Món lươn xào cà là một món ăn dân dã, quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt là ở các tỉnh miền Bắc. Sự kết hợp giữa thịt lươn ngọt béo, săn chắc và cà tím mềm mại, thấm đẫm gia vị tạo nên một hương vị hài hòa khó quên. Tuy nhiên, để thực hiện cách nấu lươn xào cà thành công, đòi hỏi người nấu phải biết cách sơ chế lươn sao cho sạch nhớt và hết mùi tanh hoàn toàn. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước, từ khâu chọn nguyên liệu đến các bí quyết chế biến để có được đĩa lươn xào cà thơm ngon, đậm đà, chuẩn vị nhà hàng ngay tại nhà.
Công thức nấu nhanh lươn xào cà

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Lẩu Mực Nấu Chao Đậm Đà Chuẩn Vị Nhà Hàng
- Sơ chế lươn: Làm sạch nhớt lươn bằng tro bếp, muối hạt hoặc nước cốt chanh. Rửa sạch, mổ bụng, bỏ ruột và chỉ máu. Cắt thành từng khúc vừa ăn.
- Chuẩn bị nguyên liệu khác: Cà tím rửa sạch, thái vát và ngâm trong nước muối loãng để không bị thâm. Các loại rau thơm như tía tô, lá lốt, hành lá rửa sạch, thái nhỏ. Tỏi, hành khô băm nhuyễn.
- Ướp và xào lươn: Ướp lươn với bột nghệ, hạt nêm, nước mắm, tiêu trong khoảng 15 phút. Phi thơm hành tỏi, cho lươn vào xào săn trên lửa lớn rồi trút ra đĩa riêng.
- Xào cà và nấu chung: Dùng lại chảo, cho cà tím vào xào chín mềm. Nêm gia vị vừa ăn, sau đó cho lươn đã xào vào đảo đều. Thêm một chút nước, đun nhỏ lửa cho lươn và cà ngấm gia vị.
- Hoàn thành: Khi nước sốt sệt lại, cho hành lá, tía tô, lá lốt vào đảo đều khoảng 1 phút rồi tắt bếp. Múc ra đĩa và thưởng thức cùng cơm nóng.
Nguồn gốc và sức hấp dẫn của món lươn xào cà

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Miến Măng Sườn Chuẩn Vị, Nước Dùng Trong Veo
Lươn xào cà không chỉ là một món ăn, nó còn là một phần ký ức ẩm thực của nhiều người. Bắt nguồn từ những vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, nơi lươn đồng và cà tím là những nguyên liệu sẵn có, món ăn này ra đời như một sự kết hợp mộc mạc mà tinh tế. Lươn đồng sau những cơn mưa, béo ngậy và chắc thịt, được bắt về làm sạch, xào chung với những quả cà tím trồng ngay trong vườn nhà.
Sức hấp dẫn của món ăn nằm ở sự đối lập mà hòa quyện. Thịt lươn có vị ngọt đặc trưng, béo nhưng không ngấy, khi được xào săn lại có độ dai nhẹ. Ngược lại, cà tím sau khi nấu lại trở nên mềm tan, thấm hút trọn vẹn phần nước sốt đậm đà từ thịt lươn và gia vị. Chính sự tương phản về kết cấu này tạo nên một trải nghiệm vị giác vô cùng thú vị.
Hơn nữa, hương thơm nồng nàn từ các loại rau gia vị như tía tô, lá lốt đóng vai trò không thể thiếu. Chúng không chỉ giúp khử đi mùi tanh còn sót lại của lươn mà còn nâng tầm hương vị món ăn, tạo nên một mùi thơm đặc trưng không thể lẫn vào đâu được. Món ăn này thường được ăn kèm với cơm trắng nóng hổi, là sự lựa chọn hoàn hảo cho những bữa cơm gia đình ấm cúng.
Chuẩn bị nguyên liệu cho món lươn xào cà hoàn hảo

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Mì Nui Xoắn Dai Ngon, Không Dính Cực Đơn Giản
Để có được một đĩa lươn xào cà ngon đúng điệu, khâu lựa chọn nguyên liệu tươi ngon là yếu tố quyết định hàng đầu. Một con lươn ngon, một quả cà tím tươi sẽ làm nên 90% thành công của món ăn.
Mẹo chọn lươn đồng tươi ngon
Lươn đồng luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho món xào này vì thịt chúng săn chắc, thơm và ngọt hơn lươn nuôi.
- Kích thước: Nên chọn những con lươn có kích thước vừa phải, không quá to cũng không quá nhỏ. Lươn quá to thường là lươn nuôi, thịt sẽ bở và không ngọt. Lươn quá nhỏ thì ít thịt.
- Màu sắc: Lươn đồng ngon thường có hai màu rõ rệt: phần lưng màu đen nhánh và phần bụng màu vàng đậm. Đây là dấu hiệu của lươn sống trong môi trường tự nhiên, vận động nhiều nên thịt rất chắc. Tránh chọn những con có bụng màu vàng nhợt nhạt hoặc trắng bệch.
- Độ linh hoạt: Lươn còn sống, di chuyển nhanh nhẹn, khỏe mạnh là lươn tươi. Khi mua, bạn nên yêu cầu người bán bắt những con còn bò khỏe trong chậu.
Cách chọn cà tím và các nguyên liệu phụ
Cà tím và các loại rau thơm cũng góp phần quan trọng tạo nên hương vị tổng thể.
- Cà tím: Chọn những quả cà tím dài, thon, vỏ căng bóng, mịn màng và có màu tím đều. Cuống cà phải còn tươi xanh và dính chặt vào quả. Khi cầm lên thấy chắc tay, không bị mềm nhũn. Cà tím non và tươi sẽ ít hạt, khi nấu sẽ ngọt và mềm hơn.
- Gia vị và rau thơm:
- Hành khô, tỏi: Chọn củ chắc, không bị mọc mầm hay ẩm mốc.
- Tía tô, lá lốt: Đây là hai loại rau “linh hồn” của món ăn. Chọn mớ rau còn tươi, lá không bị dập nát hay úa vàng.
- Hành lá, ớt (tùy chọn): Chọn những cây hành lá tươi xanh, ớt tươi để tăng thêm hương vị và màu sắc.
- Gia vị cơ bản: Nước mắm ngon, hạt nêm, bột ngọt (mì chính), tiêu xay, dầu ăn và đặc biệt là bột nghệ để tạo màu vàng đẹp mắt và khử tanh cho lươn.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu lươn xào cà
Sau khi đã có đầy đủ nguyên liệu tươi ngon, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện món ăn. Phần quan trọng nhất chính là sơ chế lươn, quyết định món ăn có bị tanh hay không.
Bước 1: Sơ chế lươn khử tanh triệt để
Đây là công đoạn tốn nhiều công sức nhất nhưng cũng là quan trọng nhất. Mùi tanh và lớp nhớt của lươn nếu không được xử lý kỹ sẽ phá hỏng toàn bộ món ăn.
- Phương pháp 1: Dùng muối hạt và nước cốt chanh: Cho lươn vào một chiếc túi nilon hoặc một cái nồi lớn. Thêm một nắm muối hạt và vài thìa nước cốt chanh. Túm chặt miệng túi hoặc đậy nắp nồi, xóc mạnh trong khoảng 3-5 phút. Lớp nhớt sẽ bong ra cùng muối. Sau đó, tuốt lươn nhiều lần dưới vòi nước chảy cho đến khi sạch hoàn toàn nhớt và muối.
- Phương pháp 2: Dùng tro bếp: Đây là cách làm truyền thống và hiệu quả nhất. Cho lươn vào tro bếp, dùng tay vuốt dọc thân lươn nhiều lần. Tro bếp sẽ hút sạch toàn bộ nhớt. Sau đó rửa lại thật kỹ với nước sạch.
- Phương pháp 3: Dùng nước vo gạo: Ngâm lươn trong nước vo gạo khoảng 15-20 phút cũng giúp loại bỏ bớt nhớt và mùi tanh.
Sau khi đã làm sạch nhớt, dùng dao mổ bụng lươn, loại bỏ toàn bộ nội tạng và đặc biệt là đường chỉ máu chạy dọc sống lưng vì đây là nguồn gây tanh chính. Rửa lại lươn lần cuối với nước muối pha loãng hoặc rượu trắng để khử trùng và khử mùi triệt để. Cuối cùng, để lươn ráo nước và cắt thành từng khúc dài khoảng 3-4 cm.
Bước 2: Chuẩn bị cà tím và các nguyên liệu khác
Trong lúc chờ lươn ráo nước, chúng ta sẽ chuẩn bị các nguyên liệu còn lại.
- Cà tím: Rửa sạch cà, bỏ cuống, thái vát thành từng miếng dày khoảng 1-1.5 cm. Ngay sau khi thái, cho cà vào ngâm trong một chậu nước có pha chút muối loãng. Việc này giúp cà không bị thâm đen do nhựa và cũng giúp cà mềm nhanh hơn khi nấu. Ngâm khoảng 15 phút rồi vớt ra, để ráo.
- Hành khô, tỏi: Bóc vỏ, băm nhỏ.
- Rau thơm: Hành lá, tía tô, lá lốt nhặt bỏ lá già, rửa sạch rồi thái nhỏ. Ớt thái lát (nếu dùng).
Bước 3: Ướp lươn cho thấm vị đậm đà
Ướp lươn trước khi nấu là bí quyết giúp thịt lươn đậm đà và thơm ngon hơn. Cho lươn đã cắt khúc vào tô, thêm vào 1 thìa cà phê bột nghệ (để tạo màu vàng đẹp), 1 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa canh nước mắm, một ít tiêu xay. Trộn đều và để lươn ngấm gia vị trong khoảng 15-20 phút.
Bước 4: Tiến hành xào lươn và cà
Công đoạn xào nấu cần thực hiện nhanh tay trên lửa lớn để giữ được độ ngon của nguyên liệu.
- Xào lươn: Bắc chảo lên bếp, cho khoảng 2 thìa canh dầu ăn vào đun nóng. Khi dầu nóng già, cho một nửa số hành tỏi băm vào phi thơm. Tiếp theo, trút toàn bộ phần lươn đã ướp vào chảo, vặn lửa lớn và đảo nhanh tay. Xào cho đến khi thịt lươn săn lại, bề mặt hơi vàng và dậy mùi thơm thì nhanh chóng trút ra đĩa, để riêng. Việc xào riêng lươn trước giúp thịt lươn không bị nát và giữ được độ săn chắc.
- Xào cà: Vẫn dùng chiếc chảo đó, thêm một chút dầu ăn nếu cần. Cho nốt phần hành tỏi băm còn lại vào phi thơm. Sau đó, cho cà tím vào xào. Nêm vào chảo 1 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa canh nước mắm. Đảo đều cho cà ngấm gia vị và chín mềm. Nếu cà bị khô, bạn có thể cho thêm một chút nước lọc để cà nhanh chín và không bị cháy.
Bước 5: Nêm nếm và hoàn thành món ăn
Khi cà đã chín mềm và thấm gia vị, bạn trút phần lươn đã xào vào lại chảo. Đảo nhẹ nhàng để lươn và cà hòa quyện vào nhau. Nêm nếm lại gia vị một lần nữa cho vừa với khẩu vị gia đình.
Lúc này, bạn có thể cho thêm khoảng nửa bát con nước lọc (hoặc nước sôi) vào chảo, hạ nhỏ lửa và đun liu riu trong khoảng 3-5 phút. Bước này giúp cho cả lươn và cà ngấm sâu gia vị của nhau, tạo thành một hương vị tổng thể hài hòa.
Cuối cùng, khi thấy nước sốt trong chảo đã sệt lại vừa ý, bạn cho toàn bộ phần hành lá, tía tô, lá lốt đã thái nhỏ vào. Đảo đều thêm khoảng 30 giây đến 1 phút cho rau thơm chín tái rồi tắt bếp. Rắc thêm chút tiêu xay lên trên để tăng hương vị.
Bí quyết để món lươn xào cà ngon chuẩn vị nhà hàng
Để món ăn được nâng tầm, bạn có thể áp dụng thêm một vài mẹo nhỏ dưới đây.
- Sử dụng mỡ lợn: Thay vì dùng dầu ăn, việc sử dụng mỡ lợn để phi hành tỏi và xào lươn sẽ giúp món ăn dậy mùi thơm và có vị béo ngậy đặc trưng hơn rất nhiều.
- Thêm mẻ hoặc mắm tôm: Đối với những ai yêu thích hương vị ẩm thực miền Bắc, thêm một thìa nhỏ mẻ (cơm mẻ) hoặc một chút mắm tôm vào lúc xào cà sẽ tạo ra một lớp vị chua thanh hoặc đậm đà rất đặc biệt, giúp món ăn thêm phần hấp dẫn.
- Thêm chuối xanh và đậu phụ: Đây là một biến tấu phổ biến của món lươn xào cà. Chuối xanh gọt vỏ, thái lát, ngâm nước muối rồi luộc sơ. Đậu phụ cắt miếng, chiên vàng. Cho chuối và đậu vào nấu cùng lúc với cà tím sẽ tạo ra món “lươn om chuối đậu” phiên bản xào, rất phong phú về hương vị và kết cấu.
- Canh lửa chuẩn: Lửa lớn khi xào lươn để thịt săn lại nhanh chóng và không ra nước. Lửa vừa khi xào cà để cà chín mềm từ từ. Và lửa nhỏ liu riu khi om chung để các nguyên liệu ngấm đều gia vị.
Giá trị dinh dưỡng của món lươn xào cà
Không chỉ là một món ăn ngon miệng, lươn xào cà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Theo thông tin từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thịt lươn là một nguồn cung cấp protein, vitamin và khoáng chất dồi dào. Trong 100g thịt lươn có chứa khoảng 18.7g protein, 150mg phốt pho, 39mg canxi và nhiều vitamin như A, D, B1, B2. Theo Đông y, thịt lươn có tính ôn, vị ngọt, có tác dụng bồi bổ khí huyết, tăng cường gân cốt, rất tốt cho người suy nhược, trẻ em còi xương và người già.
Cà tím cũng là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Nó chứa nhiều chất xơ, vitamin nhóm B, kali và các chất chống oxy hóa, đặc biệt là nasunin trong vỏ cà có khả năng bảo vệ tế bào não. Việc kết hợp hai nguyên liệu này không chỉ tạo ra một món ăn ngon mà còn rất cân bằng về mặt dinh dưỡng. Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin về các công thức nấu ăn lành mạnh tại cholaithieu.com.
Câu hỏi thường gặp khi nấu lươn xào cà
Làm sao để lươn không bị nát khi xào?
Bí quyết là xào lươn trên lửa lớn và đảo nhanh tay chỉ đến khi thịt lươn vừa săn lại thì trút ra ngay. Không xào quá lâu. Sau đó, chỉ cho lươn vào lại chảo ở bước cuối cùng và đảo nhẹ nhàng.
Có thể dùng lươn đông lạnh để làm món này không?
Có thể, nhưng hương vị và độ săn chắc của thịt sẽ không thể ngon bằng lươn tươi. Nếu dùng lươn đông lạnh, bạn cần rã đông hoàn toàn ở ngăn mát tủ lạnh, sau đó rửa lại với rượu trắng và gừng để khử mùi tanh trước khi chế biến.
Món lươn xào cà ăn kèm với gì là ngon nhất?
Món này ngon nhất khi ăn cùng với cơm trắng nóng. Vị đậm đà của lươn và cà quyện với nước sốt sền sệt chan lên cơm là một sự kết hợp hoàn hảo. Bạn cũng có thể ăn kèm với bún tươi.
Nếu không có tía tô và lá lốt thì có thể thay thế bằng rau gì?
Tía tô và lá lốt là hương vị đặc trưng nhất của món này. Nếu không có, bạn có thể dùng rau răm hoặc ngò gai (mùi tàu) để thay thế, tuy nhiên hương vị sẽ có phần khác biệt so với phiên bản truyền thống.
Với những hướng dẫn chi tiết và bí quyết được chia sẻ, hy vọng bạn đã tự tin để thực hiện thành công cách nấu lươn xào cà thơm ngon, đậm vị cho bữa cơm gia đình. Món ăn không chỉ thỏa mãn vị giác mà còn là cách để bạn thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đến những người thân yêu qua từng món ăn được chuẩn bị kỹ lưỡng. Chúc bạn và gia đình có một bữa ăn ngon miệng
