Vào những ngày hè oi ả, không gì tuyệt vời hơn một chén chè thanh mát để xua tan cơn nóng. Cách nấu chè thanh nhiệt không hề phức tạp như nhiều người vẫn nghĩ. Với những nguyên liệu quen thuộc từ thiên nhiên và một vài bí quyết nhỏ, bạn hoàn toàn có thể tự tay chuẩn bị những món chè ngon miệng, bổ dưỡng cho cả gia đình. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn chi tiết từ khâu chọn nguyên liệu đến cách kết hợp để có một nồi chè giải nhiệt hoàn hảo.
Tóm tắt các bước nấu chè thanh nhiệt
- Sơ chế nguyên liệu: Rửa sạch và ngâm các loại đậu, hạt (đậu xanh, hạt sen…) để chúng nở mềm, giúp quá trình nấu nhanh hơn.
- Nấu chín nguyên liệu chính: Hầm đậu hoặc các loại củ trong nước cho đến khi đạt độ chín mềm mong muốn.
- Thêm nguyên liệu phụ: Cho các thành phần nhanh chín hơn như bột báng, bột khoai, phổ tai vào nồi và tiếp tục nấu.
- Nêm nếm và tạo hương: Thêm đường (ưu tiên đường phèn để có vị ngọt thanh), lá dứa, và nước cốt dừa để tạo độ ngọt và mùi thơm đặc trưng.
- Hoàn thành: Nấu thêm vài phút cho chè sánh lại, các nguyên liệu hòa quyện, sau đó tắt bếp và để nguội trước khi thưởng thức.
Chè thanh nhiệt là gì? Tại sao lại được yêu thích?
Chè thanh nhiệt là tên gọi chung cho các món chè được nấu từ những nguyên liệu có tính mát, giúp giải nhiệt, làm mát cơ thể theo quan niệm của y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian. Các món chè này không chỉ là món tráng miệng thơm ngon mà còn được xem như một bài thuốc tự nhiên giúp cân bằng cơ thể, đặc biệt trong những ngày thời tiết nóng bức.
Sở dĩ chè thanh nhiệt được yêu thích đến vậy là vì sự kết hợp hài hòa giữa hương vị và lợi ích sức khỏe. Vị ngọt thanh của đường phèn, vị bùi bùi của các loại đậu, hạt, sự dai giòn của bột khoai, thạch, và mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa, hoa bưởi tạo nên một trải nghiệm ẩm thực vô cùng dễ chịu. Hơn nữa, việc thưởng thức một chén chè mát lạnh còn mang lại cảm giác sảng khoái tức thì, xua tan mệt mỏi và oi bức.
Nguyên liệu cần chuẩn bị để nấu chè thanh nhiệt
Sự đa dạng của công thức chè thanh nhiệt nằm ở chính sự phong phú của các loại nguyên liệu. Dưới đây là những thành phần phổ biến và dễ tìm nhất mà bạn có thể kết hợp để tạo ra món chè ưng ý.
Các nguyên liệu chính tạo nên vị ngọt mát
Đây là linh hồn của món chè, quyết định hương vị chủ đạo. Bạn có thể chọn một hoặc kết hợp nhiều loại với nhau.
- Đậu xanh: Phổ biến nhất là đậu xanh còn nguyên vỏ hoặc đã cà vỏ. Đậu xanh có tính mát, vị ngọt, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, rất tốt cho cơ thể. Khi nấu chè, đậu xanh mang lại vị bùi đặc trưng và độ sánh mịn tự nhiên.
- Hạt sen: Hạt sen không chỉ ngon mà còn là một vị thuốc quý giúp an thần, ngủ ngon. Chè hạt sen có vị bùi, thơm nhẹ, thường được kết hợp với long nhãn hoặc táo đỏ để tăng thêm công dụng và hương vị.
- Đậu đen: Chè đậu đen là món ăn quen thuộc, có tác dụng bổ máu, giải nhiệt. Nước chè đậu đen có màu sắc đẹp mắt và vị ngọt đậm đà.
- Củ năng, củ sen: Mang lại sự giòn ngọt, tươi mát cho món chè, giúp cân bằng lại vị bùi của các loại đậu.
Các nguyên liệu phụ tăng thêm hương vị và kết cấu
Những thành phần này giúp món chè trở nên thú vị và hấp dẫn hơn khi thưởng thức.
- Bột báng và bột khoai: Khi nấu chín, chúng trở nên trong suốt, dẻo và dai, tạo cảm giác vui miệng khi ăn. Đây là hai nguyên liệu gần như không thể thiếu trong nhiều loại chè truyền thống.
- Phổ tai: Phổ tai có dạng sợi, khi ngâm nở sẽ trở nên giòn sần sật. Nó không chỉ giúp món chè thêm ngon mà còn bổ sung nhiều khoáng chất có lợi.
- Nước cốt dừa: Vị béo ngậy và mùi thơm nồng nàn của nước cốt dừa làm tăng độ hấp dẫn của món chè lên rất nhiều. Nó giúp dung hòa các vị ngọt, tạo nên một tổng thể béo thơm, sánh mịn.
Gia vị không thể thiếu
- Đường phèn: Để có vị ngọt thanh mát, không gắt cổ, bạn nên ưu tiên sử dụng đường phèn. Vị ngọt của đường phèn rất dịu, giúp tôn lên hương vị tự nhiên của các nguyên liệu khác.
- Lá dứa (lá nếp): Một bó lá dứa nhỏ sẽ giúp nồi chè của bạn có mùi thơm thoang thoảng, vô cùng dễ chịu và đặc trưng.
- Một ít muối: Thêm một nhúm muối nhỏ vào nồi chè sẽ giúp vị ngọt trở nên đậm đà và hài hòa hơn.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu chè thanh nhiệt đậu xanh
Đây là công thức nấu chè thanh nhiệt cơ bản và phổ biến nhất, sử dụng đậu xanh làm nguyên liệu chính. Từ công thức này, bạn có thể dễ dàng biến tấu theo sở thích.
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Đây là bước quan trọng để đảm bảo các nguyên liệu chín đều và món chè thơm ngon. Đậu xanh nguyên vỏ mua về bạn đãi sạch, loại bỏ các hạt lép, hạt sâu rồi vo kỹ với nước. Sau đó, ngâm đậu trong nước ấm pha một chút muối khoảng 3-4 tiếng cho đậu nở mềm. Việc ngâm đậu không chỉ giúp rút ngắn thời gian nấu mà còn giúp đậu khi chín sẽ mềm bùi hơn.
Bột báng và bột khoai bạn cũng đem rửa sơ qua cho sạch bụi bẩn rồi ngâm trong nước lạnh khoảng 20-30 phút để bột mềm ra. Lá dứa rửa sạch, bó gọn lại.
Bước 2: Nấu đậu xanh
Sau khi ngâm, bạn vớt đậu xanh ra, xả lại với nước sạch một lần nữa rồi cho vào nồi cùng khoảng 1-1.5 lít nước lọc. Bắc nồi lên bếp và đun ở lửa lớn cho đến khi sôi. Khi nước sôi, bạn hạ nhỏ lửa, dùng vá vớt sạch lớp bọt nổi lên trên. Vớt bọt sẽ giúp nước chè trong và ngon hơn.
Tiếp tục hầm đậu ở lửa vừa cho đến khi hạt đậu chín mềm, nở bung nhưng vẫn còn giữ được hình dáng nguyên vẹn, không bị nát nhừ. Quá trình này có thể mất khoảng 20-30 phút tùy loại đậu.
Bước 3: Thêm bột báng và bột khoai
Khi đậu xanh đã chín mềm, bạn vớt bột khoai và bột báng đã ngâm cho vào nồi. Khuấy nhẹ nhàng để chúng không bị dính vào đáy nồi. Tiếp tục nấu thêm khoảng 10-15 phút.
Bạn sẽ thấy các hạt bột báng và bột khoai dần chuyển từ màu trắng đục sang trong suốt, đó là dấu hiệu chúng đã chín. Lúc này, nồi chè cũng bắt đầu có độ sánh nhẹ rất hấp dẫn.
Bước 4: Nêm nếm và hoàn thiện

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đỗ Đen Với Ngô Mềm Bùi, Ngọt Thanh
Đây là giai đoạn quyết định hương vị cuối cùng của món chè. Bạn cho đường phèn vào nồi, khuấy đều tay cho đường tan hoàn toàn. Lượng đường có thể điều chỉnh tùy theo khẩu vị gia đình bạn. Sau khi cho đường, hãy cho thêm một chút xíu muối để cân bằng vị ngọt.
Cuối cùng, bạn đổ từ từ phần nước cốt dừa đã chuẩn bị vào nồi, đồng thời cho bó lá dứa vào. Khuấy nhẹ một lần nữa và đun thêm khoảng 5 phút ở lửa nhỏ cho chè sôi lăn tăn, các hương vị hòa quyện vào nhau và mùi thơm của lá dứa tỏa ra. Nếm lại lần cuối rồi tắt bếp.
Mẹo nấu chè thanh nhiệt ngon đúng chuẩn
Để có một nồi chè hoàn hảo, bạn hãy ghi nhớ những bí quyết nhỏ nhưng vô cùng hữu ích sau đây.
Cách chọn đậu xanh ngon, không bị sượng
Bạn nên chọn những hạt đậu xanh căng tròn, đều nhau, có màu xanh tươi và bóng. Khi cầm lên thấy hạt chắc tay, không có dấu hiệu bị sâu mọt hay các đốm đen bất thường. Tránh mua những hạt đã bị vỡ, nứt hoặc có mùi ẩm mốc, vì chúng sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng của cả nồi chè.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Thu Ngon Nhất Không Tanh, Đậm Đà Hương Vị
Bí quyết để nước chè luôn trong, không bị đục
Nguyên nhân chính khiến nước chè bị đục là do lớp bọt bẩn tiết ra trong quá trình hầm đậu. Vì vậy, bạn phải nhớ vớt bọt thật kỹ khi nước vừa sôi. Bên cạnh đó, việc khuấy chè quá mạnh tay cũng có thể làm đậu bị nát và gây đục nước. Hãy luôn khuấy nhẹ nhàng theo một chiều.
Điều chỉnh độ ngọt hoàn hảo
Một lỗi thường gặp là cho đường vào nấu cùng đậu ngay từ đầu. Điều này sẽ khiến hạt đậu bị “lại đường”, trở nên cứng và sượng, dù hầm bao lâu cũng không mềm được. Nguyên tắc vàng là luôn đợi cho các loại đậu, hạt chín mềm hoàn toàn rồi mới cho đường vào. Sử dụng đường phèn thay cho đường cát trắng cũng là một mẹo hay để chè có vị ngọt thanh, dễ chịu.
Một số biến tấu hấp dẫn khác của chè thanh nhiệt
Ngoài chè đậu xanh, bạn có thể sáng tạo vô số phiên bản chè giải nhiệt khác để làm phong phú thêm thực đơn gia đình.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cá Biển Sốt Cà Chua Không Tanh Đơn Giản Tại Nhà
- Chè hạt sen táo đỏ: Sự kết hợp giữa hạt sen bùi thơm và táo đỏ ngọt dịu tạo nên món chè không chỉ ngon miệng mà còn cực kỳ bổ dưỡng, giúp an thần, ngủ ngon.
- Chè sâm bổ lượng: Đây là món chè tổng hợp của nhiều loại nguyên liệu như nhãn nhục, bo bo, củ sen, phổ tai… Mỗi thành phần đều có công dụng riêng, tạo nên một món chè thanh mát và tốt cho sức khỏe.
- Chè nha đam đậu xanh: Nha đam giòn mát kết hợp với đậu xanh bùi bùi là một lựa chọn tuyệt vời để giải nhiệt và làm đẹp da.
Cách bảo quản chè thanh nhiệt đúng cách
Chè thanh nhiệt ngon nhất khi được ăn lạnh. Sau khi nấu xong, bạn để chè nguội hoàn toàn ở nhiệt độ phòng, sau đó múc vào hộp đậy kín nắp và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Chè có thể giữ được hương vị thơm ngon trong khoảng 2-3 ngày.
Khi ăn, bạn chỉ cần múc chè ra chén, có thể thêm một ít đá bào, dừa tươi nạo sợi hoặc vài giọt dầu chuối để tăng thêm hương vị. Tránh để chè ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt là chè có nước cốt dừa, vì chúng rất dễ bị thiu, ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa.
Hy vọng với những chia sẻ chi tiết trên, bạn đã nắm vững cách nấu chè thanh nhiệt thơm ngon, bổ dưỡng ngay tại căn bếp của mình. Món chè không chỉ giúp giải nhiệt hiệu quả mà còn là món tráng miệng tuyệt vời để gắn kết tình cảm gia đình. Đừng ngần ngại thử nghiệm với các loại nguyên liệu khác nhau để tìm ra hương vị yêu thích nhất cho riêng bạn và người thân.


