Xôi chè kho là một món tráng miệng dân dã, quen thuộc và mang đậm hương vị ẩm thực truyền thống Việt Nam, đặc biệt là ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Món ăn là sự kết hợp tinh tế giữa vị dẻo thơm của xôi nếp, vị ngọt bùi của chè kho đậu xanh và chút béo ngậy của nước cốt dừa. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách nấu xôi chè kho tại nhà, đảm bảo thành phẩm thơm ngon, chuẩn vị như ngoài hàng, giúp bạn tự tin trổ tài đãi cả gia đình.
Công thức nấu xôi chè kho tóm tắt

Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Mỡ Hành Ăn Chuối Nấu Thơm Béo, Đậm Đà Khó Quên
- Sơ chế nguyên liệu: Vo sạch và ngâm nếp trong khoảng 6-8 tiếng. Tương tự, vo sạch và ngâm đậu xanh đã cà vỏ trong khoảng 4 tiếng.
- Nấu xôi: Hấp chín nếp cùng với lá dứa và một ít muối cho đến khi hạt nếp dẻo thơm, nở đều.
- Làm chè kho: Hấp chín đậu xanh, sau đó xay hoặc tán nhuyễn. Sên hỗn hợp đậu xanh với đường trên lửa nhỏ cho đến khi tạo thành một khối dẻo mịn, không dính chảo.
- Thắng nước cốt dừa: Đun sôi nhẹ hỗn hợp nước cốt dừa, đường, muối và một ít bột năng để tạo độ sánh.
- Hoàn thiện: Múc xôi ra đĩa, phết một lớp chè kho lên trên, rưới nước cốt dừa và rắc thêm mè rang để thưởng thức.
Xôi chè kho – Món quà quê ngọt ngào mang đậm hồn Việt

Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Bưởi Để Nấu Chè Không Đắng, Giòn Dai Tại Nhà
Xôi chè kho không chỉ là một món ăn, nó còn là ký ức tuổi thơ của rất nhiều người. Món ăn này thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết, cúng giỗ hoặc đơn giản là một món quà vặt ấm lòng trong những buổi chiều se lạnh. Nguồn gốc của món ăn được cho là xuất phát từ sự sáng tạo của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long, nơi có nguồn nếp và đậu xanh dồi dào.
Sự đặc biệt của xôi chè kho nằm ở sự hòa quyện của các thành phần tưởng chừng đơn giản nhưng lại bổ trợ cho nhau một cách hoàn hảo. Hạt xôi nếp được nấu vừa chín tới, dẻo mà không nát, thơm thoang thoảng mùi lá dứa. Lớp chè kho đậu xanh bên trên thì mềm mịn, ngọt thanh, tan ngay trong miệng. Và cuối cùng, lớp nước cốt dừa béo ngậy đóng vai trò như một chất xúc tác, kết nối mọi hương vị lại với nhau, tạo nên một tổng thể hài hòa khó quên. Món ăn này không chỉ chinh phục người lớn mà còn là món khoái khẩu của trẻ em.
Ngày nay, dù có rất nhiều món tráng miệng hiện đại ra đời, xôi chè kho vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng người Việt. Tự tay thực hiện cách nấu xôi chè kho tại nhà không chỉ giúp bạn có một món ăn ngon, đảm bảo vệ sinh mà còn là cách để gìn giữ và trân trọng những giá trị ẩm thực truyền thống của dân tộc.
Chuẩn bị nguyên liệu nấu xôi chè kho

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Bánh Canh Chả Cá Quy Nhơn Chuẩn Vị?
Để có một mẻ xôi chè kho ngon, khâu lựa chọn và chuẩn bị nguyên liệu là vô cùng quan trọng. Bạn nên chọn những nguyên liệu tươi mới để đảm bảo hương vị tốt nhất. Dưới đây là danh sách chi tiết cho khẩu phần khoảng 4-5 người ăn.
Phần xôi nếp
- Gạo nếp: 400g (Nên chọn nếp cái hoa vàng hoặc nếp ngỗng, hạt to tròn, trắng đục đều màu để xôi dẻo và thơm hơn).
- Lá dứa (lá nếp): 3-4 lá.
- Muối: 1/2 muỗng cà phê.
- Dầu ăn: 1 muỗng canh.
Phần chè kho (nhân đậu xanh)
- Đậu xanh cà vỏ: 200g.
- Đường cát trắng: 150g (bạn có thể điều chỉnh tùy theo khẩu vị).
- Vani: 1 ống hoặc 1/2 muỗng cà phê tinh chất vani.
- Muối: 1/4 muỗng cà phê.
Phần nước cốt dừa
- Nước cốt dừa: 250ml (ưu tiên dùng nước cốt dừa tươi vắt từ dừa nạo để có độ béo và thơm tự nhiên).
- Đường cát trắng: 2 muỗng canh.
- Muối: 1/4 muỗng cà phê.
- Bột năng (hoặc bột bắp): 1 muỗng canh.
- Mè trắng rang: 2 muỗng canh để rắc lên trên.
Dụng cụ cần thiết
Để quá trình thực hiện cách nấu xôi chè kho diễn ra thuận lợi, bạn nên chuẩn bị sẵn một số dụng cụ nhà bếp cơ bản sau:
- Xửng hấp hoặc nồi cơm điện có chức năng hấp.
- Chảo chống dính (rất quan trọng cho công đoạn sên nhân chè kho).
- Máy xay sinh tố hoặc cối và chày để tán nhuyễn đậu xanh.
- Tô, rổ, muỗng, phới dẹt (spatula).
Chi tiết cách nấu xôi chè kho chuẩn vị
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và dụng cụ, chúng ta hãy cùng bắt tay vào thực hiện từng công đoạn một cách cẩn thận.
Bước 1: Sơ chế và nấu xôi
Đây là bước tạo nên phần nền dẻo thơm cho món ăn.
- Sơ chế nếp: Gạo nếp vo sạch khoảng 2-3 lần nước cho đến khi nước trong. Tránh vo quá mạnh tay làm nát hạt nếp. Sau đó, ngâm nếp trong nước lạnh có pha một chút muối trong khoảng 6-8 tiếng hoặc để qua đêm. Việc ngâm đủ thời gian sẽ giúp hạt nếp ngậm no nước, khi hấp sẽ nhanh chín, nở đều và dẻo hơn. Sau khi ngâm, vớt nếp ra rổ để cho ráo nước.
- Hấp xôi: Trộn đều nếp đã ráo nước với 1/2 muỗng cà phê muối và 1 muỗng canh dầu ăn. Dầu ăn giúp hạt xôi bóng đẹp và không bị dính vào nhau. Lót một lớp lá dứa đã rửa sạch xuống đáy xửng hấp, sau đó cho nếp vào, dàn đều và tạo vài lỗ trên bề mặt để hơi nước lưu thông tốt hơn.
- Đặt xửng lên bếp, đun sôi nước và hấp xôi trong khoảng 20 phút. Sau 20 phút, mở nắp, dùng đũa xới đều xôi lên và hấp thêm khoảng 10-15 phút nữa cho đến khi hạt nếp chín hoàn toàn, dẻo mềm. Xôi chín đạt yêu cầu là hạt nếp trong, dẻo nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng, không bị nát.
Bước 2: Sơ chế và hấp đậu xanh
Phần nhân chè kho có mịn màng, thơm bùi hay không phụ thuộc rất nhiều vào bước này.
- Sơ chế đậu xanh: Đậu xanh cà vỏ vo sạch, nhặt bỏ những hạt sâu, hỏng. Ngâm đậu trong nước ấm khoảng 3-4 tiếng cho đậu nở mềm. Việc này giúp đậu nhanh chín và dễ dàng tán nhuyễn hơn. Sau khi ngâm, vớt đậu ra để ráo.
- Hấp đậu xanh: Cho đậu xanh vào một xửng hấp khác, hấp cách thủy trong khoảng 15-20 phút cho đến khi hạt đậu chín bở. Bạn có thể kiểm tra bằng cách dùng tay bóp nhẹ, nếu hạt đậu vỡ mịn ra là đã đạt.
Bước 3: Sên nhân chè kho – “Linh hồn” của món ăn
Đây là công đoạn quan trọng nhất, quyết định đến 70% sự thành công của công thức xôi chè kho. Công đoạn này đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn thận.
- Làm nhuyễn đậu: Đậu xanh sau khi hấp chín,趁 còn nóng, bạn cho ngay vào máy xay sinh tố cùng với 150g đường và xay cho đến khi hỗn hợp thật nhuyễn mịn. Nếu không có máy xay, bạn có thể cho đậu vào cối và dùng chày giã nhuyễn khi còn nóng.
- Sên nhân: Bắc chảo chống dính lên bếp, để lửa ở mức nhỏ nhất. Cho toàn bộ hỗn hợp đậu xanh đã xay vào chảo. Dùng phới dẹt hoặc đũa gỗ khuấy liên tục và đều tay theo một chiều. Quá trình sên này có thể mất khoảng 20-30 phút.
- Khi hỗn hợp bắt đầu đặc lại, cho vani và 1/4 muỗng cà phê muối vào, tiếp tục khuấy đều. Muối sẽ giúp vị ngọt của chè trở nên đậm đà hơn. Tiếp tục sên cho đến khi nhân đậu quyện thành một khối dẻo, mịn, không còn dính chảo và có thể vo tròn được. Nhân chè kho đạt chuẩn sẽ có màu vàng óng, thơm lừng và vị ngọt thanh.
Bước 4: Thắng nước cốt dừa béo ngậy
Lớp nước cốt dừa sánh mịn, béo ngậy sẽ hoàn thiện hương vị cho món ăn.
- Hòa tan 1 muỗng canh bột năng với khoảng 3 muỗng canh nước lọc, khuấy đều để bột không bị vón cục.
- Cho 250ml nước cốt dừa, 2 muỗng canh đường, 1/4 muỗng cà phê muối vào một chiếc nồi nhỏ. Bắc lên bếp đun ở lửa vừa, vừa đun vừa khuấy nhẹ cho đường và muối tan hết.
- Khi hỗn hợp nước cốt dừa bắt đầu sôi lăn tăn, từ từ đổ phần nước bột năng đã hòa tan vào, vừa đổ vừa khuấy đều cho đến khi hỗn hợp sánh lại thì tắt bếp. Không nên đun quá lâu sẽ làm nước cốt dừa bị mất vị béo và có thể bị vón cục.
Bước 5: Hoàn thiện và trình bày
Bây giờ là lúc kết hợp các thành phần lại với nhau để tạo nên món xôi chè kho hoàn chỉnh.
- Dùng muỗng múc xôi ra đĩa hoặc chén, ém nhẹ cho bề mặt phẳng.
- Dùng một chiếc muỗng khác, phết một lớp chè kho đậu xanh lên trên bề mặt xôi. Lớp chè kho có thể dày hoặc mỏng tùy theo sở thích của bạn.
- Rưới đều phần nước cốt dừa béo ngậy lên trên cùng.
- Cuối cùng, rắc một ít mè trắng đã rang vàng lên trên để tăng thêm hương vị và sự hấp dẫn cho món ăn. Món ăn này ngon nhất khi thưởng thức ấm.
Bí quyết để có món xôi chè kho ngon đúng điệu
Để nâng tầm món ăn của bạn từ ngon thành xuất sắc, hãy ghi nhớ những bí quyết được chia sẻ từ những người có kinh nghiệm, cũng như từ trang thông tin ẩm thực uy tín cholaithieu.com.
Lựa chọn nguyên liệu – Nền tảng của sự hoàn hảo
Chất lượng nguyên liệu đầu vào quyết định rất lớn đến hương vị cuối cùng. Hãy cố gắng chọn loại nếp ngon, hạt đều, không bị mốc. Đậu xanh nên chọn loại mới, có màu vàng tươi. Đặc biệt, nếu có điều kiện, hãy tự vắt nước cốt dừa từ dừa tươi thay vì dùng sản phẩm đóng lon, vị béo và thơm sẽ vượt trội hơn hẳn.
Kỹ thuật nấu xôi dẻo thơm, không bị nát
Một trong những vấn đề lớn nhất khi nấu xôi là bị khô hoặc nhão. Để khắc phục, hãy đảm bảo bạn ngâm nếp đủ thời gian. Khi hấp, lượng nước trong nồi chỉ nên chiếm khoảng 1/3 chiều cao nồi để tránh nước sôi trào lên làm nhão xôi. Việc tạo các lỗ nhỏ trên bề mặt nếp trước khi hấp cũng là một mẹo hay để xôi chín đều hơn.
Mẹo sên nhân chè kho không bị cháy, dẻo mịn
Công đoạn sên nhân đòi hỏi sự kiên trì. Luôn để lửa ở mức nhỏ nhất và sử dụng chảo chống dính dày dặn để nhiệt được phân bổ đều, tránh làm nhân bị cháy ở đáy chảo. Việc khuấy liên tục và đều tay là bắt buộc. Nếu thấy nhân quá khô, bạn có thể thêm một chút nước lọc, nhưng nếu quá ướt, bạn cần sên thêm thời gian cho nước bay hơi.
Độ ngọt hoàn hảo – Cân bằng vị giác
Vị ngọt của xôi chè kho nên là vị ngọt thanh, không gắt. Lượng đường trong công thức có thể được điều chỉnh. Một mẹo nhỏ là luôn thêm một chút muối vào cả phần nhân chè kho và phần nước cốt dừa. Một lượng muối rất nhỏ sẽ không làm món ăn bị mặn mà ngược lại, giúp tôn lên vị ngọt và làm cho tổng thể hương vị trở nên hài hòa, đậm đà hơn.
Những lỗi thường gặp khi nấu xôi chè kho và cách khắc phục
Dù cách nấu xôi chè kho không quá phức tạp, người mới làm vẫn có thể gặp phải một số lỗi nhỏ. Dưới đây là cách nhận biết và xử lý.
Xôi bị khô cứng hoặc quá nhão
- Nguyên nhân: Xôi khô thường do ngâm nếp chưa đủ thời gian hoặc hấp thiếu nước. Xôi nhão là do cho quá nhiều nước khi nấu hoặc nước sôi trào lên xửng.
- Khắc phục: Nếu xôi bị khô, bạn có thể vẩy thêm một chút nước ấm lên bề mặt xôi và hấp thêm 5-7 phút. Nếu xôi bị nhão, hãy mở nắp, dùng đũa xới tơi xôi lên và hấp thêm một lúc để hơi nước bay bớt.
Nhân chè kho bị cháy hoặc không đủ dẻo
- Nguyên nhân: Cháy là do lửa quá to hoặc không khuấy đều tay. Không đủ dẻo là do sên chưa tới thời gian, nhân còn ướt.
- Khắc phục: Nếu lỡ bị cháy nhẹ ở đáy, hãy nhanh chóng chuyển nhân sang một chiếc chảo sạch khác và tiếp tục sên. Nếu nhân chưa đủ dẻo, chỉ cần kiên nhẫn sên thêm ở lửa nhỏ cho đến khi đạt được độ đặc mong muốn.
Nước cốt dừa bị vón cục
- Nguyên nhân: Thường là do khuấy bột năng không tan hết trước khi cho vào, hoặc đun ở lửa quá lớn làm bột chín quá nhanh.
- Khắc phục: Để tránh tình trạng này, hãy chắc chắn rằng bột năng đã được hòa tan hoàn toàn trong nước nguội. Khi cho vào nồi, phải vừa đổ vừa khuấy nhanh tay. Nếu đã bị vón cục, bạn có thể dùng rây lọc lại để hỗn hợp được mịn màng hơn.
Giá trị dinh dưỡng và cách bảo quản
Xôi chè kho cung cấp một nguồn năng lượng dồi dào từ tinh bột trong gạo nếp và đường. Theo dữ liệu từ USDA FoodData Central, đậu xanh là một nguồn cung cấp protein thực vật, chất xơ, và nhiều vitamin, khoáng chất quan trọng như folate, mangan, magie. Tuy nhiên, do có hàm lượng đường và chất béo bão hòa từ nước cốt dừa, bạn nên thưởng thức món ăn này một cách điều độ.
Để bảo quản, bạn nên để xôi, chè kho và nước cốt dừa trong các hộp riêng biệt, đậy kín nắp và cất trong ngăn mát tủ lạnh. Xôi và chè kho có thể bảo quản được 1-2 ngày. Nước cốt dừa nên dùng trong ngày là ngon nhất. Khi ăn, bạn có thể hấp lại xôi cho nóng dẻo rồi mới kết hợp với các thành phần khác.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dùng đậu xanh còn vỏ được không?
Bạn không nên dùng đậu xanh còn vỏ cho món này. Vỏ đậu sẽ làm cho phần nhân chè kho không được mịn màng, có màu xanh không đẹp mắt và hương vị cũng không thơm bùi bằng đậu đã cà vỏ.
Có thể dùng đường thốt nốt thay đường trắng không?
Hoàn toàn có thể. Dùng đường thốt nốt sẽ mang lại cho món chè kho một màu nâu đẹp mắt và hương vị ngọt thơm đặc trưng. Tuy nhiên, màu sắc của thành phẩm sẽ khác so với phiên bản truyền thống.
Xôi chè kho để được bao lâu?
Như đã đề cập, nếu bảo quản đúng cách trong tủ lạnh, món ăn có thể để được 1-2 ngày. Tuy nhiên, xôi chè kho ngon nhất khi thưởng thức ngay sau khi nấu hoặc trong ngày.
Với hướng dẫn chi tiết về cách nấu xôi chè kho từ khâu chuẩn bị nguyên liệu, các bước thực hiện cho đến những bí quyết và mẹo vặt hữu ích, hy vọng bạn có thể tự tin vào bếp và làm thành công món tráng miệng truyền thống đầy hấp dẫn này. Đây chắc chắn sẽ là một món quà ngọt ngào và ý nghĩa để bạn chiêu đãi những người thân yêu. Chúc bạn thành công
