Mỗi dịp Tết đến xuân về, mâm cỗ dâng lên gia tiên không chỉ là những món ăn mặn đậm đà mà còn có sự góp mặt của những chén chè ngọt ngào, ấm cúng. Việc tự tay chuẩn bị các món chè không chỉ thể hiện sự khéo léo mà còn là cách con cháu bày tỏ lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên. Hiểu được ý nghĩa sâu sắc đó, bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu chè cúng Tết với 3 công thức truyền thống, dễ thực hiện nhưng vô cùng trang trọng và ý nghĩa.
Sơ lược 3 món chè cúng Tết trong bài viết
- Chè Trôi Nước: Tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn viên và trọn vẹn. Món chè với những viên bánh dẻo thơm, nhân đậu xanh ngọt bùi chan cùng nước cốt dừa béo ngậy và nước đường gừng ấm nóng.
- Chè Kho Đậu Xanh: Món chè đặc trưng của miền Bắc, có kết cấu đặc, mịn, vị ngọt thanh và hương thơm tinh tế của đậu xanh. Chè kho thể hiện sự chắc chắn, bền vững và sung túc.
- Chè Con Ong: Gắn liền với hình ảnh những hạt nếp óng ả, dẻo thơm quyện trong mật mía ngọt lịm và hương gừng cay nồng, tượng trưng cho sự no đủ, may mắn cho năm mới.
Ý nghĩa của việc nấu chè trong mâm cỗ cúng Tết
Trong văn hóa ẩm thực của người Việt, các món ngọt, đặc biệt là chè, luôn giữ một vị trí quan trọng. Việc dâng cúng chè trong ngày Tết không chỉ để làm phong phú mâm cỗ mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Vị ngọt của chè tượng trưng cho những mong cầu về một năm mới ngọt ngào, may mắn và vạn sự hanh thông.
Mỗi món chè lại mang một biểu tượng riêng. Chè trôi nước với những viên bánh tròn đầy viên mãn, gợi nhớ về sự sum họp, đoàn tụ của gia đình. Chè kho đậu xanh vàng óng như thỏi vàng, cầu chúc một năm mới tài lộc, thịnh vượng. Chè con ong dẻo thơm lại là biểu tượng của sự no ấm, bền chặt. Chính vì vậy, học cách nấu chè cúng Tết là một phần không thể thiếu để chuẩn bị một cái Tết vẹn tròn.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu chè trôi nước
Chè trôi nước, hay còn gọi là bánh chay, là món chè quen thuộc và được yêu thích nhất trong các dịp lễ quan trọng. Vẻ ngoài tròn trịa, trắng ngần của viên bánh tượng trưng cho sự viên mãn, phúc lộc đầy nhà.
Nguyên liệu cần chuẩn bị

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Hạt Sen Thạch Rau Câu Thanh Mát Tại Nhà
Để có một nồi chè trôi nước thơm ngon đúng vị, việc lựa chọn nguyên liệu tươi mới là bước đầu tiên và quan trọng nhất.
- Phần vỏ bánh:
- Bột nếp: 400g (Nên chọn loại bột nếp ngon, mịn để vỏ bánh dẻo và thơm)
- Khoai lang trắng: 100g (Giúp vỏ bánh mềm dẻo tự nhiên và không bị cứng khi nguội)
- Nước ấm: khoảng 360ml
- Muối: ¼ muỗng cà phê
- Phần nhân đậu xanh:
- Đậu xanh không vỏ: 150g
- Đường trắng: 2 muỗng canh
- Nước cốt dừa: 80ml
- Dừa nạo sợi: 50g
- Hành phi: 2 muỗng canh
- Vani: 1 ống
- Muối: ½ muỗng cà phê
- Phần nước đường gừng:
- Đường thốt nốt: 375g (Tạo màu đẹp và vị ngọt thanh)
- Nước lọc: 1 lít
- Gừng tươi: 1 củ lớn (Thái lát và thái sợi)
- Muối: 1 muỗng cà phê
- Phần nước cốt dừa ăn kèm:
- Nước cốt dừa: 320ml
- Nước lọc: 125ml
- Bột năng: 1 muỗng canh
- Bột gạo: 3.5 muỗng canh
- Muối: ⅓ muỗng cà phê
- Nguyên liệu trang trí: Đậu phộng rang giã dập, mè trắng rang.
Các bước thực hiện chi tiết

Có thể bạn quan tâm: 6 Cách Nấu Chè Của Người Hoa Thanh Mát, Bổ Dưỡng
Thực hiện đúng theo các bước sau sẽ giúp bạn có được món chè trôi nước hoàn hảo để dâng cúng.
Bước 1: Sơ chế và làm nhân đậu xanh

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Hạnh Nhân Sánh Mịn Thơm Ngon Đúng Điệu
Đầu tiên, bạn vo sạch 150g đậu xanh đã cà vỏ, sau đó ngâm trong nước ấm khoảng 1-2 tiếng hoặc ngâm qua đêm cho đậu nở mềm. Sau khi ngâm, vớt đậu ra để ráo nước.

Cho đậu xanh và khoai lang đã gọt vỏ, cắt khúc vào xửng hấp chín. Khi đậu và khoai đã chín mềm, lấy ra và dùng muỗng tán thật nhuyễn khi còn nóng. Chia phần khoai lang đã tán thành hai phần, một phần 50g để trộn vào nhân, phần còn lại để trộn với vỏ bánh.

Bắc chảo lên bếp, cho phần đậu xanh đã tán nhuyễn, 50g khoai lang, 2 muỗng canh đường, ½ muỗng cà phê muối, 80ml nước cốt dừa và 1 ống vani vào sên ở lửa nhỏ. Đảo đều tay liên tục cho đến khi nhân quyện lại thành một khối dẻo, ráo và không dính chảo. Cuối cùng, cho dừa nạo sợi và hành phi vào trộn đều, tắt bếp và để nguội. Khi nhân nguội, chia thành các phần bằng nhau và vo tròn.

Bước 2: Nhào bột vỏ bánh

Trong một âu lớn, trộn đều 400g bột nếp, phần khoai lang 50g còn lại đã tán nhuyễn và ¼ muỗng cà phê muối. Từ từ cho 360ml nước ấm vào hỗn hợp bột, vừa cho vừa dùng tay nhào đều.

Nhào bột liên tục trong khoảng 20-30 phút cho đến khi khối bột trở nên dẻo mịn, đàn hồi và không còn dính tay. Dùng màng bọc thực phẩm bọc kín âu bột và để bột nghỉ khoảng 3-4 tiếng. Việc cho bột nghỉ đủ thời gian sẽ giúp vỏ bánh dẻo và dễ nặn hơn.
Bước 3: Nặn và luộc bánh

Lấy bột ra, nhào sơ lại và chia thành các phần bằng nhau, số lượng tương ứng với số viên nhân đã chuẩn bị. Ấn dẹt viên bột, đặt viên nhân vào giữa rồi túm mép bột lại, vo tròn sao cho vỏ bánh bao kín nhân.
Bắc một nồi nước sôi, thả nhẹ nhàng từng viên bánh vào luộc. Khi bánh chín sẽ nổi lên trên mặt nước. Bạn đun thêm khoảng 1-2 phút nữa rồi vớt bánh ra, thả ngay vào một tô nước lạnh để bánh không bị dính vào nhau và giữ được độ dẻo.
Bước 4: Nấu nước đường gừng và hoàn thành
Cho 1 lít nước, 375g đường thốt nốt và 1 muỗng cà phê muối vào nồi, đun sôi cho đường tan hoàn toàn. Sau đó, cho gừng đã thái lát và thái sợi vào nấu cho đến khi gừng ra mùi thơm và miếng gừng trở nên trong lại.

Vớt các viên bánh trôi từ tô nước lạnh cho vào nồi nước đường. Đun ở lửa nhỏ liu riu cho bánh ngấm vị ngọt của đường và mùi thơm của gừng. Nấu đến khi nước đường hơi sánh lại là món chè đã hoàn thành.
Bước 5: Nấu nước cốt dừa ăn kèm

Trộn đều 320ml nước cốt dừa, 125ml nước lọc, ⅓ muỗng cà phê muối, 1 muỗng canh bột năng và 3.5 muỗng canh bột gạo trong một nồi nhỏ cho hỗn hợp tan hết. Bắc nồi lên bếp, đun ở lửa vừa và khuấy liên tục cho đến khi hỗn hợp sôi nhẹ và sánh lại thì tắt bếp.
Thành phẩm

Múc chè ra bát, chan thêm nước cốt dừa béo ngậy, rắc một ít đậu phộng rang và mè rang lên trên. Món chè trôi nước có vị ngọt thanh của đường thốt nốt, ấm nồng vị gừng, vỏ bánh dẻo thơm quyện với nhân đậu xanh bùi béo, tạo nên một hương vị vô cùng hài hòa và hấp dẫn.
Hướng dẫn cách nấu chè kho đậu xanh

Chè kho là một trong những món chè cúng Tết truyền thống của người miền Bắc. Món chè có màu vàng óng đẹp mắt, kết cấu đặc mịn, khi ăn cảm nhận rõ vị ngọt thanh và hương thơm đặc trưng của đậu xanh, rất thích hợp để dâng lên bàn thờ tổ tiên.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Đậu xanh không vỏ: 300g
- Đường trắng: 70g (Có thể điều chỉnh tùy khẩu vị)
- Muối: ½ muỗng cà phê
- Mè trắng rang: 2 muỗng canh
- Nước cốt dừa (tùy chọn): 50ml để tăng độ béo
Các bước thực hiện chi tiết

Bước 1: Nấu chín và xay nhuyễn đậu xanh
Đậu xanh vo sạch, ngâm nước ấm khoảng 3 tiếng cho mềm. Sau đó, cho đậu vào nồi cơm điện cùng một ít muối và lượng nước xâm xấp mặt đậu, nấu chín như nấu cơm.
Khi đậu đã chín mềm, cho toàn bộ đậu vào máy xay sinh tố cùng với đường và nước cốt dừa (nếu có), xay cho đến khi hỗn hợp thật nhuyễn mịn.

Bước 2: Sên chè kho
Bắc một chiếc chảo chống dính lên bếp, đổ hỗn hợp đậu xanh vừa xay vào. Bật lửa ở mức nhỏ nhất và dùng đũa hoặc phới dẹt đảo liên tục theo một chiều. Đây là công đoạn quan trọng nhất, quyết định độ ngon của món chè.
Bạn cần kiên nhẫn sên chè trong khoảng 30-40 phút. Sên cho đến khi chè đặc lại, dẻo, ráo và không còn dính vào chảo nữa là đạt. Chè sên đúng cách sẽ có độ mịn, dẻo và có thể đóng khuôn được.

Thành phẩm
Múc chè ra đĩa hoặc cho vào khuôn để tạo hình. Để chè nguội hoàn toàn rồi rắc mè trắng rang lên trên bề mặt. Chè kho đậu xanh có vị ngọt vừa phải, thơm lừng mùi đậu xanh, kết cấu dẻo mịn tan trong miệng. Món chè này không chỉ ngon mà còn rất đẹp mắt khi bày lên mâm cúng.

Hướng dẫn cách nấu chè con ong
Chè con ong là món ăn đặc sản của người dân miền Bắc, thường xuất hiện trong các dịp lễ Tết. Tên gọi “con ong” bắt nguồn từ hình ảnh những hạt gạo nếp dẻo thơm, óng ả màu nâu của mật mía, trông như những chú ong đang làm tổ, mang ý nghĩa của sự chăm chỉ, cần cù và sung túc.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Gạo nếp cái hoa vàng: 500g (Loại nếp này hạt tròn, dẻo và thơm)
- Mật đường mía: 200ml
- Gừng tươi: 1 củ lớn, giã nhỏ
- Muối tinh: 1 muỗng cà phê
- Mè trắng rang: 2 muỗng canh
Các bước thực hiện chi tiết
Bước 1: Nấu xôi nếp
Gạo nếp vo sạch, ngâm trong nước từ 3-5 tiếng cho hạt gạo ngậm đủ nước. Sau khi ngâm, vớt gạo ra để ráo, xóc đều với 1 muỗng cà phê muối tinh.
Cho gạo vào xửng hấp và đồ thành xôi. Để xôi chín đều và dẻo, bạn nên đồ xôi hai lần lửa. Lần đầu hấp khoảng 20-30 phút, sau đó lấy xôi ra, vẩy thêm chút nước cho tơi rồi hấp lại lần hai khoảng 10-15 phút nữa.
Bước 2: Sên xôi với mật mía và gừng
Một bí quyết nhỏ được chia sẻ trong bài viết gốc là sau khi xôi chín, cho ngay vào thau nước lạnh để các hạt xôi tách rời. Sau đó vớt ra để ráo.
Bắc chảo lên bếp, cho mật đường mía và gừng giã nhỏ vào đun sôi nhẹ cho mật tan và dậy mùi thơm. Tiếp theo, cho phần xôi đã để ráo vào chảo, đảo đều tay ở lửa nhỏ. Sên cho đến khi mật mía và gừng quyện đều vào từng hạt xôi, hỗn hợp trở nên đặc và sánh lại là được. Quá trình này giúp hạt nếp ngấm vị ngọt đậm đà và trở nên óng ả.
Thành phẩm
Múc chè con ong ra đĩa, dàn đều và rắc mè rang lên trên. Chè có màu nâu vàng đẹp mắt, hạt nếp dẻo nhưng không nát, vị ngọt đậm của mật mía hòa quyện với hương gừng cay nồng ấm áp, vô cùng thích hợp cho không khí ngày Tết.
Những lưu ý chung khi nấu chè cúng Tết
Để món chè dâng lên gia tiên được trọn vẹn ý nghĩa, ngoài việc tuân thủ công thức, bạn cũng cần lưu ý một số điểm sau:
* Sự thành tâm: Quan trọng nhất khi chuẩn bị đồ cúng là tấm lòng thành kính. Hãy nấu nướng với tất cả sự trân trọng và biết ơn.
* Vệ sinh: Khu vực bếp và các dụng cụ nấu nướng cần được đảm bảo sạch sẽ tuyệt đối.
* Trình bày: Sau khi nấu xong, hãy bày chè vào những chiếc bát, đĩa sạch đẹp, trang trọng để dâng lên bàn thờ.
* Điều chỉnh khẩu vị: Các công thức trên là định lượng tham khảo. Bạn có thể gia giảm lượng đường cho phù hợp với khẩu vị của gia đình mình.
Hy vọng với 3 cách nấu chè cúng Tết chi tiết trên, bạn sẽ tự tin chuẩn bị được những món chè thơm ngon, ý nghĩa để dâng lên tổ tiên, góp phần tạo nên một cái Tết ấm cúng và trọn vẹn bên gia đình. Để khám phá thêm nhiều công thức nấu ăn và mẹo vặt nhà bếp hữu ích khác, hãy thường xuyên ghé thăm cholaithieu.com.
