Nấu cơm với số lượng lớn cho nhà hàng, trường học hay bếp ăn công nghiệp luôn là một thách thức không nhỏ. Cách nấu cơm bằng tủ hấp chính là giải pháp hiệu quả giúp cơm chín đều, dẻo thơm và không bị khê cháy. Tuy nhiên, để đạt được chất lượng cơm hoàn hảo, người dùng cần nắm vững kỹ thuật từ khâu vo gạo, đong nước đến việc cài đặt thời gian và nhiệt độ phù hợp. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước giúp bạn tự tin sử dụng tủ hấp để nấu những mẻ cơm ngon nhất.
Tóm tắt các bước nấu cơm bằng tủ hấp

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Niêu Bằng Bếp Ga Cháy Giòn, Thơm Dẻo
- Đo lường và vo gạo: Xác định lượng gạo cần nấu, sau đó vo sạch để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất.
- Ngâm gạo: Ngâm gạo trong nước sạch khoảng 30 phút để hạt gạo ngậm đủ nước, giúp cơm chín đều và mềm hơn.
- Xác định tỷ lệ nước: Cho gạo và nước vào khay nấu theo tỷ lệ vàng, thông thường là 1kg gạo tương ứng với 1.1 – 1.2 lít nước.
- Chuẩn bị tủ hấp: Kiểm tra hệ thống cấp nước, van phao và nguồn điện (hoặc gas) của tủ. Cấp đủ nước và làm nóng tủ trước khoảng 10-15 phút.
- Hấp cơm: Xếp đều các khay gạo vào tủ. Đóng cửa tủ và cài đặt thời gian hấp, thường từ 45 đến 60 phút tùy vào lượng gạo.
- Ủ cơm: Sau khi hết thời gian hấp, tắt tủ nhưng giữ nguyên khay cơm bên trong thêm 10-15 phút để cơm chín kỹ, ráo mặt và ngon hơn.
Tại sao nên dùng tủ hấp để nấu cơm công nghiệp?
Trong các gian bếp công nghiệp, việc thay thế nồi cơm điện truyền thống bằng tủ hấp chuyên dụng không phải là ngẫu nhiên. Phương pháp này mang lại nhiều ưu điểm vượt trội, giải quyết được các bài toán khó về số lượng, chất lượng và hiệu suất mà các phương pháp cũ không thể đáp ứng.
Đầu tiên, ưu điểm lớn nhất của tủ nấu cơm công nghiệp là khả năng nấu số lượng lớn trong một mẻ. Với các khay chứa tiêu chuẩn, một chiếc tủ có thể nấu từ 20kg đến hơn 100kg gạo cùng lúc, đáp ứng dễ dàng nhu cầu của hàng trăm, thậm chí hàng ngàn suất ăn. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức so với việc phải nấu nhiều nồi cơm nhỏ lẻ.
Thứ hai, nguyên lý hoạt động bằng hơi nước nóng bao quanh giúp cơm chín đều từ trong ra ngoài. Hơi nước ở nhiệt độ cao (khoảng 100°C) sẽ thẩm thấu vào từng hạt gạo trong tất cả các khay, từ trên xuống dưới. Nhờ đó, chất lượng cơm đồng đều tuyệt đối, không xảy ra tình trạng trên sống dưới khê, hoặc chỗ khô chỗ nhão như khi dùng nồi gang cỡ lớn.
Bên cạnh đó, việc sử dụng tủ hấp còn giúp giữ lại tối đa hương vị tự nhiên và giá trị dinh dưỡng của hạt gạo. Cơm không tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt nên không bị cháy bén ở đáy, hạn chế thất thoát vitamin và khoáng chất. Hơn nữa, tủ hấp công nghiệp hiện đại thường được trang bị các tính năng tự động như cài đặt thời gian, nhiệt độ và tự ngắt khi chín, giúp quy trình vận hành trở nên đơn giản, an toàn và không đòi hỏi người đứng bếp phải canh chừng liên tục.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ
Để bắt đầu quy trình nấu cơm bằng tủ hấp, việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác các nguyên liệu, dụng cụ là bước nền tảng quyết định sự thành công của mẻ cơm. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng giúp quá trình nấu diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Về nguyên liệu, thành phần quan trọng nhất chính là gạo. Bạn cần lựa chọn loại gạo phù hợp với sở thích và yêu cầu của thực khách, có thể là gạo tẻ thông thường, gạo thơm, hoặc gạo lứt. Số lượng gạo cần được đo lường chính xác dựa trên số suất ăn dự kiến. Bên cạnh đó, nước sạch là yếu tố không thể thiếu. Nguồn nước sử dụng để nấu cơm và cấp cho tủ hấp phải đảm bảo vệ sinh để không ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn thực phẩm.
Về dụng cụ, thiết bị trung tâm là tủ hấp cơm. Tùy vào quy mô, bạn có thể sử dụng tủ hấp bằng điện hoặc bằng gas với số khay tương ứng. Đi kèm với tủ là các khay nấu cơm chuyên dụng, thường làm bằng inox 304 để đảm bảo an toàn và dễ vệ sinh. Ngoài ra, bạn cần chuẩn bị các dụng cụ đo lường như cân điện tử để cân gạo và ca đong để đo lường lượng nước một cách chính xác nhất.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu cơm bằng tủ hấp
Thực hiện đúng quy trình là chìa khóa để có một mẻ cơm ngon hoàn hảo. Dưới đây là các bước chi tiết, từ khâu xử lý gạo đến khi hoàn thành, giúp bạn làm chủ thiết bị này.
Bước 1: Vo và ngâm gạo đúng cách
Bước đầu tiên và cũng rất quan trọng là xử lý gạo. Trước hết, bạn cần đong chính xác lượng gạo cần nấu cho mỗi khay. Sau đó, tiến hành vo gạo với nước sạch. Mục đích của việc vo gạo là để loại bỏ lớp bụi bẩn, cám thừa và tạp chất bám bên ngoài hạt gạo. Bạn nên vo nhẹ nhàng từ 2 đến 3 lần nước, tránh chà xát quá mạnh vì có thể làm mất đi lớp vitamin B1 quý giá ở vỏ ngoài của hạt gạo.
Sau khi vo sạch, bạn nên ngâm gạo trong nước sạch khoảng 30 phút. Giai đoạn ngâm này cho phép hạt gạo hút đủ nước, trở nên mềm hơn. Khi nấu, hạt gạo đã ngậm no nước sẽ chín nhanh hơn, đều hơn từ lõi ra ngoài, giúp cơm tơi xốp và không bị sượng. Đối với một số loại gạo cứng như gạo lứt, thời gian ngâm có thể cần kéo dài hơn.
Bước 2: Tỷ lệ gạo và nước – Yếu tố quyết định

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Hến Quảng Ngãi Chuẩn Vị Tại Nhà?
Đây là bước quan trọng nhất trong hướng dẫn nấu cơm bằng tủ hấp. Tỷ lệ gạo và nước không chính xác sẽ dẫn đến cơm bị khô, nhão hoặc sượng. Một công thức tham khảo phổ biến và hiệu quả là 1kg gạo tương ứng với khoảng 1.1 đến 1.2 lít nước.
Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể thay đổi tùy thuộc vào hai yếu tố chính: loại gạo và độ cũ mới của gạo. Gạo mới thường chứa nhiều nước hơn nên cần ít nước hơn một chút, trong khi gạo cũ, để lâu ngày sẽ khô hơn và cần nhiều nước hơn. Các loại gạo dẻo như ST25 hay Jasmine có thể cần ít nước hơn gạo tẻ thông thường. Do đó, bạn nên thử nghiệm với mẻ nhỏ để tìm ra tỷ lệ nước và gạo hoàn hảo cho loại gạo mình đang sử dụng. Sau khi cho gạo và nước vào khay, bạn nên dàn đều bề mặt gạo để đảm bảo cơm chín đồng nhất.
Bước 3: Chuẩn bị và kiểm tra tủ hấp
Trước khi cho khay gạo vào nấu, việc kiểm tra tủ hấp là bắt buộc để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Đầu tiên, hãy kiểm tra hệ thống cấp nước của tủ. Mở van nước và quan sát phao cơ, đảm bảo nước được cấp vào buồng chứa một cách tự động và ngắt khi đã đủ mức quy định.
Tiếp theo, kiểm tra nguồn năng lượng. Nếu là tủ điện, hãy chắc chắn rằng dây nguồn được kết nối chắc chắn vào aptomat riêng, không dùng chung với các thiết bị công suất cao khác. Nếu là tủ gas, hãy kiểm tra van gas và dây dẫn để đảm bảo không có rò rỉ. Sau khi chắc chắn mọi thứ đều an toàn, bạn hãy khởi động tủ và đun sôi nước trong buồng chứa trước khoảng 10-15 phút. Việc làm nóng tủ trước giúp tạo ra môi trường hơi nước ổn định ngay khi cho gạo vào, giúp cơm chín nhanh và ngon hơn.
Bước 4: Cài đặt thời gian và nhiệt độ hấp
Khi nước trong tủ đã sôi và hơi nước bốc lên mạnh, bạn hãy cẩn thận mở cửa tủ và xếp các khay gạo đã chuẩn bị vào các rãnh đã được định sẵn. Nên xếp từ dưới lên trên và đảm bảo các khay nằm ngay ngắn. Sau khi xếp xong, đóng chặt cửa tủ bằng các tay khóa an toàn.
Lúc này, bạn tiến hành cài đặt thời gian hấp. Thời gian nấu trung bình cho một mẻ cơm thường dao động từ 45 đến 60 phút. Thời gian cụ thể phụ thuộc vào số lượng gạo trong mỗi khay và tổng số khay bạn nấu. Nếu bạn nấu ít khay, thời gian có thể ngắn hơn. Hầu hết các tủ hấp điện đều có bộ hẹn giờ, bạn chỉ cần vặn núm điều khiển đến thời gian mong muốn và tủ sẽ tự động ngắt khi hoàn tất. Với tủ gas, bạn cần tự canh giờ và tắt gas thủ công khi cơm chín.
Bước 5: Quá trình hấp và ủ cơm
Sau khi cài đặt thời gian, tủ sẽ bắt đầu quá trình hấp. Hơi nước nóng sẽ liên tục được tạo ra và lưu thông đều khắp không gian bên trong tủ, truyền nhiệt vào từng khay gạo. Đây là giai đoạn tự động, bạn không cần can thiệp gì thêm.
Khi hết thời gian cài đặt, tủ sẽ báo hiệu hoàn thành. Tuy nhiên, đừng vội lấy cơm ra ngay. Đây là một bí quyết quan trọng để cơm ngon hơn. Bạn hãy tắt nguồn điện hoặc gas nhưng vẫn để các khay cơm bên trong tủ thêm khoảng 10-15 phút. Giai đoạn này gọi là “ủ cơm”. Hơi nước còn lại trong tủ sẽ giúp cơm chín kỹ hơn, hạt cơm sẽ khô ráo bề mặt, săn chắc nhưng bên trong vẫn mềm dẻo. Quá trình ủ cũng giúp nhiệt độ trong các khay được cân bằng, đảm bảo chất lượng đồng đều tuyệt đối.
Mẹo giúp cơm nấu bằng tủ hấp ngon hơn

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Nát Cho Bé 9 Tháng Chuẩn Dinh Dưỡng Và Đơn Giản
Để nâng tầm chất lượng mẻ cơm nấu bằng tủ hấp, ngoài việc tuân thủ quy trình cơ bản, bạn có thể áp dụng một vài mẹo nhỏ nhưng mang lại hiệu quả bất ngờ. Những tinh chỉnh này giúp hạt cơm không chỉ ngon hơn mà còn có hương vị đặc trưng.
Một mẹo đơn giản là thêm một chút muối và dầu ăn vào nước nấu cơm. Một lượng muối nhỏ sẽ giúp vị ngọt tự nhiên của gạo trở nên đậm đà hơn. Trong khi đó, vài giọt dầu ăn hoặc mỡ gà sẽ tạo một lớp màng mỏng bao quanh hạt gạo, giúp cơm sau khi chín có độ bóng đẹp, tơi xốp và không bị dính vào nhau.
Ngoài ra, bạn có thể thử dùng nước ấm hoặc nước nóng để nấu cơm thay vì nước lạnh. Nước nóng giúp rút ngắn thời gian nấu và làm cho hạt gạo chín đều hơn, đặc biệt hữu ích khi bạn cần nấu cơm gấp. Một mẹo khác để tạo hương thơm là thêm vài lá dứa (lá nếp) vào mỗi khay cơm trước khi hấp. Mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa sẽ thẩm thấu vào từng hạt cơm, tạo nên một hương vị vô cùng hấp dẫn và quen thuộc.
Những lỗi thường gặp và cách khắc phục
Mặc dù cách nấu cơm bằng tủ hấp khá đơn giản, người mới sử dụng vẫn có thể gặp phải một số vấn đề. Việc nhận biết và biết cách khắc phục sẽ giúp bạn nhanh chóng làm chủ thiết bị.
Lỗi phổ biến nhất là cơm bị nhão hoặc khô. Nếu cơm bị nhão, nguyên nhân chính là do bạn đã cho quá nhiều nước. Lần nấu tiếp theo, hãy giảm lượng nước xuống khoảng 5-10%. Ngược lại, nếu cơm bị khô hoặc sượng, đó là do thiếu nước hoặc thời gian ngâm gạo chưa đủ. Hãy tăng lượng nước lên hoặc đảm bảo ngâm gạo ít nhất 30 phút trước khi nấu.
Một vấn đề khác là cơm chín không đều, có chỗ sống chỗ chín. Nguyên nhân có thể do bạn dàn gạo trong khay không đều, chỗ dày chỗ mỏng. Hoặc có thể do các lỗ phun hơi trong tủ bị tắc nghẽn, làm hơi nước phân bố không đều. Hãy đảm bảo san phẳng bề mặt gạo trong khay và thường xuyên kiểm tra, vệ sinh các vòi phun hơi của tủ.
Cuối cùng, nếu cơm có mùi lạ, hãy kiểm tra lại nguồn nước sử dụng và vệ sinh của tủ hấp. Cặn bẩn hoặc nước cũ đọng lại trong buồng đốt có thể gây ra mùi không mong muốn. Do đó, việc vệ sinh tủ thường xuyên là vô cùng cần thiết. Khám phá thêm nhiều kiến thức ẩm thực tại cholaithieu.com để làm phong phú thêm kinh nghiệm nấu nướng của bạn.
Vệ sinh và bảo quản tủ hấp sau khi nấu cơm
Để tủ hấp hoạt động bền bỉ, hiệu quả và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, việc vệ sinh và bảo quản sau mỗi lần sử dụng là công đoạn không thể bỏ qua. Đây là bước quan trọng giúp kéo dài tuổi thọ của thiết bị và giữ cho chất lượng các mẻ cơm sau luôn tốt nhất.
Sau khi nấu xong và lấy hết các khay cơm ra, bạn cần ngắt hoàn toàn nguồn điện hoặc khóa van gas. Chờ cho tủ nguội bớt rồi tiến hành vệ sinh. Dùng khăn mềm và dung dịch tẩy rửa nhẹ để lau sạch toàn bộ bên trong khoang tủ, các rãnh đặt khay và đặc biệt là phần cửa. Chú ý làm sạch cả gioăng cao su ở cửa để đảm bảo cửa luôn được đóng kín, tránh thất thoát hơi nước trong những lần nấu sau.
Đối với buồng chứa nước, bạn cần xả hết nước cũ và loại bỏ cặn vôi có thể tích tụ ở đáy. Việc này nên được thực hiện định kỳ hàng tuần hoặc hàng tháng tùy vào tần suất sử dụng và chất lượng nguồn nước. Các khay nấu cơm bằng inox cần được rửa sạch và để khô ráo hoàn toàn trước khi cất giữ. Cuối cùng, hãy lau khô toàn bộ tủ và để cửa tủ hé mở để bên trong được thông thoáng, tránh ẩm mốc và mùi hôi.
Qua những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn đã nắm vững cách nấu cơm bằng tủ hấp để cho ra những mẻ cơm dẻo thơm, chín đều, đáp ứng nhu cầu phục vụ số lượng lớn. Việc tuân thủ đúng tỷ lệ nước, thời gian hấp và giai đoạn ủ cơm chính là chìa khóa để thành công. Chúc bạn áp dụng thành công và nâng cao chất lượng món ăn trong gian bếp của mình.
