng, sau đó trộn đều với sữa đặc, dừa nạo và hành phi. Bắc chảo lên bếp, cho dầu ăn vào và đổ hỗn hợp đậu xanh vào sên ở lửa vừa. Sên cho đến khi nhân khô ráo, quyện thành một khối không dính chảo thì tắt bếp. Chờ nhân nguội bớt rồi vo thành những viên tròn nhỏ đều nhau.
Tiếp theo là làm vỏ bánh. Cho bột nếp vào một âu lớn, từ từ thêm nước ấm vào và dùng tay nhào đến khi bột tạo thành một khối dẻo mịn, không dính tay. Chia khối bột ra làm 5 phần bằng nhau để tạo màu. Một phần giữ nguyên màu trắng. Một phần trộn với thịt gấc để tạo màu đỏ. Một phần trộn với bột trà xanh pha loãng để tạo màu xanh. Một phần trộn với khoai lang tím đã luộc chín, nghiền nhuyễn để tạo màu tím.
Lấy từng phần bột màu, ấn dẹt rồi đặt viên nhân đậu xanh vào giữa, gói kín lại và vo tròn. Bắc một nồi nước sôi, thả nhẹ nhàng từng viên chè vào luộc. Khi thấy chè nổi lên trên mặt nước nghĩa là đã chín, bạn vớt ra và cho ngay vào tô nước lạnh để bánh săn lại và không bị dính vào nhau.
Để nấu nước đường, bạn cho 1.2 lít nước vào nồi cùng đường thốt nốt và gừng thái sợi, đun sôi cho đường tan hoàn toàn. Sau đó, cho các viên chè đã luộc vào nấu cùng ở lửa nhỏ khoảng 10 phút để chè ngấm vị ngọt thơm của đường gừng.
Những lỗi thường gặp khi nấu chè trôi nước
- Vỏ bánh bị khô cứng: Do tỷ lệ nước và bột chưa chuẩn, bạn đã cho quá ít nước. Hãy thêm từ từ nước ấm vào và nhào lại cho đến khi bột đạt độ dẻo mong muốn.
- Bánh bị vỡ khi luộc: Do gói nhân chưa kỹ hoặc bột quá nhão. Cần đảm bảo mép bột được miết kín và bột có độ dẻo vừa phải.
Xôi vị
Xôi vị là món xôi ngọt đặc trưng của miền Nam với hương thơm nồng nàn của lá dứa, lá cẩm và một chút đặc biệt từ bột tai vị (hoa hồi). Món xôi này có cấu trúc nhiều lớp đẹp mắt, rất phù hợp để dâng cúng.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Gạo nếp: 500g
- Đậu xanh không vỏ: 300g
- Lá cẩm: 100g
- Lá dứa (lá nếp): 200g
- Nước cốt dừa: 550ml
- Đường trắng: 150g
- Bột tai vị (bột hoa hồi): 4g
- Mè trắng rang: 20g
Các bước thực hiện chi tiết
Đầu tiên, bạn cần tạo màu tự nhiên. Lá cẩm rửa sạch, nấu với nước lọc để lấy nước màu tím. Lá dứa rửa sạch, cắt nhỏ, xay với ít nước rồi lọc lấy nước cốt màu xanh. Chia 500g gạo nếp làm hai phần, một phần ngâm với nước lá cẩm, phần còn lại ngâm với nước cốt lá dứa trong khoảng 2-3 giờ rồi vớt ra để ráo.
Tiếp đến, bạn hấp chín riêng hai phần nếp này. Trong lúc chờ xôi chín, hãy sên nhân đậu xanh. Cho đậu xanh đã hấp chín vào chảo cùng 150ml nước cốt dừa và 50g đường, sên trên lửa nhỏ đến khi đậu tạo thành một khối mịn, dẻo.
Khi xôi lá cẩm đã chín, cho vào chảo chống dính cùng 200ml nước cốt dừa, 50g đường và 2g bột tai vị. Đảo đều tay trên lửa nhỏ cho đến khi xôi quyện thành một khối dẻo, không dính chảo. Làm tương tự với phần xôi lá dứa.
Để tạo hình, bạn lót lá chuối hoặc giấy nến vào khuôn, quét một lớp dầu ăn mỏng. Rắc mè rang xuống đáy khuôn, sau đó lần lượt cho lớp xôi màu tím, lớp nhân đậu xanh và cuối cùng là lớp xôi màu xanh vào. Dùng muỗng nén chặt từng lớp. Để khuôn xôi nguội ít nhất 30 phút rồi mới lấy ra và cắt thành từng miếng vừa ăn. Để có thêm nhiều công thức nấu ăn ngon, bạn có thể ghé thăm cholaithieu.com.
Xôi bắp lá dứa
Xôi bắp lá dứa là món ăn sáng quen thuộc nhưng cũng rất thích hợp để làm món cúng chay bởi sự mộc mạc và hương vị thơm ngon. Mùi thơm của lá dứa, vị ngọt dẻo của bắp nếp tạo nên một món xôi vô cùng hấp dẫn.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Bắp nếp: 2 trái
- Gạo nếp: 500g
- Lá dứa: 100g
- Đậu phộng rang: 200g
- Đường trắng: 200g
- Muối: 2g
Các bước thực hiện chi tiết
Lá dứa rửa sạch, cắt khúc rồi cho vào máy xay sinh tố cùng một ít nước, xay nhuyễn và lọc lấy phần nước cốt màu xanh. Gạo nếp vo sạch, để ráo rồi cho vào ngâm với nước cốt lá dứa khoảng 2 giờ để nếp vừa mềm vừa có màu xanh đẹp mắt.
Bắp nếp bạn lột vỏ, dùng dao tách lấy hạt. Sau khi ngâm nếp xong, vớt ra rổ để ráo nước rồi trộn đều với hạt bắp và một chút muối.
Cho hỗn hợp gạo nếp và bắp vào xửng, đem hấp chín. Hấp khoảng 20 phút thì bạn mở nắp, dùng đũa xới đều xôi lên để các hạt chín đều và tơi xốp, sau đó hấp thêm khoảng 10 phút nữa là xôi chín hoàn toàn.
Xôi sau khi chín múc ra đĩa. Món này thường được ăn kèm với muối mè đậu phộng. Để làm muối mè, bạn giã nhuyễn đậu phộng rang cùng với đường và một ít muối. Khi ăn, rắc hỗn hợp này lên trên xôi và thưởng thức.
Việc chuẩn bị một mâm cúng tươm tất với những món chè tự tay làm không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn là cách gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống. Hy vọng với những chia sẻ chi tiết trên, bạn đã nắm vững cách nấu chè cúng Rằm tháng Giêng ngon và ý nghĩa, để dâng lên ông bà tổ tiên những món quà quê ngọt ngào nhất. Chúc bạn và gia đình có một ngày Rằm tháng Giêng ấm áp, viên mãn và một năm mới an lành, hạnh phúc.
