Súp lươn là một đặc sản trứ danh của xứ Nghệ, nổi tiếng với hương vị đậm đà, cay nồng đặc trưng và giá trị dinh dưỡng cao. Nhiều người e ngại rằng việc chế biến món ăn này tại nhà sẽ phức tạp và khó đạt được hương vị chuẩn. Tuy nhiên, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách nấu súp lươn ngon như thế nào để bạn có thể tự tin trổ tài, mang hương vị nồng ấm của miền Trung về cho gian bếp gia đình. Món súp không chỉ thơm ngon mà còn là một lựa chọn tuyệt vời để bồi bổ sức khỏe.
Tóm tắt công thức nấu súp lươn Nghệ An

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Sủi Cảo Tôm Thịt Ngon Đúng Điệu Tại Nhà
- Sơ chế lươn: Làm sạch nhớt lươn bằng tro bếp hoặc muối và chanh. Rửa sạch, mổ bụng loại bỏ nội tạng.
- Luộc lươn và gỡ thịt: Luộc lươn vừa chín tới với gừng và nghệ để khử tanh và tạo màu. Vớt ra để nguội rồi tuốt lấy thịt, giữ lại xương để ninh nước dùng.
- Ướp và xào thịt lươn: Ướp thịt lươn với bột nghệ, hạt nêm, tiêu, hành tăm. Phi thơm hành tăm, cho thịt lươn vào xào săn lại.
- Nấu nước dùng: Ninh xương lươn với nước luộc lươn để lấy vị ngọt tự nhiên. Lọc bỏ xương, nêm nếm gia vị vừa ăn.
- Hoàn thành: Cho thịt lươn đã xào vào nồi nước dùng, đun sôi lại. Thêm bột năng pha loãng để tạo độ sánh. Múc ra bát, thêm rau răm, hành lá, ớt và thưởng thức.
Súp lươn Nghệ An – Tinh hoa ẩm thực xứ Nghệ

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Thịt Kho Trứng Nước Dừa Mềm, Lên Màu Đẹp?
Khi nhắc đến ẩm thực Nghệ An, bên cạnh cháo lươn, miến lươn, thì súp lươn chính là một cái tên không thể bỏ qua. Đây không chỉ là một món ăn sáng quen thuộc của người dân địa phương mà còn là một biểu tượng ẩm thực, một niềm tự hào mang đậm bản sắc văn hóa của vùng đất “gió Lào, cát trắng”. Món ăn này là sự kết hợp hài hòa giữa vị ngọt thanh của thịt lươn đồng, vị cay nồng của ớt, hương thơm đặc trưng của hành tăm và rau răm.
Nguồn gốc của súp lươn gắn liền với cuộc sống lam lũ của người nông dân xứ Nghệ. Lươn đồng là một nguyên liệu dân dã, dễ kiếm sau những mùa mưa. Qua bàn tay khéo léo và sự sáng tạo, người dân nơi đây đã biến tấu thành một món ăn có hương vị độc đáo, vừa ngon miệng lại vừa có tác dụng giải cảm, làm ấm cơ thể.
Điểm làm nên sự khác biệt của súp lươn Nghệ An so với các vùng miền khác chính là cách chế biến tinh tế. Lươn phải là lươn đồng, mình nhỏ nhưng thịt chắc và thơm. Gia vị không thể thiếu là hành tăm (củ nén) và nghệ tươi, những nguyên liệu tạo nên mùi hương không thể nhầm lẫn. Nước dùng được ninh từ chính xương lươn, mang lại vị ngọt tự nhiên, thanh khiết mà không cần dùng đến mì chính hay các loại hạt nêm công nghiệp.
Vì sao súp lươn lại được yêu thích đến vậy?

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Thạch Dừa Ngon Giòn Mát Lạnh Tại Nhà?
Súp lươn không chỉ chinh phục thực khách bằng hương vị mà còn bởi những giá trị dinh dưỡng quý giá. Đây là một món ăn bổ dưỡng, phù hợp với nhiều đối tượng từ trẻ em đến người lớn tuổi.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thịt lươn là một nguồn cung cấp protein, vitamin và khoáng chất dồi dào. Trong Đông y, lươn có tính ôn, tác dụng bồi bổ khí huyết, trừ phong thấp, rất tốt cho những người có sức khỏe yếu, thiếu máu hay đau nhức xương khớp. Hàm lượng vitamin A và D trong lươn cũng rất cao, có lợi cho thị lực và sức khỏe xương.
Bên cạnh đó, sự kết hợp của các loại gia vị như nghệ, gừng, hành tăm trong món súp không chỉ làm tăng hương vị mà còn có tác dụng y học. Nghệ chứa curcumin, một chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh mẽ. Gừng và hành tăm có tính ấm, giúp giải cảm, kích thích tiêu hóa và tăng cường tuần hoàn máu. Chính vì vậy, một bát súp lươn nóng hổi vào buổi sáng hay những ngày thời tiết se lạnh không chỉ là một bữa ăn ngon mà còn là một liều thuốc tự nhiên giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.
Chuẩn bị nguyên liệu: Bí quyết chọn lươn và gia vị
Để có được một nồi súp lươn ngon đúng điệu, khâu lựa chọn nguyên liệu đóng vai trò quyết định. Sự tươi ngon của lươn và chất lượng của gia vị sẽ tạo nên 80% thành công của món ăn.
Cách chọn lươn đồng tươi ngon
Bí quyết để có cách nấu súp lươn ngon chính là chọn được lươn đồng. Lươn đồng thường có hai màu rõ rệt: lưng màu nâu vàng sậm, bụng màu vàng óng. Thân lươn thon nhỏ, săn chắc, khi cầm lên cảm thấy chắc tay.
Bạn nên tránh chọn những con lươn quá to, có màu đen bóng vì đó thường là lươn nuôi, thịt sẽ bở và không thơm bằng lươn đồng. Lươn tươi sống là lựa chọn tốt nhất. Hãy quan sát lươn còn di chuyển linh hoạt, da không có vết trầy xước hay đốm lạ. Đây là dấu hiệu của những con lươn khỏe mạnh, sẽ cho chất lượng thịt tốt nhất.
Danh sách nguyên liệu chi tiết
Dưới đây là định lượng nguyên liệu cho khẩu phần ăn 3-4 người. Bạn có thể điều chỉnh tùy theo số lượng thành viên trong gia đình.
- Lươn đồng: 500g
- Xương ống heo: 300g (tùy chọn, để nước dùng ngọt hơn)
- Hành tăm (củ nén): 50g
- Nghệ tươi: 1 củ nhỏ
- Gừng: 1 nhánh nhỏ
- Hành lá, rau răm: 1 mớ
- Ớt tươi: 2-3 quả (điều chỉnh độ cay tùy thích)
- Bột năng: 2 muỗng canh
- Dầu điều: 2 muỗng canh
- Gia vị thông dụng: Muối, hạt nêm, bột ngọt, tiêu xay, nước mắm.
Để tìm hiểu thêm về các mẹo vặt nhà bếp hay công thức nấu ăn khác, bạn có thể tham khảo tại cholaithieu.com.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu súp lươn ngon
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, chúng ta sẽ bắt tay vào thực hiện các bước chế biến. Hãy tuân thủ từng bước một cách cẩn thận để đảm bảo món súp lươn của bạn không bị tanh và có hương vị thơm ngon nhất.
Bước 1: Sơ chế lươn đúng cách, không tanh
Đây là công đoạn quan trọng nhất, quyết định món súp có bị tanh hay không. Nhớt của lươn là nguyên nhân chính gây ra mùi khó chịu.
Bạn cho lươn vào một chiếc nồi hoặc thau lớn, dùng tro bếp tuốt kỹ nhiều lần cho sạch nhớt. Nếu không có tro bếp, bạn có thể thay thế bằng cách cho một nắm muối hạt và vài lát chanh vào, dùng tay chà xát mạnh lên thân lươn trong khoảng 5 phút. Sau đó, rửa lại thật kỹ với nước sạch cho đến khi sờ vào da lươn không còn cảm giác trơn nhớt.
Tiếp theo, dùng dao mổ bụng lươn, loại bỏ toàn bộ phần ruột và chỉ máu dọc sống lưng. Rửa sạch lại một lần nữa rồi để ráo.
Bước 2: Luộc lươn và gỡ thịt
Công đoạn luộc lươn không chỉ làm chín thịt mà còn giúp khử mùi tanh còn sót lại và tạo màu vàng đẹp mắt cho thịt lươn.
Bạn đun sôi một nồi nước, cho vào đó vài lát gừng đập dập và một nửa củ nghệ tươi giã nhỏ. Khi nước sôi bùng, cho lươn đã làm sạch vào luộc. Lưu ý chỉ luộc lươn vừa chín tới, khi thấy thịt lươn săn lại là được, tránh luộc quá lâu sẽ làm thịt bị nát và mất đi độ ngọt.
Vớt lươn ra đĩa để cho nguội bớt. Giữ lại toàn bộ phần nước luộc lươn để làm nước dùng. Khi lươn đã nguội, dùng tay hoặc một thanh tre nhỏ tuốt nhẹ nhàng dọc theo xương sống để tách lấy phần thịt. Phần xương lươn giữ lại để ninh cùng xương ống.
Bước 3: Ướp và xào thịt lươn đậm đà
Thịt lươn sau khi gỡ cần được ướp gia vị để thấm đều và trở nên đậm đà hơn. Đây là bí quyết nấu súp lươn mà nhiều nhà hàng áp dụng.
Cho thịt lươn vào bát, ướp cùng với 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê tiêu xay, 1 muỗng cà phê bột nghệ (hoặc nghệ tươi giã nhỏ), và một nửa số hành tăm băm nhuyễn. Trộn đều và để trong khoảng 15-20 phút cho thịt lươn ngấm gia vị.
Bắc chảo lên bếp, cho vào 2 muỗng canh dầu ăn và một ít dầu điều để tạo màu đẹp. Khi dầu nóng, cho phần hành tăm băm còn lại vào phi thơm. Tiếp đó, trút phần thịt lươn đã ướp vào xào nhanh tay trên lửa lớn. Xào cho đến khi thịt lươn săn lại và dậy mùi thơm là được.
Bước 4: Nấu nước dùng trong, ngọt thanh tự nhiên
Nước dùng ngon là linh hồn của món súp. Nước dùng súp lươn Nghệ An chuẩn vị phải có vị ngọt thanh tự nhiên từ xương.
Bạn cho phần xương lươn và xương ống heo (nếu có) vào nồi nước luộc lươn ban đầu. Thêm nước lọc cho đủ lượng dùng, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, ninh trong khoảng 45-60 phút. Trong quá trình ninh, thường xuyên hớt bọt để nước dùng được trong.
Sau khi ninh xong, lọc nước dùng qua rây để loại bỏ toàn bộ xương và cặn. Nêm nếm lại nước dùng với một ít muối, hạt nêm, và một chút nước mắm cho vừa khẩu vị.
Bước 5: Hoàn thiện nồi súp và nêm nếm
Đây là công đoạn cuối cùng để kết hợp các thành phần lại với nhau.
Đun sôi lại nồi nước dùng đã lọc. Hòa tan 2 muỗng canh bột năng với một chút nước lọc, đổ từ từ vào nồi nước dùng đang sôi, vừa đổ vừa khuấy đều tay để súp có độ sánh nhẹ và không bị vón cục.
Khi súp đã đạt độ sánh mong muốn, bạn trút toàn bộ phần thịt lươn đã xào vào nồi. Đun sôi lại khoảng 1-2 phút rồi tắt bếp. Cuối cùng, cho hành lá và rau răm đã thái nhỏ vào, khuấy đều là hoàn thành.
Mẹo nhỏ để món súp lươn hoàn hảo hơn
Để nâng tầm món súp lươn của bạn, hãy ghi nhớ một vài bí quyết nhỏ sau đây. Chúng sẽ giúp món ăn của bạn không chỉ ngon mà còn đẹp mắt và chuẩn vị như ngoài hàng.
Bí quyết khử mùi tanh của lươn triệt để
Ngoài việc dùng muối, chanh hay tro bếp, bạn có thể dùng nước vo gạo để ngâm lươn trong khoảng 15 phút trước khi làm sạch. Nước vo gạo sẽ giúp loại bỏ nhớt và mùi tanh rất hiệu quả. Khi luộc lươn, việc thêm gừng và nghệ không chỉ khử tanh mà còn giúp thịt lươn thơm và có màu vàng hấp dẫn.
Cách tạo màu và độ sánh cho súp chuẩn vị
Màu vàng cam óng ả của bát súp lươn là một đặc điểm nhận diện không thể thiếu. Để có được màu sắc này, hãy sử dụng một ít dầu điều khi phi hành tăm xào lươn. Dầu điều sẽ tạo ra một màu sắc tự nhiên, đẹp mắt mà không làm ảnh hưởng đến hương vị của món ăn.
Về độ sánh, hãy pha bột năng với nước nguội trước khi cho vào nồi súp đang sôi. Việc đổ từ từ và khuấy liên tục sẽ giúp bạn kiểm soát được độ sánh mong muốn và tránh tình trạng bột bị vón cục. Súp chỉ nên có độ sánh nhẹ, không quá đặc.
Những sai lầm thường gặp cần tránh
Một sai lầm phổ biến là luộc lươn quá kỹ. Điều này sẽ làm thịt lươn bị nát, mất đi độ dai và ngọt. Hãy canh thời gian luộc vừa phải.
Sai lầm thứ hai là cho quá nhiều gia vị, làm mất đi vị ngọt tự nhiên của lươn. Hãy nêm nếm từng chút một và ưu tiên vị ngọt thanh từ xương.
Cuối cùng, không nên xào lươn quá lâu. Việc xào lươn chỉ nhằm mục đích làm thịt săn lại và thấm gia vị. Xào quá lâu sẽ khiến thịt lươn bị khô và dai.
Thưởng thức súp lươn đúng điệu và các biến tấu thú vị
Một bát súp lươn ngon phải được thưởng thức khi còn nóng hổi để cảm nhận trọn vẹn hương vị.
Súp lươn ăn kèm với gì là ngon nhất?
Theo truyền thống của người Nghệ An, súp lươn thường được ăn kèm với bánh mì nóng giòn hoặc bánh mướt (bánh cuốn). Bánh mì được xé nhỏ, chấm vào bát súp sánh mịn, đậm đà, tạo nên một sự kết hợp hoàn hảo. Bánh mướt mềm mại, thanh mát cũng là một lựa chọn tuyệt vời để cân bằng vị cay nồng của súp.
Khi ăn, đừng quên thêm một chút tiêu xay, vài lát ớt tươi và vắt thêm một miếng chanh nhỏ để tăng thêm hương vị. Sự hòa quyện giữa vị ngọt của thịt lươn, vị cay của ớt, vị thơm của rau răm và vị chua nhẹ của chanh sẽ khiến bạn không thể nào quên.
Một vài biến tấu cho món súp lươn
Nếu gia đình có trẻ nhỏ, bạn có thể giảm bớt lượng ớt và tiêu khi nấu. Bạn cũng có thể thêm một ít cà rốt, khoai tây cắt hạt lựu vào ninh cùng nước dùng để tăng thêm rau củ và vị ngọt cho món súp, giúp các bé dễ ăn hơn.
Đối với những người thích ăn cay, bạn có thể làm thêm một chén sa tế ớt chưng để ăn kèm. Vị cay nồng của sa tế sẽ làm món súp thêm phần kích thích vị giác, đặc biệt là trong những ngày đông lạnh giá.
Câu hỏi thường gặp khi nấu súp lươn
1. Có thể dùng lươn đông lạnh để nấu súp không?
Bạn có thể dùng lươn đông lạnh, tuy nhiên hương vị và độ săn chắc của thịt sẽ không thể ngon bằng lươn tươi sống. Nếu dùng lươn đông lạnh, bạn cần rã đông hoàn toàn và thực hiện các bước khử tanh kỹ lưỡng hơn.
2. Tại sao súp lươn của tôi bị tanh?
Súp bị tanh thường do hai nguyên nhân chính: sơ chế lươn chưa sạch nhớt hoặc luộc lươn chưa đủ các gia vị khử mùi như gừng, nghệ. Hãy đảm bảo bạn đã làm sạch nhớt lươn triệt để và không bỏ qua các gia vị này.
3. Làm thế nào để bảo quản súp lươn nếu không ăn hết?
Bạn nên để súp nguội hoàn toàn, sau đó cho vào hộp kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Súp có thể giữ được hương vị trong khoảng 1-2 ngày. Khi ăn, bạn chỉ cần hâm nóng lại.
Với những hướng dẫn chi tiết và bí quyết được chia sẻ, hy vọng bạn đã nắm rõ cách nấu súp lươn ngon như thế nào để tự tay chiêu đãi gia đình một món ăn đậm đà hương vị quê hương. Việc chế biến món ăn này không hề khó nếu bạn dành một chút thời gian và tâm huyết. Chúc bạn thành công và có những bữa ăn ấm cúng bên những người thân yêu.
