Học cách nấu xôi đậu xanh bằng xửng hấp không hề khó, nhưng để có được thành phẩm chuẩn vị với hạt nếp căng bóng, đậu xanh bùi bùi, quyện cùng hương nước cốt dừa béo ngậy thì cần có bí quyết riêng. Đây là món ăn sáng quen thuộc, một thức quà quê mộc mạc đã gắn liền với tuổi thơ của biết bao người. Bài viết này của cholaithieu.com sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước, cùng những mẹo nhỏ để món xôi của bạn luôn dẻo thơm, chinh phục cả những thực khách khó tính nhất.
Tóm tắt các bước làm xôi đậu xanh bằng xửng hấp
- Sơ chế nguyên liệu: Vo sạch gạo nếp và đậu xanh. Đem ngâm riêng từng loại trong nước sạch ít nhất 6-8 tiếng để nguyên liệu ngậm đủ nước và nở mềm.
- Trộn và đồ xôi lần 1: Sau khi ngâm, vớt nếp và đậu ra để ráo nước. Trộn đều hai nguyên liệu với một chút muối. Cho hỗn hợp vào xửng đã lót lá chuối hoặc vải mùng, tạo các lỗ nhỏ trên bề mặt để hơi nước lưu thông và hấp trong khoảng 20-30 phút.
- Thêm nước cốt dừa và đồ xôi lần 2: Khi hạt nếp đã trong và chín tới, xới đều xôi ra một chiếc mâm lớn. Rưới từ từ hỗn hợp nước cốt dừa và đường đã chuẩn bị, trộn nhẹ tay cho xôi tơi ra và ngấm đều. Cho xôi trở lại xửng và hấp thêm 15-20 phút nữa cho đến khi xôi chín hoàn toàn, hạt nếp căng mọng.
- Hoàn thành và thưởng thức: Xôi chín, tắt bếp nhưng vẫn đậy nắp và ủ xôi thêm khoảng 10 phút để xôi dẻo hơn. Sau đó, xới xôi ra đĩa, rắc thêm dừa nạo, muối mè hoặc hành phi và thưởng thức.
Chuẩn bị nguyên liệu – Bí quyết chọn nếp và đậu ngon
Để có một mẻ xôi ngon, khâu lựa chọn nguyên liệu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Một hạt nếp tốt, một hạt đậu xanh chất lượng sẽ quyết định đến 70% sự thành công của món ăn.
Nguyên liệu cần có
- Gạo nếp cái hoa vàng: 500g
- Đậu xanh đã cà vỏ: 200g
- Nước cốt dừa: 200ml
- Đường cát trắng: 50g (có thể điều chỉnh tùy khẩu vị)
- Muối tinh: 1 thìa cà phê
- Dừa nạo sợi, muối mè rang, hành phi (ăn kèm)
- Lá chuối hoặc lá dứa (để lót xửng và tạo hương thơm)
Mẹo chọn gạo nếp ngon để nấu xôi dẻo
Gạo nếp chính là linh hồn của món xôi. Để nấu xôi đậu xanh ngon, bạn nên ưu tiên chọn gạo nếp cái hoa vàng. Loại nếp này có hạt to, tròn đều, màu trắng đục đặc trưng và có mùi thơm nhẹ tự nhiên. Khi mua, bạn có thể lấy vài hạt nếp nhai thử, nếu thấy có vị ngọt nhẹ lan tỏa nơi đầu lưỡi thì đó là nếp mới và ngon.
Tránh chọn những loại gạo có hạt bị gãy nát nhiều, màu ngả vàng hoặc có mùi lạ. Gạo nếp cũ khi nấu xôi sẽ dễ bị sượng, không có độ dẻo và mất đi hương thơm vốn có.
Cách chọn đậu xanh chất lượng
Đối với đậu xanh, bạn nên chọn loại đã được cà vỏ, có màu vàng tươi, các nửa hạt đậu còn nguyên vẹn, không bị sâu mọt hay vỡ nát. Đậu xanh ngon sẽ có mùi thơm bùi đặc trưng. Không nên mua loại đậu có màu sắc lạ, mùi hôi hoặc ẩm mốc vì chúng sẽ làm hỏng hương vị của cả nồi xôi.
Hướng dẫn chi tiết cách nấu xôi đậu xanh bằng xửng hấp
Quy trình nấu xôi bằng xửng hấp đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Việc hấp xôi hai lần chính là bí quyết vàng giúp hạt nếp chín đều, ngấm trọn vị béo của nước cốt dừa mà không bị nhão.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Bưởi Ngon Giòn Không Đắng?
Ngâm gạo nếp từ 7-8 giờ
Bước 1: Sơ chế và ngâm gạo nếp, đậu xanh

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Nấm Linh Chi Bồi Bổ Sức Khỏe Đúng Cách?
Gạo nếp vo sạch cho đến khi nước trong, sau đó ngâm với nước lạnh có pha một chút muối trong khoảng 6-8 giờ hoặc để qua đêm. Việc ngâm gạo đủ thời gian sẽ giúp hạt nếp ngậm no nước, khi hấp sẽ nhanh chín, nở đều và dẻo hơn.
Đậu xanh cũng vo sạch, loại bỏ những hạt hỏng, lép và ngâm trong nước ấm khoảng 4-6 giờ cho đậu nở mềm. Sau khi ngâm xong, vớt cả nếp và đậu ra rổ riêng, để cho thật ráo nước.
Bước 2: Trộn gạo và hấp xôi lần 1
Cho gạo nếp và đậu xanh đã để ráo vào một chiếc thau lớn. Thêm vào 1 thìa cà phê muối rồi dùng tay trộn nhẹ nhàng để muối phân bố đều, giúp xôi có vị đậm đà hơn sau khi chín.
Chuẩn bị xửng hấp, lót một lớp lá chuối hoặc lá dứa xuống đáy để chống dính và tăng thêm hương thơm cho xôi. Đổ hỗn hợp nếp đậu vào xửng, dàn đều nhưng không nén quá chặt để hơi nước có thể lan tỏa. Dùng đũa chọc vài lỗ trên bề mặt xôi để tạo đường thoát hơi.

Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cơm Nồi Toshiba Ngon Dẻo, Không Dính?
Đặt xửng lên bếp, đun sôi nước rồi bắt đầu hấp xôi ở lửa vừa trong khoảng 25-30 phút.
Trộn nước cốt dừa, nếp và đậu xanh lại với nhau
Bước 3: Thêm nước cốt dừa và hấp xôi lần 2
Trong lúc đợi hấp xôi lần 1, bạn chuẩn bị hỗn hợp nước cốt dừa. Cho 200ml nước cốt dừa và 50g đường vào một chiếc bát, khuấy đều cho đường tan hoàn toàn.

Sau khi hấp lần 1, khi thấy hạt nếp đã chuyển sang màu trong và chín khoảng 80%, bạn hãy nhấc xửng ra khỏi bếp. Đổ xôi ra một chiếc mâm hoặc thau sạch, dùng đũa xới tơi lên cho nguội bớt. Rưới từ từ và đều tay hỗn hợp nước cốt dừa đã chuẩn bị vào xôi, vừa rưới vừa trộn nhẹ để từng hạt nếp được áo đều một lớp béo ngậy.
Sau khi trộn xong, cho xôi trở lại xửng và tiếp tục hấp lần 2 trong khoảng 15-20 phút nữa. Hấp lần hai giúp xôi chín hoàn toàn, hạt nếp ngấm sâu vị ngọt béo, căng mọng và óng ả.
Bước 4: Hoàn thành và trình bày
Khi xôi đã chín dẻo, tắt bếp nhưng đừng vội mở nắp. Hãy để xôi ủ trong xửng thêm khoảng 10 phút. Việc này giúp xôi ổn định nhiệt, dẻo hơn và không bị hấp hơi nước trở lại.
Cuối cùng, xới xôi ra đĩa, rắc thêm một lớp dừa nạo sợi, muối mè rang hoặc một ít hành phi giòn rụm lên trên. Món xôi đậu xanh nóng hổi, thơm lừng hương nếp, hương dừa đã sẵn sàng để bạn thưởng thức.
Nấu xôi với lửa vừa để xôi được nấu chín đều
Những lỗi thường gặp khi nấu xôi đậu xanh và cách khắc phục
Ngay cả những người nội trợ kinh nghiệm đôi khi cũng gặp phải một vài sự cố nhỏ. Việc nhận biết nguyên nhân và cách xử lý sẽ giúp bạn luôn có được mẻ xôi hoàn hảo.
Xôi bị khô hoặc sượng
Nguyên nhân chính thường là do thời gian ngâm gạo nếp chưa đủ, khiến hạt nếp không ngậm đủ nước. Ngoài ra, việc hấp xôi với lửa quá lớn cũng có thể làm nước nhanh cạn, hơi nóng không đủ làm chín đều xôi.
Cách khắc phục là đảm bảo ngâm nếp ít nhất 6 tiếng. Khi xôi bị khô, bạn có thể vẩy thêm một chút nước ấm hoặc nước cốt dừa lên bề mặt xôi, xới đều rồi hấp lại trong khoảng 10-15 phút.
Xôi bị nhão và dính
Lỗi này thường xảy ra khi bạn cho quá nhiều nước vào nồi hấp, hoặc trộn nước cốt dừa vào gạo ngay từ đầu. Nước cốt dừa có độ béo cao sẽ bao bọc hạt nếp, làm nếp khó hút nước và dễ bị chai, nhão.
Để khắc phục, hãy luôn tuân thủ quy tắc hấp hai lần. Nếu xôi đã lỡ bị nhão, bạn có thể mở nắp, dùng đũa xới tơi xôi lên và hong trước quạt gió một lúc để hơi nước bay bớt.
Xôi không thơm mùi nước cốt dừa
Nguyên nhân là do bạn cho nước cốt dừa vào quá sớm. Nhiệt độ cao trong thời gian dài sẽ làm hương thơm đặc trưng của dừa bay hơi mất. Bí quyết chính là chỉ thêm nước cốt dừa vào giữa hai lần hấp như hướng dẫn ở trên.
Mẹo và biến tấu để món xôi đậu xanh thêm hấp dẫn
Từ công thức cơ bản, bạn hoàn toàn có thể sáng tạo để món xôi trở nên mới lạ và phù hợp hơn với khẩu vị gia đình.
- Tạo hương thơm tự nhiên: Thêm vài cọng lá dứa (lá nếp) buộc lại và đặt dưới đáy xửng hoặc xen kẽ trong xôi khi hấp. Hương thơm của lá dứa hòa quyện với mùi nếp và đậu xanh sẽ vô cùng quyến rũ.
- Biến tấu thành xôi mặn: Sau khi xôi chín, bạn có thể ăn kèm với lạp xưởng, chà bông (ruốc), trứng cút và rưới thêm một chút nước tương. Đây sẽ là một bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng và năng lượng.
- Thêm màu sắc cho xôi: Bạn có thể sử dụng nước cốt lá cẩm để tạo màu tím, nước cốt lá dứa để tạo màu xanh hoặc bột nghệ để tạo màu vàng cho xôi thêm phần bắt mắt.
Với những hướng dẫn chi tiết và bí quyết được chia sẻ, việc thực hiện cách nấu xôi đậu xanh bằng xửng hấp sẽ trở nên đơn giản hơn bao giờ hết. Món xôi dẻo thơm, bùi béo không chỉ là một món ăn ngon mà còn là cách để bạn thể hiện sự quan tâm, chăm sóc cho những người thân yêu trong gia đình. Chúc bạn thành công và có những bữa ăn ấm cúng.
