Gạo lứt từ lâu đã được biết đến là một loại thực phẩm vàng cho sức khỏe, nhưng nhiều người vẫn còn e ngại khi chế biến vì lo cơm sẽ bị khô, cứng và khó ăn. Đặc biệt, cách nấu gạo lứt Nhật bằng nồi cơm điện đúng chuẩn để hạt cơm chín đều, mềm dẻo và giữ trọn dưỡng chất lại càng là một thử thách. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ là cẩm nang toàn diện, hướng dẫn bạn từng bước chi tiết để chinh phục món cơm bổ dưỡng này, đảm bảo thành công ngay từ lần thực hiện đầu tiên.
Tóm tắt các bước nấu gạo lứt Nhật
- Vo gạo: Vo gạo lứt nhẹ nhàng với nước sạch khoảng 1-2 lần để loại bỏ bụi bẩn. Tránh chà xát quá mạnh làm mất lớp cám dinh dưỡng.
- Ngâm gạo: Ngâm gạo trong nước ấm (khoảng 40-50°C) tối thiểu 45 phút đến 2 tiếng. Bước này giúp gạo mềm hơn và dễ chín hơn.
- Đong nước: Cho gạo và nước vào nồi theo tỷ lệ vàng là 1 phần gạo : 1.5 phần nước. Có thể sử dụng chính nước ngâm gạo để nấu.
- Thêm gia vị: Thêm vào nồi một chút muối và vài giọt dầu mè hoặc dầu oliu để cơm đậm đà và bóng đẹp hơn.
- Chọn chế độ nấu: Đặt nồi vào, cắm điện và chọn chế độ nấu gạo lứt chuyên dụng (thường có ký hiệu “Brown Rice” hoặc “玄米” trên nồi cơm điện Nhật).
- Ủ cơm: Sau khi nồi chuyển sang chế độ giữ ấm (“Keep Warm”), hãy để cơm ủ thêm khoảng 10-15 phút trước khi mở nắp và xới đều.
Gạo lứt Nhật là gì? Tại sao lại được ưa chuộng?
Gạo lứt Nhật, hay còn gọi là Genmai (玄米) trong tiếng Nhật, là loại gạo chỉ xay bỏ lớp vỏ trấu và giữ lại nguyên vẹn lớp cám cùng phần phôi mầm. Chính lớp vỏ cám này là nơi chứa đựng phần lớn các chất dinh dưỡng quý giá như chất xơ, vitamin nhóm B, magie, mangan, và nhiều chất chống oxy hóa khác, tạo nên sự khác biệt vượt trội so với gạo trắng thông thường đã bị xay xát kỹ.
Sở dĩ gạo lứt Nhật ngày càng được ưa chuộng trên toàn thế giới không chỉ vì giá trị dinh dưỡng cao mà còn vì hương vị đặc trưng. Khi nấu chín đúng cách, cơm gạo lứt Nhật có vị ngọt bùi tự nhiên, kết cấu hơi dai nhẹ và mùi thơm đặc trưng của ngũ cốc. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những ai theo đuổi chế độ ăn uống lành mạnh, người muốn kiểm soát cân nặng, bệnh nhân tiểu đường hoặc đơn giản là những người muốn đa dạng hóa bữa ăn hàng ngày.
Hơn nữa, việc sử dụng nồi cơm điện cao tần của Nhật để nấu loại gạo này giúp tối ưu hóa quá trình nấu, làm cho hạt cơm mềm dẻo hơn mà không bị khô cứng, phá vỡ định kiến “gạo lứt khó ăn” của nhiều người.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ cần thiết

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hến Xào Xúc Bánh Tráng Chuẩn Vị Miền Trung
Để bắt đầu hành trình nấu một nồi cơm gạo lứt hoàn hảo, việc chuẩn bị đầy đủ và đúng loại nguyên liệu, dụng cụ là bước đầu tiên quyết định đến 50% sự thành công.
Nguyên liệu:

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Kiểm Ăn Chay Chuẩn Vị Nam Bộ Thơm Ngon Tại Nhà
- Gạo lứt Nhật: 2 cốc (sử dụng cốc đong đi kèm nồi cơm điện). Bạn nên chọn loại gạo có nguồn gốc rõ ràng, hạt đều, không bị mối mọt.
- Nước sạch: Khoảng 3 cốc nước lọc.
- Muối biển: 1/4 muỗng cà phê (tùy chọn).
- Dầu oliu hoặc dầu mè: 1/2 muỗng cà phê (tùy chọn).
Dụng cụ:
- Nồi cơm điện Nhật: Ưu tiên các loại nồi có chế độ nấu gạo lứt riêng biệt (Brown Rice/玄米).
- Cốc đong gạo và nước: Sử dụng bộ cốc đi kèm nồi để đảm bảo tỷ lệ chính xác.
- Rây hoặc rá: Dùng để vo gạo.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu gạo lứt Nhật dẻo thơm
Dưới đây là các bước chi tiết trong công thức nấu gạo lứt Nhật, được phân tích kỹ lưỡng để bạn dễ dàng áp dụng và đạt được kết quả như ý.
Bước 1: Vo và ngâm gạo đúng cách

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Lẩu Cá Dứa Chua Cay Đậm Đà Tại Nhà?
Đây là bước cực kỳ quan trọng thường bị nhiều người bỏ qua hoặc làm sơ sài. Lớp vỏ cám của gạo lứt khá cứng, nếu không được xử lý đúng cách, hạt cơm sẽ rất khó chín mềm.
Đầu tiên, bạn cho lượng gạo cần nấu vào rá, vo nhẹ nhàng dưới vòi nước chảy khoảng 1-2 lần. Mục đích của việc vo gạo chỉ là để loại bỏ bụi bẩn, không phải để làm sạch lớp cám. Vì vậy, tuyệt đối không chà xát gạo quá mạnh tay vì sẽ làm mất đi lớp dinh dưỡng quý giá nhất.

Sau khi vo sạch, hãy ngâm gạo. Cho gạo vào lòng nồi và đổ nước ấm (khoảng 40-50°C) ngập mặt gạo. Thời gian ngâm lý tưởng là từ 45 phút đến 2 tiếng. Việc ngâm gạo không chỉ giúp hạt gạo ngậm đủ nước, trở nên mềm hơn, mà còn giúp kích hoạt các enzyme, giảm bớt axit phytic (một chất cản trở hấp thụ khoáng chất) có trong lớp cám.
Bước 2: Tỷ lệ vàng giữa gạo và nước
Tỷ lệ nước chính là chìa khóa để quyết định cơm của bạn sẽ dẻo thơm hay khô cứng. Khác với gạo trắng, gạo lứt cần nhiều nước hơn để có thể chín đều từ trong ra ngoài.
Tỷ lệ được các chuyên gia ẩm thực khuyên dùng là 1 phần gạo : 1.5 phần nước. Ví dụ, nếu bạn nấu 2 cốc gạo, bạn sẽ cần 3 cốc nước. Bạn có thể tận dụng chính phần nước đã dùng để ngâm gạo để nấu cơm. Cách làm này giúp giữ lại các vitamin nhóm B đã hòa tan vào nước trong quá trình ngâm, giúp cơm bổ dưỡng hơn. Hãy nhớ, lượng gạo được tính là lượng gạo khô ban đầu, trước khi ngâm.
Bước 3: Cài đặt chế độ nấu trên nồi cơm điện
Sau khi đã cho gạo và nước vào nồi, bạn có thể thêm một chút muối để vị cơm đậm đà hơn và vài giọt dầu ăn để hạt cơm sau khi chín được bóng mẩy, tơi xốp.
Hãy lau khô bên ngoài lòng nồi, đặt vào nồi cơm điện và đậy nắp lại. Cắm điện và tìm đến nút chọn chế độ nấu (thường là “Menu” hoặc “メニュー”). Nhấn nút này liên tục cho đến khi đèn báo hoặc con trỏ trên màn hình di chuyển đến chế độ “Brown Rice” hoặc chữ Nhật “玄米” (Genmai). Chế độ này được lập trình đặc biệt với thời gian và nhiệt độ phù hợp để làm chín từ từ hạt gạo lứt cứng.
Cuối cùng, nhấn nút bắt đầu nấu (“Start” hoặc “炊飯”). Bây giờ, bạn chỉ cần chờ đợi nồi cơm làm phần việc còn lại.

Bước 4: Ủ cơm sau khi nấu

Khi nồi cơm báo hiệu đã nấu xong và tự động chuyển sang chế độ giữ ấm (“Keep Warm”), đừng vội mở nắp ngay lập tức. Hãy kiên nhẫn để cơm được ủ thêm trong nồi khoảng 10-15 phút.

Quá trình ủ này vô cùng quan trọng. Hơi nước còn lại trong nồi sẽ tiếp tục được phân bổ đều, giúp hạt cơm chín kỹ hơn, mềm hơn và bề mặt cơm khô ráo, không bị đọng nước. Sau khi ủ đủ thời gian, bạn hãy mở nắp, dùng muỗng xới cơm nhẹ nhàng từ dưới lên trên để cơm tơi xốp và thoát bớt hơi ẩm thừa.

Mẹo giúp nấu cơm gạo lứt Nhật ngon hơn
Để nâng tầm món cơm gạo lứt của bạn, hãy thử áp dụng những mẹo nhỏ nhưng có võ sau đây. Chúng sẽ tạo ra sự khác biệt lớn về hương vị và kết cấu.
Thêm một chút muối và dầu ăn
Như đã đề cập ở trên, chỉ cần một phần tư muỗng cà phê muối biển có thể làm nổi bật vị ngọt tự nhiên của hạt gạo. Tương tự, một vài giọt dầu mè hoặc dầu oliu không chỉ giúp hạt cơm không dính vào nhau mà còn tạo độ bóng đẹp mắt và thêm một lớp hương thơm tinh tế cho món cơm của bạn.
Sử dụng nước ngâm gạo để nấu
Đừng vội đổ bỏ phần nước ngâm gạo. Nước này chứa một lượng vitamin B1 và các khoáng chất đã được hòa tan từ lớp cám gạo. Tận dụng nguồn nước này để nấu sẽ giúp bạn giữ lại tối đa giá trị dinh dưỡng của gạo lứt, làm cho bữa ăn thêm phần lành mạnh.
Không mở nắp nồi trong khi nấu
Đây là một quy tắc bất di bất dịch khi nấu bất kỳ loại cơm nào. Việc mở nắp nồi giữa chừng sẽ làm thất thoát nhiệt và hơi nước, khiến áp suất trong nồi thay đổi đột ngột. Điều này làm gián đoạn quá trình làm chín hạt gạo, dẫn đến tình trạng cơm bị sượng, nửa sống nửa chín.
Những lỗi thường gặp và cách khắc phục
Ngay cả những người nội trợ kinh nghiệm đôi khi cũng mắc phải sai lầm khi nấu gạo lứt. Dưới đây là các vấn đề phổ biến và giải pháp khắc phục hiệu quả.
- Cơm bị khô và cứng: Nguyên nhân chính thường là do ngâm gạo chưa đủ thời gian hoặc cho quá ít nước. Lần sau, hãy thử tăng thời gian ngâm lên ít nhất 2 tiếng và điều chỉnh tỷ lệ nước lên 1 gạo : 1.8 nước.
- Cơm bị nhão: Đây là tình trạng do cho quá nhiều nước. Để khắc phục, sau khi cơm chín, bạn có thể mở nắp, dùng đũa xới tơi cơm lên và bật lại chế độ nấu trong vài phút để hơi nước bay bớt. Lần nấu tiếp theo, hãy giảm lượng nước xuống.
- Cơm bị sượng (chín không đều): Thường xảy ra khi bạn không sử dụng chế độ nấu gạo lứt chuyên dụng hoặc mở nắp nồi khi đang nấu. Hãy đảm bảo bạn luôn chọn đúng chế độ “Brown Rice” và giữ kín nắp nồi trong suốt quá trình.
Cách bảo quản cơm gạo lứt đã nấu
Cơm gạo lứt có hàm lượng dầu tự nhiên trong lớp cám cao hơn gạo trắng, vì vậy nó cũng dễ bị ôi thiu hơn nếu không bảo quản đúng cách. Sau khi ăn, phần cơm còn thừa nên được để nguội hoàn toàn.
Sau đó, bạn cho cơm vào hộp đựng thực phẩm có nắp đậy kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Cơm có thể giữ được chất lượng tốt trong khoảng 3-4 ngày. Khi muốn ăn lại, bạn có thể hấp hoặc cho vào lò vi sóng cùng một vài giọt nước để làm mềm cơm trở lại.
Lợi ích sức khỏe của gạo lứt Nhật
Việc thường xuyên đưa gạo lứt vào thực đơn mang lại vô vàn lợi ích cho sức khỏe, đã được nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh.
Đầu tiên, hàm lượng chất xơ dồi dào trong gạo lứt giúp cải thiện hệ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và tạo cảm giác no lâu, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho việc kiểm soát cân nặng. Hơn nữa, chất xơ còn giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, khiến gạo lứt có chỉ số đường huyết (GI) thấp hơn gạo trắng, là lựa chọn tuyệt vời cho bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Gạo lứt cũng là một nguồn cung cấp magie dồi dào, một khoáng chất thiết yếu cho sức khỏe của xương, hệ thần kinh và giúp điều hòa huyết áp.
Với những hướng dẫn chi tiết trên, cách nấu gạo lứt Nhật không còn là một thử thách khó nhằn nữa. Chỉ cần một chút tỉ mỉ trong khâu chuẩn bị và tuân thủ đúng các bước, bạn hoàn toàn có thể tự tay nấu những nồi cơm gạo lứt thơm ngon, mềm dẻo và bổ dưỡng cho cả gia đình. Việc làm chủ công thức này không chỉ giúp bạn đa dạng hóa bữa ăn mà còn là một bước tiến quan trọng trên hành trình chăm sóc sức khỏe một cách chủ động và khoa học.
