Cách nấu nước đậu săng giải nhiệt thơm ngon tại nhà

Nước đậu săng là một thức uống dân dã, quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt nhờ hương vị thơm bùi đặc trưng và công dụng thanh nhiệt, giải độc tuyệt vời. Đặc biệt trong những ngày hè oi ả, một ly nước đậu săng mát lạnh sẽ giúp bạn xua tan đi cảm giác mệt mỏi. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu nước đậu săng chuẩn vị, thơm ngon, không bị chát, giúp bạn dễ dàng thực hiện ngay tại gian bếp của mình để chiêu đãi cả gia đình.

Nội Dung Bài Viết

Tóm tắt các bước nấu nước đậu săng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Nước Đậu Đen Và Đậu Đỏ Thanh Mát, Giải Nhiệt

Sơ chế đậu: Ngâm đậu săng trong nước sạch khoảng 4-6 tiếng cho mềm, sau đó đãi sạch vỏ.
Rang đậu: Vớt đậu ra để ráo nước hoàn toàn. Rang đậu trên chảo với lửa nhỏ cho đến khi hạt đậu khô lại và tỏa mùi thơm nhẹ.
Nấu nước: Cho đậu đã rang và lá dứa vào nồi cùng lượng nước vừa đủ. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, ninh liu riu khoảng 20-30 phút.
Lọc và hoàn thiện: Tắt bếp, vớt bỏ lá dứa và dùng rây hoặc vải mùng lọc bỏ bã đậu, chỉ giữ lại phần nước trong.
Pha đường: Cho đường phèn vào nồi nước đậu còn nóng, khuấy đều cho tan hết. Để nguội và thưởng thức cùng đá viên.

Nước đậu săng là gì? Nguồn gốc và giá trị

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Phở Gà Ngon Để Bán Chuẩn Vị, Hút Khách

Nước đậu săng, hay còn được gọi là nước đậu ván, là một loại thức uống truyền thống được nấu từ hạt đậu săng rang thơm. Đậu săng (tên khoa học là Lablab purpureus) là một loại cây họ đậu thân leo, được trồng phổ biến ở các vùng quê Việt Nam. Hạt đậu có hình bầu dục, dẹt, màu trắng ngà hoặc hơi nâu, mang hương vị bùi bùi rất đặc trưng.

Thức uống này từ lâu đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của nhiều người, gắn liền với hình ảnh những gánh hàng rong, những quán nước nhỏ ven đường. Không chỉ là một loại nước giải khát đơn thuần, nước đậu săng còn được xem như một bài thuốc dân gian giúp làm mát cơ thể, giải nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa. Sự kết hợp giữa vị bùi của đậu rang và hương thơm dịu nhẹ của lá dứa tạo nên một thức uống tuy đơn giản nhưng lại vô cùng tinh tế và hấp dẫn.

Ngày nay, dù có vô số loại nước giải khát công nghiệp ra đời, nước đậu săng vẫn giữ được một vị trí đặc biệt trong văn hóa ẩm thực Việt. Việc tự tay thực hiện cách nấu nước đậu săng tại nhà không chỉ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn là cách để gìn giữ và trân trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Lợi ích tuyệt vời của nước đậu săng đối với sức khỏe

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Rau Dền Nhật: 3 Công Thức Đơn Giản Tại Nhà

Không chỉ thơm ngon, nước đậu săng còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe nhờ vào thành phần dinh dưỡng của hạt đậu. Đây là một thức uống lành tính, phù hợp với mọi lứa tuổi và có thể sử dụng thường xuyên.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trong hạt đậu săng chứa nhiều protein, chất xơ, vitamin nhóm B (B1, B2), và các khoáng chất thiết yếu như canxi, sắt, magie. Việc uống nước đậu săng thường xuyên có thể mang lại các công dụng sau:

Thanh nhiệt, giải độc: Đây là công dụng nổi bật nhất của nước đậu săng. Theo Đông y, đậu săng có tính mát, vị ngọt, có tác dụng thanh nhiệt, giải thử (chống say nắng), và lợi tiểu. Uống nước đậu săng giúp làm mát cơ thể từ bên trong, giảm cảm giác nóng bức, khó chịu.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa: Hàm lượng chất xơ dồi dào trong đậu săng giúp thúc đẩy nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón và cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa. Chất xơ còn tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ quá trình kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Tốt cho tim mạch: Đậu săng không chứa cholesterol và có hàm lượng chất béo bão hòa thấp. Bên cạnh đó, các khoáng chất như magie và kali có trong đậu giúp điều hòa huyết áp, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Bổ sung năng lượng: Với hàm lượng protein và carbohydrate phức hợp, nước đậu săng cung cấp một nguồn năng lượng lành mạnh cho cơ thể, giúp giảm mệt mỏi và duy trì sự tỉnh táo.
Làm đẹp da: Các vitamin và chất chống oxy hóa trong đậu săng giúp nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh, làm chậm quá trình lão hóa và giảm thiểu các vấn đề về da như mụn nhọt do nóng trong người.

Chuẩn bị nguyên liệu nấu nước đậu săng chuẩn vị

Để có một nồi nước đậu săng thơm ngon, khâu lựa chọn và chuẩn bị nguyên liệu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Công thức này hướng đến sự đơn giản, giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản của món nước.

Cách chọn đậu săng ngon

Chất lượng của hạt đậu quyết định đến 80% hương vị của thành phẩm. Bạn nên chọn những hạt đậu săng (đậu ván) có đặc điểm sau:
* Màu sắc: Chọn đậu có màu trắng ngà đồng đều, không bị lốm đốm đen hay ngả vàng bất thường. Hạt đậu có màu sắc tươi sáng thường là đậu mới, cho hương vị thơm ngon hơn.
* Kích thước: Hạt đậu nên đều nhau, căng mẩy, không bị lép hay có dấu hiệu sâu mọt.
* Mùi hương: Đậu mới sẽ có mùi thơm nhẹ đặc trưng của họ đậu, không có mùi ẩm mốc hay mùi lạ.
* Nguồn gốc: Ưu tiên mua đậu tại các cửa hàng nông sản uy tín, chợ quê hoặc các siêu thị lớn để đảm bảo chất lượng và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Tránh mua đậu không có nhãn mác, được bày bán ở nơi ẩm ướt.

Các nguyên liệu khác

Đậu săng khô: 200 gram
Lá dứa (lá nếp): 5-7 lá
Đường phèn: 150 gram (có thể điều chỉnh tùy khẩu vị)
Nước lọc: 2.5 lít
Muối: 1/4 muỗng cà phê

Lưu ý về nguyên liệu:
* Sử dụng đường phèn sẽ giúp nước đậu có vị ngọt thanh, dịu nhẹ và không bị gắt như đường cát trắng.
* Lá dứa là nguyên liệu không thể thiếu để tạo nên mùi thơm đặc trưng, giúp át đi mùi ngái nhẹ của đậu.

Hướng dẫn chi tiết cách nấu nước đậu săng thơm ngon

Công thức nấu nước đậu săng này được chia thành các bước rất cụ thể, đảm bảo ngay cả những người mới vào bếp cũng có thể thực hiện thành công. Hãy tuân thủ từng bước để có được thành phẩm ưng ý nhất.

Bước 1: Sơ chế đậu săng

Đậu săng khô sau khi mua về cần được sơ chế kỹ lưỡng để loại bỏ tạp chất và lớp vỏ lụa bên ngoài. Bạn vo sạch đậu với nước khoảng 2-3 lần cho sạch bụi bẩn.

Tiếp theo, cho đậu vào một thau lớn, đổ ngập nước và ngâm trong khoảng 4-6 tiếng. Việc ngâm đậu giúp hạt đậu nở mềm, dễ dàng hơn cho việc đãi vỏ và rút ngắn thời gian nấu. Sau khi ngâm đủ thời gian, bạn sẽ thấy hạt đậu căng mọng và lớp vỏ lụa dễ dàng bong ra.

Dùng tay bóp nhẹ và chà xát để tách vỏ. Đãi sạch toàn bộ phần vỏ, chỉ giữ lại phần nhân đậu trắng ngần. Rửa lại nhân đậu một lần nữa với nước sạch rồi vớt ra rổ, để cho thật ráo nước. Bước này rất quan trọng, vì nếu đậu còn ướt thì khi rang sẽ rất lâu khô và dễ bị cháy không đều.

Bước 2: Rang đậu – Bí quyết tạo nên hương thơm đặc trưng

Đây là công đoạn quyết định hương thơm của món nước đậu săng. Nhiều người thường bỏ qua bước này và nấu trực tiếp, khiến nước có mùi ngái và không thơm bằng.

Bắc một chiếc chảo lòng sâu lên bếp, đợi chảo nóng già thì cho toàn bộ phần nhân đậu đã để ráo vào. Vặn lửa ở mức nhỏ nhất và dùng đũa đảo liên tục, đều tay. Quá trình này cần sự kiên nhẫn, rang đều tay để tất cả các hạt đậu đều được tiếp xúc với nhiệt và chín vàng từ từ.

Bạn rang cho đến khi hạt đậu khô lại, bề mặt hơi se vàng và tỏa ra mùi thơm bùi đặc trưng. Thời gian rang có thể mất khoảng 15-20 phút. Tuyệt đối không được nóng vội tăng lửa lớn vì sẽ làm đậu cháy bên ngoài nhưng bên trong vẫn còn sống, khiến nước bị đắng và có mùi khét.

Bước 3: Nấu nước đậu

Sau khi đậu đã được rang thơm, bạn chuẩn bị một nồi lớn. Cho toàn bộ phần đậu đã rang vào nồi cùng với 2.5 lít nước lọc và 1/4 muỗng cà phê muối. Muối sẽ giúp cân bằng vị ngọt và làm cho hương vị nước đậu thêm đậm đà.

Lá dứa rửa sạch, bó gọn lại rồi cho vào nồi cùng với đậu. Đun nồi nước trên lửa lớn cho đến khi sôi bùng lên. Khi nước sôi, bạn hạ nhỏ lửa xuống mức thấp nhất, đậy hé nắp vung và ninh liu riu trong khoảng 20-30 phút. Việc ninh ở lửa nhỏ sẽ giúp các dưỡng chất và hương thơm từ hạt đậu từ từ tiết ra, hòa quyện vào nước.

Bước 4: Lọc và hoàn thiện

Sau khi ninh đủ thời gian, bạn tắt bếp và vớt bỏ bó lá dứa ra ngoài. Lúc này, hạt đậu đã mềm nhừ và nước có màu trắng đục đẹp mắt.

Chuẩn bị một chiếc rây lọc có lỗ nhỏ hoặc một tấm vải mùng sạch. Đặt rây lên trên một chiếc tô hoặc nồi sạch khác, từ từ đổ nồi nước đậu qua rây để lọc bỏ hết phần bã đậu. Lọc kỹ sẽ giúp nước đậu trong hơn và không bị lợn cợn khi uống. Phần bã đậu này bạn có thể bỏ đi.

Cuối cùng, cho 150 gram đường phèn vào nồi nước đậu khi còn đang nóng. Dùng muỗng khuấy đều và nhẹ nhàng cho đến khi đường tan hoàn toàn. Nếm thử và điều chỉnh lượng đường cho phù hợp với khẩu vị của gia đình bạn.

Những lưu ý quan trọng để nước đậu săng không bị chát

Một trong những vấn đề thường gặp nhất khi thực hiện cách nấu nước đậu săng là thành phẩm có vị hơi chát hoặc đắng nhẹ. Để khắc phục điều này, bạn cần ghi nhớ một vài bí quyết quan trọng sau:

Đãi vỏ thật kỹ: Lớp vỏ lụa của đậu săng chính là một trong những nguyên nhân chính gây ra vị chát. Hãy đảm bảo bạn đã ngâm đậu đủ mềm và đãi sạch 100% lớp vỏ này.
Không rang đậu bị cháy: Rang đậu quá lửa không chỉ làm mất đi hương thơm tự nhiên mà còn tạo ra vị đắng khét rất khó chịu. Luôn rang ở lửa nhỏ và đảo đều tay.
Thời gian nấu vừa phải: Không nên nấu đậu quá lâu. Việc hầm đậu trong thời gian quá dài có thể làm cho một số hợp chất trong đậu bị phân hủy, tạo ra vị không mong muốn. Thời gian ninh khoảng 20-30 phút sau khi sôi là lý tưởng.
Lọc bã cẩn thận: Bã đậu nếu không được lọc kỹ cũng có thể góp phần tạo ra vị lợn cợn và hơi chát khi uống. Sử dụng vải mùng để lọc sẽ cho kết quả tốt nhất.

Các biến tấu sáng tạo từ nước đậu săng truyền thống

Bên cạnh công thức truyền thống, bạn hoàn toàn có thể làm mới món nước đậu săng bằng cách kết hợp thêm các nguyên liệu khác để tạo ra hương vị độc đáo và tăng thêm giá trị dinh dưỡng.

Nước đậu săng hạt sen

Hạt sen có vị bùi, tính mát, rất hợp khi kết hợp cùng đậu săng. Bạn chỉ cần thêm khoảng 50 gram hạt sen tươi (đã thông tâm) hoặc hạt sen khô (ngâm mềm) vào nấu cùng lúc với đậu săng. Sự hòa quyện này tạo ra một thức uống không chỉ thanh mát mà còn có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon hơn.

Nước đậu săng nha đam

Nha đam gọt vỏ, rửa sạch nhớt, cắt hạt lựu rồi chần qua nước sôi. Sau khi nước đậu săng đã nấu xong và để nguội bớt, bạn cho phần nha đam đã sơ chế vào. Nước đậu săng nha đam vừa giải nhiệt, vừa đẹp da, lại có thêm những viên nha đam giòn sần sật rất vui miệng.

Nước đậu săng sữa tươi

Nếu bạn yêu thích vị béo ngậy, hãy thử thêm một ít sữa tươi không đường hoặc sữa đặc vào ly nước đậu săng đã để nguội. Khuấy đều và thêm đá. Phiên bản này sẽ có hương vị gần giống với các loại sữa hạt, thơm béo và giàu dinh dưỡng hơn, rất phù hợp với trẻ em.

Cách bảo quản và thưởng thức nước đậu săng đúng điệu

Nước đậu săng sau khi nấu xong, để nguội hoàn toàn rồi cho vào bình thủy tinh hoặc chai nhựa sạch, đậy kín nắp và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Với cách này, bạn có thể giữ được hương vị thơm ngon của nước đậu trong khoảng 2-3 ngày.

Nước đậu săng ngon nhất khi uống lạnh. Bạn có thể rót ra ly, thêm vài viên đá và thưởng thức. Vị ngọt thanh của đường phèn, mùi thơm bùi của đậu rang và hương dịu nhẹ của lá dứa hòa quyện vào nhau, tạo nên một thức uống giải khát vô cùng sảng khoái và dễ chịu. Đây là thức uống hoàn hảo cho cả gia đình, đặc biệt là trong những ngày nắng nóng. Để tìm hiểu thêm nhiều công thức nấu ăn và mẹo vặt nhà bếp hữu ích khác, bạn có thể ghé thăm trang web cholaithieu.com.

Câu hỏi thường gặp về cách nấu nước đậu săng (FAQ)

Tại sao nước đậu săng của tôi bị chua?

Nước đậu săng bị chua thường do quá trình bảo quản không đúng cách. Nếu bạn để nước ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn sẽ phát triển và làm nước bị lên men. Luôn bảo quản nước đậu trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 2-3 ngày.

Có thể dùng máy xay sinh tố để làm nước đậu săng không?

Bạn có thể dùng máy xay để tiết kiệm thời gian, tuy nhiên hương vị sẽ khác so với cách nấu truyền thống. Nếu dùng máy xay, bạn nên xay nhuyễn đậu đã ngâm với nước, sau đó lọc bã rồi mới đun sôi phần nước cốt. Cách này sẽ cho ra nước đậu đặc hơn, giống sữa đậu nành hơn là nước đậu rang.

Dùng đường cát trắng thay cho đường phèn được không?

Bạn hoàn toàn có thể dùng đường cát trắng, tuy nhiên đường phèn được khuyến khích hơn vì nó tạo ra vị ngọt thanh mát, không bị gắt cổ, phù hợp hơn với tính chất giải nhiệt của thức uống này.

Với những hướng dẫn chi tiết trên, việc tự tay chuẩn bị những ly nước giải khát thơm ngon, bổ dưỡng cho gia đình đã không còn là điều khó khăn. Chúc bạn thành công với cách nấu nước đậu săng này và có những giây phút thư giãn tuyệt vời bên những người thân yêu.