Khản tiếng, mất giọng là tình trạng không hiếm gặp, gây ra nhiều bất tiện trong giao tiếp và công việc. Bên cạnh các phương pháp y học hiện đại, nhiều người vẫn tìm đến các bài thuốc dân gian lành tính, dễ thực hiện. Trong đó, cách nấu nước giá chữa khản tiếng là một trong những phương pháp được lưu truyền rộng rãi nhờ hiệu quả và sự đơn giản. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, từ cơ sở khoa học đến công thức chi tiết và những lưu ý quan trọng khi sử dụng bài thuốc này tại nhà.
Công thức nấu nhanh nước giá đỗ trị khản tiếng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Siro Từ Trái Siro Thơm Ngon, Không Bị Đắng
- Chuẩn bị: Chuẩn bị khoảng 200g giá đỗ sạch, không hóa chất. Rửa kỹ giá đỗ dưới vòi nước chảy để loại bỏ bụi bẩn và vỏ xanh còn sót lại.
- Nấu nước: Cho giá đỗ đã rửa sạch vào nồi cùng với khoảng 500-700ml nước lọc. Đun sôi trên lửa vừa.
- Hầm và chắt lọc: Khi nước sôi, hạ nhỏ lửa và đun liu riu thêm khoảng 5-7 phút để các dưỡng chất trong giá đỗ tiết ra hoàn toàn. Tắt bếp, dùng rây lọc để chắt lấy phần nước trong, bỏ bã.
- Sử dụng: Để nước giá nguội bớt đến khi còn ấm, sau đó uống từ từ từng ngụm nhỏ. Có thể thêm một vài lát gừng hoặc một chút muối hạt để tăng hiệu quả.
Nguồn gốc và cơ sở khoa học của bài thuốc dân gian

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Nạm Bò Với Cà Chua Mềm Ngon Đậm Vị Tại Nhà
Việc sử dụng giá đỗ để cải thiện các vấn đề về họng không phải là một phương pháp mới mẻ. Nó có nguồn gốc sâu xa từ Y học cổ truyền và cũng được lý giải phần nào dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại.
Theo quan điểm Y học cổ truyền
Trong Đông y, giá đỗ (hay còn gọi là Lục đậu nha) có vị ngọt, tính mát, hơi tanh. Nó được quy vào các kinh Tỳ, Vị và Bàng quang. Công dụng chính của giá đỗ là thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và tiêu thực. Chính nhờ đặc tính thanh nhiệt và giải độc này mà giá đỗ được cho là có khả năng làm dịu cổ họng đang bị viêm, sưng, giảm cảm giác đau rát và khô họng – những nguyên nhân chính gây ra tình trạng khản tiếng.
Khi thanh quản bị viêm hoặc phù nề do la hét nhiều, nói liên tục hoặc do cảm lạnh, việc sử dụng các thực phẩm có tính mát như giá đỗ sẽ giúp làm dịu vùng bị tổn thương, giảm sưng viêm. Nước giá đỗ cung cấp độ ẩm cần thiết cho niêm mạc họng, giúp cổ họng bớt khô và giọng nói trong trở lại.
Theo góc độ Dinh dưỡng hiện đại
Khoa học ngày nay cũng cung cấp những bằng chứng củng cố cho công dụng của giá đỗ. Giá đỗ, đặc biệt là giá đỗ xanh, là một nguồn cung cấp dồi dào các vitamin và khoáng chất thiết yếu.
Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trong 100g giá đỗ sống có chứa khoảng 13 calo, một lượng lớn Vitamin C, Vitamin K, Folate và các khoáng chất như Sắt, Kali. Đặc biệt, Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh, có vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình làm lành các mô bị tổn thương. Khi cổ họng bị viêm nhiễm, việc bổ sung Vitamin C sẽ giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh và phục hồi nhanh hơn.
Hơn nữa, nước chiếm tới hơn 90% thành phần của giá đỗ. Việc uống nước giá đỗ cũng là một cách bổ sung nước hiệu quả cho cơ thể, giữ cho cổ họng luôn ẩm, giảm ma sát khi dây thanh quản rung động, từ đó cải thiện tình trạng khản tiếng.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu nước giá chữa khản tiếng

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Phở Bò Ngon Kinh Doanh Chuẩn Vị Nhất?
Để phát huy tối đa công dụng của bài thuốc này, việc thực hiện đúng cách từ khâu chọn nguyên liệu đến khi chế biến là vô cùng quan trọng. Dưới đây là các bước chi tiết mà đội ngũ cholaithieu.com đã tổng hợp và thử nghiệm.
Chuẩn bị nguyên liệu
Chất lượng của nguyên liệu quyết định phần lớn hiệu quả của bài thuốc. Bạn cần chuẩn bị:
- Giá đỗ sạch: 200g. Ưu tiên chọn loại giá đỗ tự làm hoặc mua ở những nơi uy tín. Giá đỗ ngon thường có thân mập, trắng, rễ dài và không có mùi lạ. Tránh mua loại giá đỗ thân phình to bất thường, không có rễ hoặc rễ rất ngắn, vì có thể chúng đã được xử lý bằng hóa chất kích thích tăng trưởng.
- Nước lọc: 700ml.
- Gừng tươi (tùy chọn): 2-3 lát mỏng. Gừng có tính ấm, giúp kháng viêm, sát khuẩn và làm ấm cổ họng, kết hợp với tính mát của giá đỗ sẽ tạo ra sự cân bằng.
- Muối hạt (tùy chọn): 1/4 thìa cà phê. Muối có khả năng sát khuẩn nhẹ, giúp làm sạch vùng họng.
Các bước thực hiện
Quy trình nấu nước giá đỗ rất đơn giản và không tốn nhiều thời gian.
- Sơ chế giá đỗ: Cho giá đỗ vào một chậu nước lớn, nhặt bỏ những cọng bị dập nát, hư hỏng và phần vỏ đậu xanh còn sót lại. Rửa nhẹ nhàng dưới vòi nước chảy khoảng 2-3 lần để đảm bảo giá thật sạch. Để ráo nước.
- Sơ chế gừng (nếu dùng): Gừng rửa sạch, không cần gọt vỏ, thái thành 2-3 lát mỏng. Vỏ gừng cũng chứa nhiều dưỡng chất tốt.
- Đun nấu: Cho toàn bộ 200g giá đỗ đã rửa sạch vào nồi. Đổ 700ml nước lọc vào. Nếu dùng gừng, hãy cho vào cùng lúc này. Bật bếp và đun ở lửa vừa cho đến khi nước sôi bùng lên.
- Hầm nhỏ lửa: Khi nước đã sôi, bạn hạ nhỏ lửa xuống mức thấp nhất, đậy vung và để nước sôi liu riu trong khoảng 5-7 phút. Quá trình này giúp các enzym và vitamin trong giá đỗ được hòa tan vào nước một cách tối đa mà không bị phân hủy quá nhiều do nhiệt độ cao.
- Lọc và hoàn thành: Sau 5-7 phút, tắt bếp. Dùng một chiếc rây có lưới lọc nhỏ hoặc một miếng vải xô sạch để lọc lấy phần nước cốt, loại bỏ hoàn toàn phần bã giá. Nếu dùng muối, hãy cho vào khuấy đều khi nước còn nóng.
Lưu ý quan trọng khi nấu và bảo quản
- Không đun quá lâu: Việc đun giá đỗ quá lâu ở nhiệt độ cao có thể làm mất đi một lượng đáng kể Vitamin C và các enzym có lợi. Thời gian 5-7 phút sau khi sôi là lý tưởng.
- Bảo quản: Nước giá đỗ nên được sử dụng tốt nhất trong ngày. Nếu nấu nhiều, bạn có thể bảo quản trong bình thủy tinh sạch, đậy kín nắp và để trong ngăn mát tủ lạnh, nhưng không nên để quá 24 giờ.
- Phần bã giá: Đừng vội vứt bỏ phần bã giá sau khi lọc. Bạn hoàn toàn có thể tận dụng chúng để xào với thịt bò, nấu canh hoặc làm nộm.
Cách sử dụng nước giá đỗ để đạt hiệu quả tốt nhất
Nấu đúng cách là một chuyện, sử dụng đúng liều lượng và thời điểm cũng quan trọng không kém để bài thuốc phát huy tác dụng.
Liều lượng và tần suất sử dụng
Đối với người lớn, mỗi ngày nên uống khoảng 2-3 lần, mỗi lần một cốc khoảng 200ml. Nên uống đều đặn hàng ngày cho đến khi tình trạng khản tiếng được cải thiện rõ rệt, thường là sau khoảng 2-3 ngày.
Không nên lạm dụng và uống quá nhiều nước giá đỗ trong một ngày. Mặc dù lành tính, nhưng giá đỗ có tính hàn (mát), việc tiêu thụ quá nhiều có thể gây lạnh bụng, đầy hơi hoặc đi ngoài phân lỏng ở một số người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Thời điểm uống tốt nhất trong ngày
Nên uống nước giá đỗ khi còn ấm. Hơi ấm sẽ giúp làm dịu cổ họng và tăng cường lưu thông máu tại vùng niêm mạc bị tổn thương. Thời điểm lý tưởng để uống là vào buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ. Uống từ từ, từng ngụm nhỏ để nước có thời gian tiếp xúc và làm dịu toàn bộ vùng cổ họng.
Kết hợp với các biện pháp chăm sóc giọng nói khác
Cách nấu nước giá chữa khản tiếng sẽ hiệu quả hơn rất nhiều khi được kết hợp với một chế độ chăm sóc và bảo vệ giọng nói hợp lý. Trong thời gian bị khản tiếng, bạn nên:
- Hạn chế nói: Cho dây thanh quản được nghỉ ngơi là điều quan trọng nhất. Tránh la hét, nói to, nói chuyện điện thoại dài hoặc hát.
- Uống đủ nước: Uống nhiều nước lọc ấm để giữ cho cổ họng luôn đủ độ ẩm.
- Tránh các chất kích thích: Không hút thuốc lá, uống rượu bia, cà phê. Tránh xa các món ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc quá lạnh.
- Súc miệng nước muối: Súc miệng bằng nước muối ấm 2-3 lần/ngày để giúp sát khuẩn và làm sạch vòm họng.
- Giữ ấm cổ: Đặc biệt là khi thời tiết lạnh, hãy quàng khăn để bảo vệ cổ họng khỏi bị nhiễm lạnh.
Các biến thể của công thức nước giá chữa khản tiếng
Để tăng thêm hương vị và hiệu quả, bạn có thể biến tấu công thức cơ bản bằng cách kết hợp giá đỗ với một số nguyên liệu tự nhiên khác.
Kết hợp giá đỗ với lê
Lê có vị ngọt, tính mát, có công dụng nhuận phế, tiêu đờm và thanh nhiệt. Kết hợp lê và giá đỗ tạo thành một bài thuốc tuyệt vời cho những trường hợp khản tiếng kèm theo ho khan hoặc ho có đờm.
- Cách làm: Chuẩn bị 150g giá đỗ và 1 quả lê. Lê gọt vỏ, bỏ lõi, thái miếng nhỏ. Cho cả giá đỗ và lê vào máy xay sinh tố cùng một chút nước lọc, xay nhuyễn. Lọc hỗn hợp qua rây để lấy nước cốt. Đun sôi nhẹ phần nước này rồi uống ấm.
Thêm một chút đường phèn cho dễ uống
Đường phèn cũng có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ trung ích khí, hòa vị nhuận phế. Thêm một chút đường phèn vào nước giá đỗ không chỉ giúp món nước dễ uống hơn, đặc biệt với trẻ em, mà còn hỗ trợ làm dịu cổ họng.
- Cách làm: Sau khi đã nấu và lọc lấy nước giá đỗ, bạn cho nước trở lại nồi, thêm một vài viên đường phèn nhỏ. Đun lại cho đến khi đường tan hết là có thể dùng được.
Đối tượng nào nên và không nên sử dụng nước giá đỗ?
Dù là một bài thuốc lành tính, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng nước giá đỗ.
Những người phù hợp sử dụng
- Người bị khản tiếng, mất giọng do nói nhiều, la hét, thay đổi thời tiết.
- Người bị viêm họng cấp, cảm thấy khô rát, đau họng.
- Người thường xuyên phải sử dụng giọng nói như giáo viên, ca sĩ, nhân viên bán hàng… có thể dùng như một biện pháp phòng ngừa.
Các trường hợp cần thận trọng
- Người có hệ tiêu hóa kém: Những người hay bị đầy bụng, khó tiêu, đi ngoài phân lỏng nên thận trọng khi sử dụng vì tính hàn của giá đỗ có thể làm tình trạng nặng hơn.
- Người đang uống thuốc: Nếu bạn đang trong quá trình điều trị bằng thuốc Tây, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ bài thuốc dân gian nào để tránh các tương tác không mong muốn.
- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Mặc dù chưa có ghi nhận về tác hại, nhưng đây là nhóm đối tượng nhạy cảm, cần tham vấn chuyên gia y tế trước khi dùng.
Nếu tình trạng khản tiếng kéo dài hơn 1 tuần không thuyên giảm, hoặc đi kèm các triệu chứng như sốt cao, khó thở, nuốt đau, nổi hạch ở cổ… bạn cần đến gặp bác sĩ ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Câu hỏi thường gặp về cách nấu nước giá chữa khản tiếng
Uống nước giá đỗ sống có được không?
Không nên. Giá đỗ sống có nguy cơ nhiễm khuẩn cao, đặc biệt là vi khuẩn E.coli và Salmonella, có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy. Việc đun sôi sẽ giúp tiêu diệt các vi khuẩn có hại, đảm bảo an toàn khi sử dụng.
Nước giá đỗ có tác dụng phụ không?
Đối với hầu hết mọi người, nước giá đỗ là an toàn. Tác dụng phụ hiếm gặp chủ yếu liên quan đến đường tiêu hóa như đầy hơi, lạnh bụng nếu dùng quá nhiều hoặc ở người có bụng dạ yếu.
Mất bao lâu để thấy hiệu quả từ bài thuốc này?
Hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa mỗi người và mức độ nghiêm trọng của tình trạng khản tiếng. Thông thường, bạn sẽ cảm thấy cổ họng dịu lại và giọng nói cải thiện sau khoảng 2-3 ngày kiên trì áp dụng đúng cách và kết hợp với việc bảo vệ giọng nói.
Tóm lại, cách nấu nước giá chữa khản tiếng là một phương pháp hỗ trợ tự nhiên, an toàn và hiệu quả mà bạn có thể dễ dàng thực hiện tại nhà. Bằng cách tuân thủ đúng công thức và kết hợp với lối sống lành mạnh, bạn có thể nhanh chóng lấy lại giọng nói trong trẻo của mình.
