Cách nấu xôi cốm Hà Nội dẻo thơm chuẩn vị?

Xôi cốm Hà Nội không chỉ là một món ăn, mà còn là một thức quà tinh túy, gói trọn cả hương vị ngọt ngào của mùa thu đất kinh kỳ. Mùi thơm dịu của cốm non, vị bùi của đậu xanh, béo ngậy của dừa và nước cốt dừa hòa quyện tạo nên một trải nghiệm ẩm thực khó quên. Nhiều người cho rằng cách nấu xôi cốm Hà Nội rất cầu kỳ, nhưng thực chất, chỉ cần nắm vững vài bí quyết nhỏ, bạn hoàn toàn có thể tự tay làm nên món đặc sản này ngay tại nhà. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước để có một mẻ xôi dẻo thơm, xanh mướt, chuẩn vị Hà thành.

Tóm tắt các bước nấu xôi cốm Hà Nội

1. Sơ chế nguyên liệu: Ngâm và hấp chín đậu xanh, hạt sen. Đậu xanh sau khi hấp được giã nhuyễn. Dừa sợi được xào sơ với đường để tăng vị ngọt và độ bóng.
2. Chuẩn bị cốm: Rưới từ từ nước cốt dừa đã nấu thơm với lá dứa vào cốm, trộn nhẹ nhàng để cốm ngấm đều độ ẩm và vị béo.
3. Hấp xôi: Cho cốm đã trộn vào xửng, hấp cách thủy trong khoảng thời gian ngắn (khoảng 5-7 phút) để hạt cốm chín tới, giữ được độ dẻo mà không bị nát.
4. Hoàn thành: Trộn đều xôi cốm đã hấp với đậu xanh giã nhuyễn, hạt sen, và dừa sợi đã xào. Ủ xôi trong lá sen để tăng thêm hương thơm đặc trưng trước khi thưởng thức.

Xôi cốm Hà Nội – Tinh hoa ẩm thực mùa thu

Khi những cơn gió heo may bắt đầu len lỏi khắp các con phố, người Hà Nội lại nhớ về hương cốm non. Cốm làng Vòng từ lâu đã trở thành một biểu tượng, một nét văn hóa ẩm thực độc đáo. Và từ những hạt cốm mỏng manh, xanh ngát ấy, món xôi cốm đã ra đời, trở thành một trong những thức quà đặc sắc nhất của mùa thu.

Món xôi này là sự kết hợp hài hòa của nhiều nguyên liệu dân dã. Đó là vị ngọt thanh, dẻo thơm của hạt cốm sữa, vị bùi bùi của đậu xanh, ngọt béo của dừa tươi và nước cốt dừa, điểm thêm chút thanh tao của hạt sen. Tất cả được gói ghém cẩn thận trong chiếc lá sen già, vừa để giữ trọn vẹn hương vị, vừa tạo nên một vẻ ngoài mộc mạc mà tinh tế. Thưởng thức xôi cốm là thưởng thức cả một bầu trời ký ức, cả một nét đẹp văn hóa của người Tràng An.

Bí quyết chọn nguyên liệu làm nên xôi cốm chuẩn vị

Chất lượng của món xôi cốm phụ thuộc rất nhiều vào khâu lựa chọn nguyên liệu. Một chút tỉ mỉ ở bước này sẽ quyết định đến 80% sự thành công của món ăn. Để có công thức xôi cốm hoàn hảo, bạn cần chú ý đến từng thành phần.

Chọn cốm tươi

Đây là linh hồn của món ăn. Cốm ngon nhất để nấu xôi là cốm đầu mùa, thường gọi là cốm lá me. Hạt cốm mỏng, dẹt, khi cầm lên có cảm giác nhẹ và chắc hạt. Màu của cốm tươi chuẩn là màu xanh ngọc nhẹ nhàng, không phải màu xanh đậm do phẩm màu. Khi nếm thử, cốm có vị ngọt dịu, thơm mùi lúa non và một chút hương sữa gạo đặc trưng. Tránh mua loại cốm có màu quá xanh, hạt tròn mẩy vì đó có thể là cốm già, khi nấu sẽ cứng và mất đi hương thơm.

Chọn đậu xanh

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Hủ Tiếu Xí Quách Đậm Đà Hương Vị Sài Gòn

Bạn nên chọn loại đậu xanh đã cà vỏ, có màu vàng tươi, hạt đều và không bị sâu mọt hay có đốm đen. Hạt đậu chắc, có mùi thơm tự nhiên của đỗ. Đậu xanh ngon khi nấu lên sẽ có độ bở, tơi và vị ngọt bùi đặc trưng, giúp món xôi thêm phần đậm đà và kết dính.

Chọn hạt sen

Hạt sen tươi sẽ cho vị bùi, thơm và ngon hơn hạt sen khô. Nên chọn những hạt sen đã già, có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, vỏ căng bóng. Khi bấm nhẹ vào hạt thấy chắc và có sữa chảy ra là sen ngon. Nếu dùng hạt sen khô, bạn cần ngâm nước ấm cho nở mềm trước khi chế biến.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Gà Hấp Chao Ngon Mềm, Đậm Vị Cho Bữa Cơm Gia Đình

Các nguyên liệu khác

• Dừa tươi: Chọn dừa bánh tẻ, không quá non cũng không quá già để khi nạo sợi có độ mềm, béo và ngọt vừa phải.
• Nước cốt dừa: Nên chọn loại đóng lon có uy tín hoặc tự vắt từ dừa tươi để đảm bảo độ béo ngậy và thơm tự nhiên.
• Lá dứa (lá nếp): Giúp tạo hương thơm đặc trưng khi nấu nước cốt dừa. Chọn lá bánh tẻ, màu xanh đậm và không bị dập nát.
• Lá sen: Dùng để lót đĩa hoặc gói xôi. Lá sen không chỉ làm món ăn thêm đẹp mắt mà còn ướp cho xôi một hương thơm thanh khiết, rất đặc trưng.

Hướng dẫn cách nấu xôi cốm Hà Nội chi tiết

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ những nguyên liệu tươi ngon nhất, hãy cùng cholaithieu.com bắt tay vào thực hiện cách nấu xôi cốm Hà Nội theo các bước chi tiết dưới đây.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Gà Viên Chay Ngon Đơn Giản Tại Nhà?

• Cốm tươi: 400g
• Đậu xanh cà vỏ: 100g
• Hạt sen tươi: 100g
• Dừa nạo sợi: 120g
• Nước cốt dừa: 200ml
• Lá dứa: 3-4 lá
• Đường trắng: 70g
• Muối tinh: 1/4 muỗng cà phê
• Dụng cụ: Xửng hấp, lá sen tươi

Bước 1: Sơ chế đậu xanh và hạt sen

Đậu xanh vo sạch, ngâm trong nước ấm khoảng 2-3 tiếng cho nở mềm. Sau đó, vớt ra để ráo nước. Cho đậu xanh vào xửng, hấp cách thủy khoảng 20-25 phút cho đến khi hạt đậu chín bở.

Hạt sen tươi rửa sạch, thông tâm nếu cần. Luộc hạt sen trong nước sôi với lửa nhỏ khoảng 15-20 phút cho đến khi sen chín mềm nhưng không bị nát. Vớt hạt sen ra để ráo.

Khi đậu xanh còn nóng, cho vào cối hoặc dùng thìa tán nhuyễn. Bạn có thể giữ lại một ít hạt đậu nguyên để trang trí nếu thích.

Bước 2: Chuẩn bị nước cốt dừa và xào dừa sợi

Cho 120g dừa sợi vào chảo cùng với khoảng 30g đường. Đảo đều trên lửa nhỏ cho đến khi đường tan hết và thấm vào sợi dừa, làm cho sợi dừa trở nên trong và bóng hơn. Bước này giúp dừa ngọt đậm đà và bảo quản được lâu hơn.

Lá dứa rửa sạch, bó gọn lại. Cho nước cốt dừa, lá dứa, một chút muối và phần đường còn lại vào nồi. Đun sôi nhẹ trên lửa nhỏ, khuấy đều cho đường tan. Đun thêm khoảng 5 phút cho nước cốt dừa dậy mùi thơm của lá dứa rồi tắt bếp, vớt bỏ lá dứa.

Bước 3: Trộn và hấp xôi cốm

Cốm tươi cho ra một tô lớn. Rưới từ từ phần nước cốt dừa đã nấu còn ấm vào cốm, vừa rưới vừa dùng đũa đảo nhẹ nhàng để cốm ngấm đều. Lưu ý không đảo mạnh tay sẽ làm nát cốm. Để cốm nghỉ khoảng 15-20 phút cho hạt cốm ngậm đủ nước cốt dừa, trở nên căng mọng.

Chuẩn bị xửng hấp, đun sôi nước. Lót một lớp vải mỏng hoặc lá sen xuống đáy xửng. Cho phần cốm đã trộn vào, dàn đều và tạo vài lỗ nhỏ trên bề mặt để hơi nước thoát lên đều. Hấp xôi trên lửa lớn trong khoảng 5-7 phút. Cốm rất nhanh chín, hấp lâu sẽ làm xôi bị nhão và mất màu xanh đẹp.

Bước 4: Hoàn thành và trình bày

Khi xôi cốm vừa chín tới, lấy ra khỏi xửng. Ngay khi còn nóng, cho đậu xanh đã giã nhuyễn, hạt sen luộc và dừa sợi đã xào vào tô xôi. Dùng đũa hoặc đeo bao tay trộn nhẹ nhàng để các nguyên liệu hòa quyện vào nhau.

Lót lá sen đã rửa sạch vào đĩa hoặc mẹt. Múc xôi cốm ra, dàn đều và có thể rắc thêm một ít dừa sợi lên trên để trang trí. Món xôi cốm ngon nhất khi được thưởng thức lúc còn hơi ấm.

Những lưu ý quan trọng để xôi cốm không bị nát

Để có một mẻ xôi cốm hoàn hảo, dẻo thơm mà không bị nhão, bạn cần ghi nhớ một vài mẹo nhỏ trong quá trình thực hiện cách làm xôi cốm.

• Không ngâm cốm: Cốm tươi rất mềm và hút nước nhanh. Tuyệt đối không rửa hay ngâm cốm trong nước vì sẽ làm cốm bị nhão ngay lập tức, mất đi hương vị và kết cấu. Chỉ cần vẩy nhẹ một chút nước hoặc trộn với nước cốt dừa là đủ.
• Lau nắp vung thường xuyên: Trong quá trình hấp, hơi nước sẽ đọng lại trên nắp vung. Nếu để nước này nhỏ ngược xuống xôi sẽ làm xôi bị nát. Vì vậy, bạn nên dùng một chiếc khăn sạch bọc nắp vung lại hoặc thường xuyên mở nắp lau khô.
• Thời gian hấp quyết định: Thời gian hấp cốm chỉ nên kéo dài từ 5-7 phút. Hấp quá lâu sẽ làm hạt cốm chín nục, mất đi độ dẻo và màu xanh tự nhiên.
• Sử dụng nồi cơm điện: Nếu không có xửng hấp, bạn có thể dùng nồi cơm điện. Tuy nhiên, phương pháp này khó kiểm soát hơn. Bạn cần cho lượng nước cốt dừa vừa phải và bật chế độ nấu (Cook) trong thời gian ngắn, sau đó chuyển sang giữ ấm (Warm) để xôi chín bằng hơi.

Cách làm xôi cốm từ cốm khô

Trong trường hợp không có cốm tươi, bạn vẫn có thể làm món ăn này từ cốm khô. Cốm khô cần được sơ chế cẩn thận hơn. Đầu tiên, đãi sạch bụi và các tạp chất. Sau đó, vẩy nước ấm từ từ vào cốm, trộn đều và để khoảng 20-30 phút cho cốm ngấm mềm trở lại. Lượng nước vẩy vào phải thật vừa phải để tránh cốm bị nhão. Sau khi cốm đã mềm, bạn tiến hành các bước hấp và trộn tương tự như với cốm tươi.

Với những hướng dẫn chi tiết trên, việc thực hiện cách nấu xôi cốm Hà Nội không còn là điều quá khó khăn. Chỉ cần một chút khéo léo và tỉ mỉ, bạn đã có thể mang cả hương vị mùa thu Hà Nội về với gian bếp của mình, chiêu đãi gia đình và bạn bè một thức quà tinh tế và đầy ý nghĩa. Chúc bạn thành công và có những trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời