Chè đậu trắng là món không thể thiếu trong mâm cúng thôi nôi, mang ý nghĩa cầu chúc tương lai tốt đẹp cho bé. Tuy nhiên, nhiều người vẫn loay hoay với câu hỏi cách nấu chè đậu trắng cúng thôi nôi sao cho đậu mềm bùi, nếp dẻo thơm mà không bị sượng. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước, từ khâu chọn nguyên liệu đến các mẹo nhỏ để bạn tự tin nấu được một nồi chè thơm ngon, vẹn tròn ý nghĩa cho ngày đặc biệt của bé.
Tóm tắt các bước nấu chè đậu trắng cúng thôi nôi
- Sơ chế nguyên liệu: Vo sạch và ngâm riêng đậu trắng và gạo nếp qua đêm hoặc ít nhất 4-6 tiếng để nguyên liệu nở mềm, giúp rút ngắn thời gian nấu.
- Hầm đậu và nấu nếp: Hầm đậu trắng với một ít baking soda cho đến khi chín mềm nhưng không nát. Song song đó, nấu gạo nếp với lá dứa cho đến khi nếp chín dẻo.
- Nấu nước cốt dừa: Đun sôi lăn tăn hỗn hợp nước cốt dừa, một chút đường, muối và bột năng đã hòa tan để tạo độ sánh mịn, béo ngậy.
- Phối trộn và nêm nếm: Cho phần nếp đã nấu chín vào nồi đậu, thêm đường và đun ở lửa nhỏ, khuấy nhẹ tay cho đường tan và ngấm đều vào các nguyên liệu.
- Hoàn thành: Múc chè ra chén, chan nước cốt dừa lên trên và thưởng thức.
Ý nghĩa của chè đậu trắng trong mâm cúng thôi nôi
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, mỗi lễ vật dâng cúng đều mang một thông điệp và ước vọng riêng. Món chè đậu trắng trong mâm cúng thôi nôi không chỉ là một món ăn truyền thống mà còn chứa đựng những ý nghĩa sâu sắc, đặc biệt là đối với các bé trai.
Theo quan niệm dân gian, từ “đậu” trong chè đồng âm với từ “đỗ”, mang ý nghĩa đỗ đạt, thành công trên con đường học vấn và sự nghiệp sau này. Màu trắng của hạt đậu tượng trưng cho sự thuần khiết, chính trực và liêm khiết. Do đó, dâng cúng món chè này là cách ông bà, cha mẹ gửi gắm hy vọng con trai mình sẽ trở thành một người tài giỏi, thành công và có phẩm chất đạo đức tốt đẹp.
Bên cạnh đó, vị ngọt thanh của chè cùng sự dẻo thơm của nếp, bùi béo của đậu và nước cốt dừa hòa quyện vào nhau, tượng trưng cho một cuộc sống đủ đầy, ngọt ngào và viên mãn mà gia đình mong muốn dành cho bé.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu chè đậu trắng chuẩn nhất
Để có một nồi chè ngon đúng điệu, khâu lựa chọn và chuẩn bị nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Một công thức chuẩn sẽ bao gồm các thành phần chính sau đây, bạn có thể gia giảm tùy theo khẩu vị của gia đình.
- Đậu trắng: 400 gram
- Gạo nếp: 100 gram (nên chọn nếp cái hoa vàng hoặc nếp ngỗng để chè dẻo thơm hơn)
- Dừa khô nạo: 200 gram (hoặc 400ml nước cốt dừa đóng hộp)
- Đường cát trắng: 500 gram (có thể thay bằng đường phèn để có vị ngọt thanh)
- Lá dứa (lá nếp): 3-4 lá
- Bột năng: 2 thìa cà phê
- Bột nổi (baking soda): 1 thìa cà phê
- Muối: 1/2 thìa cà phê
- Vani: 1-2 ống (tùy chọn)
Mẹo chọn đậu trắng và nếp ngon

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Các Món Đám Giỗ Ngon Đúng Chuẩn?
Chất lượng của đậu và nếp quyết định đến 70% sự thành công của món chè. Cách nấu chè đậu trắng cúng thôi nôi ngon bắt đầu từ việc chọn được nguyên liệu tốt.
Đối với đậu trắng, bạn nên chọn những hạt đều màu, căng bóng, không bị sâu mọt hay có những đốm đen lạ. Hạt đậu có kích thước đồng đều sẽ giúp chúng chín cùng lúc, tránh tình trạng hạt mềm hạt sượng. Đậu mới sẽ có mùi thơm tự nhiên và khi nấu sẽ nhanh mềm và bùi hơn đậu cũ.
Với gạo nếp, hãy ưu tiên loại nếp mới, hạt mẩy, tròn đều và có màu trắng đục. Bạn có thể thử bằng cách bấm móng tay vào hạt nếp, nếu thấy nếp mềm và có bột mịn dính lại thì đó là nếp ngon. Nếp cái hoa vàng thường được ưa chuộng vì độ dẻo và hương thơm đặc trưng khi nấu.
Phân biệt các loại nước cốt dừa
Nước cốt dừa là linh hồn tạo nên vị béo ngậy đặc trưng cho món chè. Bạn có thể tự làm nước cốt dừa tươi từ dừa nạo hoặc sử dụng sản phẩm đóng hộp. Nước cốt dừa tươi sẽ có vị béo tự nhiên và thơm hơn, nhưng loại đóng hộp lại tiện lợi và tiết kiệm thời gian hơn. Khi chọn nước cốt dừa đóng hộp, hãy chú ý đến hạn sử dụng và chọn những thương hiệu uy tín để đảm bảo chất lượng.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu chè đậu trắng cúng thôi nôi
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện món chè theo từng bước chi tiết dưới đây. Quy trình này đảm bảo bạn sẽ có được một thành phẩm hoàn hảo ngay từ lần đầu tiên.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Rang Trứng Ngon Tơi, Chuẩn Vị Ngoài Hàng
Bước 1: Sơ chế đậu trắng và nếp đúng cách
Đậu trắng sau khi mua về, bạn đãi sạch để loại bỏ các hạt lép, hạt sâu và tạp chất. Sau đó, cho đậu vào một thau lớn, đổ ngập nước và ngâm qua đêm (khoảng 6-8 tiếng). Nếu không có thời gian, bạn có thể ngâm đậu trong nước ấm khoảng 3-4 tiếng. Việc ngâm đậu sẽ giúp hạt đậu hút đủ nước, trở nên mềm hơn và rút ngắn đáng kể thời gian hầm.
Tương tự với gạo nếp, bạn vo sạch rồi cũng đem ngâm với nước lạnh trong khoảng 4-6 tiếng. Ngâm nếp sẽ giúp hạt nếp khi nấu nhanh chín, dẻo và không bị lại gạo. Sau khi ngâm đủ thời gian, vớt cả đậu và nếp ra rổ riêng, để cho ráo nước.
Bước 2: Kỹ thuật hầm đậu mềm bùi, không nát
Đây là bước quan trọng nhất quyết định độ ngon của hạt đậu. Cho đậu trắng đã ráo nước vào nồi cùng với khoảng 1 lít nước và 1 thìa cà phê bột nổi (baking soda). Baking soda có tác dụng giúp phá vỡ cấu trúc vỏ đậu, làm cho đậu nhanh mềm và bùi hơn.
Bắc nồi lên bếp, đun ở lửa lớn cho đến khi sôi thì hạ nhỏ lửa, hớt bọt và hầm liu riu trong khoảng 20-30 phút cho đến khi hạt đậu chín mềm. Bạn có thể thử bằng cách lấy một hạt đậu ra và dùng tay bóp nhẹ, nếu hạt đậu mềm tơi là đạt. Lưu ý không nên hầm quá lâu sẽ khiến đậu bị nát.
Một sai lầm phổ biến nhiều người mắc phải là cho đường vào hầm cùng đậu ngay từ đầu. Điều này sẽ khiến cho vỏ đậu bị co cứng lại, dù hầm bao lâu đậu cũng không thể mềm được. Vì vậy, hãy nhớ chỉ thêm đường vào ở công đoạn sau.
Bước 3: Nấu nếp dẻo thơm, không bị nhão
Trong lúc chờ hầm đậu, bạn tiến hành nấu nếp. Cho gạo nếp đã ngâm vào một nồi khác cùng với khoảng 400ml nước và bó lá dứa đã rửa sạch. Lượng nước chỉ nên xâm xấp mặt nếp để nếp không bị nhão.
Đun nồi nếp ở lửa vừa cho đến khi sôi, sau đó hạ nhỏ lửa và nấu cho đến khi hạt nếp nở bung, chín mềm và dẻo. Thỉnh thoảng khuấy nhẹ để nếp không bị cháy ở đáy nồi. Khi nếp đã chín, vớt bỏ lá dứa.
Bước 4: Bí quyết nấu nước cốt dừa sánh mịn, béo ngậy
Để làm nước cốt dừa tươi, bạn cho 200 gram dừa nạo vào một túi vải, thêm khoảng 300ml nước ấm rồi vắt kỹ để lấy phần nước cốt đậm đặc. Nếu dùng nước cốt dừa đóng hộp, bạn có thể bỏ qua bước này.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hoành Thánh Tôm Thịt Ngon Chuẩn Vị Nhà Hàng
Cho phần nước cốt dừa vào một nồi nhỏ. Hòa tan 2 thìa cà phê bột năng với một ít nước lọc rồi đổ vào nồi nước cốt dừa. Thêm vào 2 thìa canh đường và 1/2 thìa cà phê muối. Muối sẽ giúp vị ngọt của nước cốt dừa trở nên đậm đà và không bị ngán.
Bắc nồi lên bếp, đun ở lửa nhỏ và khuấy đều tay liên tục cho đến khi hỗn hợp sôi lăn tăn và sánh lại thì tắt bếp. Việc khuấy đều sẽ giúp bột năng không bị vón cục và nước cốt dừa có độ sánh mịn hoàn hảo.
Bước 5: Phối trộn và hoàn thiện nồi chè
Khi đậu đã được hầm mềm, bạn vớt đậu ra và giữ lại phần nước luộc. Cho phần nếp đã nấu chín vào nồi đậu, thêm 400 gram đường (phần đường còn lại) và một chút muối. Bắc nồi lên bếp và đun ở lửa nhỏ.
Dùng đũa hoặc vá khuấy thật nhẹ nhàng để đường tan và ngấm đều vào đậu và nếp. Lưu ý phải khuấy nhẹ tay để tránh làm hạt đậu bị vỡ nát, làm mất đi vẻ đẹp của món chè. Đun cho đến khi hỗn hợp sôi nhẹ lại, các nguyên liệu hòa quyện vào nhau và chè có độ sánh vừa ý thì cho vani vào (nếu có), khuấy đều rồi tắt bếp.
Khi ăn, múc chè ra chén và chan phần nước cốt dừa đã chuẩn bị lên trên. Bạn có thể thêm một ít dừa nạo hoặc đậu phộng rang giã nhỏ để món chè thêm phần hấp dẫn.
Các biến tấu món chè đậu trắng thêm phần hấp dẫn
Ngoài công thức truyền thống, bạn hoàn toàn có thể sáng tạo thêm để món chè trở nên mới lạ và hợp khẩu vị hơn. Dưới đây là hai biến tấu phổ biến và được nhiều người yêu thích.
Kết hợp với khoai môn bùi béo
Khoai môn là sự kết hợp tuyệt vời với chè đậu trắng. Vị bùi dẻo của khoai môn sẽ làm tăng thêm hương vị và kết cấu cho món chè. Bạn chỉ cần chuẩn bị thêm khoảng 300 gram khoai môn, gọt vỏ, cắt miếng vừa ăn rồi đem hấp chín. Sau đó, cho khoai môn vào nấu cùng ở bước phối trộn cuối cùng.
Thêm bột báng dai dai vui miệng
Bột báng sẽ tạo thêm độ sánh và cảm giác dai dai vui miệng khi ăn. Bạn chỉ cần ngâm khoảng 50 gram bột báng trong nước lạnh cho nở, sau đó luộc trong nước sôi cho đến khi bột chuyển sang màu trong suốt thì vớt ra, xả qua nước lạnh để không bị dính rồi cho vào nồi chè ở bước cuối cùng.
Những lỗi thường gặp khi nấu chè đậu trắng và cách khắc phục
- Đậu bị sượng, không mềm: Nguyên nhân chính là do cho đường vào quá sớm hoặc thời gian ngâm, hầm đậu chưa đủ. Khắc phục bằng cách đảm bảo ngâm đậu đủ lâu và chỉ cho đường vào sau khi đậu đã chín mềm hoàn toàn.
- Chè bị quá ngọt hoặc quá nhạt: Luôn nêm nếm đường từ từ và điều chỉnh theo khẩu vị gia đình. Thêm một chút muối sẽ giúp cân bằng vị ngọt.
- Chè bị loãng: Nguyên nhân có thể do cho quá nhiều nước khi nấu nếp hoặc không dùng bột năng để tạo sánh cho nước cốt dừa. Bạn có thể khắc phục bằng cách hòa thêm một ít bột năng với nước rồi cho vào nồi chè, đun sôi nhẹ trở lại.
- Hạt đậu bị nát: Do hầm đậu quá lâu hoặc khuấy trộn quá mạnh tay ở bước cuối. Hãy canh thời gian hầm đậu cẩn thận và khuấy thật nhẹ nhàng khi phối trộn.
Mẹo bảo quản chè đậu trắng dùng được lâu
Chè đậu trắng ngon nhất khi dùng ấm. Nếu dùng không hết, bạn hãy để chè nguội hoàn toàn rồi cho vào hộp kín, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Chè có thể giữ được chất lượng tốt trong khoảng 1-2 ngày. Khi ăn, bạn có thể hâm nóng lại hoặc ăn lạnh đều ngon. Lưu ý nên bảo quản riêng phần chè và nước cốt dừa, khi nào ăn mới chan lên để giữ được hương vị tốt nhất.
Với những hướng dẫn chi tiết trên, việc thực hiện cách nấu chè đậu trắng cúng thôi nôi không còn là thử thách. Từ việc chọn lựa nguyên liệu kỹ càng đến nắm vững các kỹ thuật nấu, bạn hoàn toàn có thể tự tay chuẩn bị một nồi chè dẻo thơm, bùi béo và vẹn tròn ý nghĩa để dâng lên mâm cúng, gửi gắm những lời chúc phúc tốt đẹp nhất cho bé yêu trong ngày trọng đại.
